کد خبر 314340
۲۹ آبان ۱۴۰۵ - ۱۳:۵۴

میناب؛ جنایتی که ادعای حقوق بشری غرب را به میز محاکمه کشاند

میناب؛ جنایتی که ادعای حقوق بشری غرب را به میز محاکمه کشاند

کشتار دانش‌آموزان بی‌گناه مدرسه شجره طیبه میناب در حمله موشکی آمریکا، روز جهانی کودک امسال را به آزمونی سنگین برای اعتبار ادعاهای حقوق بشری غرب تبدیل کرده است؛ در حالیکه دولت‌های مهم غربی با وجود شواهد تکان‌دهنده از این جنایت و درخواست نهادهای مستقل برای روشن شدن حقیقت، همچنان از مطالبه پاسخگویی واشنگتن طفره می‌روند.

به گزارش حیات به نقل از ایرنا، صبح نهم اسفند ۱۴۰۴، ده‌ها کودک بی‌گناه با هزاران امید و آرزو در شهر میناب استان هرمزگان راهی مدرسه شدند، بی‌آنکه بدانند ساعاتی بعد، موشک‌های مرگبار آمریکایی کلاس‌های درسشان را به ویرانه تبدیل خواهد کرد.

کودکانی که قرار بود آن روز مانند همیشه پس از پایان کلاس به آغوش خانواده بازگردند، قربانی حمله‌ای شدند که رؤیاهایشان را برای همیشه ناتمام گذاشت و خانواده‌های بسیاری را داغدار کرد.

آن روز، مدرسه شجره طیبه دیگر فقط نام یک مرکز آموزشی در جنوب ایران نبود. صدای انفجار جای هیاهوی کودکانه را گرفت و نیمکت‌هایی که تا لحظاتی پیش محل آموختن و رؤیاپردازی بودند، زیر آوار فرو رفتند.

پدران و مادرانی که صبح فرزندانشان را با امید بازگشت بدرقه کرده بودند، ساعاتی بعد در میان ویرانه‌ها به دنبال نشانی از عزیزان خود می‌گشتند.

نزدیک به ۹ ماه از آن صبح خونین گذشته است اما داغ خانواده‌های قربانیان همچنان تازه است.

مدرسه ویران‌شده میناب اکنون به نمادی از رنج کودکان در جنگ تبدیل شده و نام دانش‌آموزان شهید آن، در کنار هزاران کودک قربانی حملات نظامی در فلسطین، لبنان و یمن، یادآور بهای سنگینی است که بی‌گناه‌ترین انسان‌ها برای تصمیم‌های سیاسی و نظامی قدرت‌ها می‌پردازند.

اما آنچه فاجعه میناب را در ماه‌های گذشته به یکی از پرونده‌های مهم حقوق بشری تبدیل کرده، تنها شمار قربانیان یا ابعاد تکان‌دهنده حمله نیست؛ تحقیقات مستقل رسانه‌های غربی، گزارش کارشناسان سازمان ملل متحد و بررسی نهادهای حقوق بشری اروپایی، شواهد گسترده‌ای درباره مسئولیت آمریکا در این حمله آشکار کرده‌اند، اما واشنگتن همچنان از پذیرش رسمی مسئولیت و انتشار نتایج تحقیقات خودداری می‌کند.

در تازه‌ترین تحول، دو حقوقدان برجسته بین‌المللی روز چهارشنبه (۲۷ آبان) در تحلیلی که در پایگاه تخصصی «جاست سکیوریتی» منتشر شد، تأکید کردند که دولت آمریکا با وجود گذشت نزدیک به ۹ ماه از حمله به مدرسه شجره طیبه، هنوز مسئولیت این حمله را رسماً نپذیرفته و یافته‌های تحقیقات داخلی خود را نیز منتشر نکرده است.

دایان ماری امان و تام داننباوم در این بررسی با استناد به شواهد میدانی، تحقیقات مستقل و گزارش هیأت حقیقت‌یاب سازمان ملل متحد، اعلام کردند که دلایل محکمی درباره نقض تعهدات حقوق بشردوستانه بین‌المللی از سوی آمریکا در جریان این حمله وجود دارد.

این در حالی است که هیأت مستقل حقیقت‌یاب سازمان ملل متحد پیشتر اعلام کرده بود دلایل معقولی برای انتساب حمله به آمریکا و وقوع جنایت جنگی وجود دارد؛ یافته‌ای که در کنار تحقیقات رسانه‌های اروپایی، پرسش‌های جدی درباره پایبندی قدرت‌های غربی نسبت به تعهدات ادعایی خود در زمینه حمایت از حقوق کودکان برانگیخته است.

ده ثانیه میان زندگی و مرگ

یکی از تکان‌دهنده‌ترین روایت‌های فاجعه میناب را شبکه تلویزیونی اسکای‌نیوز انگلیس پس از ماه‌ها تحقیق و بررسی شواهد منتشر کرد.

این شبکه با همکاری گروه پژوهشی «فورنزیک آرکیتکچر»، تصاویر ماهواره‌ای، فیلم‌های ثبت‌شده از حمله و شهادت بازماندگان را بررسی و ساختمان مدرسه را به‌صورت سه‌بعدی بازسازی کرد تا روشن شود در آن صبح مرگبار چه اتفاقی افتاده است.

وجیهه ذاکری یکی از معلمان مدرسه که از حمله جان سالم به در برد، در مصاحبه با اسکای‌نیوز گفت، وقتی خبر آغاز حملات به تهران منتشر شد، معلمان تصور می‌کردند خطر از آنان دور است. وی گفت که در گفت‌وگو با همکارانش به این نتیجه رسیده بودند که جنگ در تهران جریان دارد و اتفاقی برای مدرسه آنان نخواهد افتاد.

اندکی بعد، مسئولان مدرسه تصمیم گرفتند کلاس‌ها را تعطیل کنند و دانش‌آموزان را به خانه بفرستند، اما فرصت کافی برای نجات همه کودکان وجود نداشت.

به روایت اسکای‌نیوز، ساعت ۱۱ و ۲۲ دقیقه صبح، نخستین موشک به ساختمانی در مجاورت مدرسه برخورد کرد. تنها ۱۰ ثانیه بعد، موشک دیگری مستقیماً ساختمان مدرسه را هدف قرار داد.

در فاصله کوتاه میان دو انفجار، کودکانی که از صدای مهیب موشک نخست وحشت‌زده شده بودند، فرصتی برای فرار نیافتند.

پرستش دانش‌آموز ۱۱ ساله‌ای که از این حمله جان سالم به در برد، به اسکای‌نیوز گفت هنگامی که انفجار نخست رخ داد، تلاش کرد برادر کوچک‌ترش را به سمت خود بکشد تا از او محافظت کند، اما لحظه‌ای بعد انفجار دیگری اتفاق افتاد و او زیر آوار گرفتار شد.

این کودک پس از نجات، هفته‌ها تحت درمان قرار گرفت، اما برادر کوچک‌ترش علی‌اصغر به شهادت رسید.

پدر او در گفت‌وگو با رسانه انگلیسی از شب‌هایی روایت کرد که خانواده تا نیمه‌شب کنار مزار فرزندشان می‌ماندند، زیرا بازگشت به خانه‌ای که جای کودک در آن خالی بود، برایشان دشوار شده بود.

بر اساس آمار رسمی ایران، ۱۶۸ نفر در حمله موشکی آمریکا به مدرسه شجره طیبه میناب به شهادت رسیدند. اسکای‌نیوز نیز در تحقیقات مستقل خود موفق شد هویت ۱۲۰ دانش‌آموز شش تا سیزده‌ساله جان‌باخته را شناسایی و تأیید کند. یافته‌های این رسانه انگلیسی، در کنار تحقیقات نهادهای مستقل حقوق بشری و کارشناسان سازمان ملل متحد، ابعاد تکان‌دهنده این جنایت و شواهد مربوط به مسئولیت آمریکا را بیش از پیش آشکار کرده است.

این اعداد، هرچند در منابع مختلف تفاوت‌هایی دارند، از ابعاد تکان‌دهنده حمله‌ای حکایت می‌کنند که قربانیان اصلی آن کودکانی بودند که تنها برای آموختن و ساختن آینده‌ای روشن به مدرسه رفته بودند.

تحقیقات رسانه انگلیسی و پرسش‌هایی که واشنگتن بی‌پاسخ گذاشت

کارشناسان اسکای نیوز با بررسی تصاویر ماهواره‌ای نشان دادند که ساختمان مدرسه از سال ۲۰۱۵ از مجموعه نظامی مجاور جدا شده و ورودی مستقلی به خیابان عمومی داشته است.

تصاویر ماهواره‌ای بعدی نیز وجود نقاشی‌های کودکانه، محوطه بازی و حتی حضور دانش‌آموزان در حیاط مدرسه را نشان می‌داد؛ شواهدی که از نگاه کارشناسان می‌توانست ماهیت غیرنظامی ساختمان را برای تحلیلگران اطلاعاتی آمریکا آشکار کند.

هفت کارشناس مستقل که یافته‌های این تحقیق را بررسی، اعلام کردند مجموعه شواهد موجود به مسئولیت نیروهای آمریکایی در حمله اشاره دارد.

کارشناسان تسلیحاتی همچنین اعلام کردند که شواهد مربوط به محل اصابت موشک‌ها با استفاده از موشک‌های تاماهاوک همخوانی دارد.

بررسی تصاویر حملات بعدی به مجموعه نیز استفاده از این نوع موشک را تأیید کرد. آمریکا تنها طرف درگیر در منطقه بود که از موشک تاماهاوک استفاده می‌کرد.

اسکای‌نیوز در ادامه تحقیقات خود با دو فرد مطلع از ساختار نظامی آمریکا گفت‌وگو کرد که از هشدارهای پیشین درباره قدیمی بودن اطلاعات مربوط به شناسایی اهداف نظامی سخن گفتند.

این یافته احتمال استفاده از اطلاعات کهنه و بررسی‌نشده در انتخاب مدرسه به‌عنوان هدف نظامی را تقویت کرده است.

بر اساس این تحقیق، تغییر کاربری ساختمان مدرسه و جدا شدن آن از مجموعه نظامی مجاور، سال‌ها پیش از حمله در تصاویر ماهواره‌ای قابل مشاهده بود.

به این ترتیب، پرسش مهمی مطرح می‌شود که چگونه دستگاه اطلاعاتی ارتش آمریکا با وجود دسترسی به امکانات گسترده شناسایی، نتوانسته بود ماهیت غیرنظامی این ساختمان را تشخیص دهد.

اما یکی از مهم‌ترین بخش‌های تحقیق اسکای‌نیوز، نحوه مواجهه مقام‌های آمریکایی با درخواست پاسخگویی بود.

این رسانه اعلام کرد پرسش‌های مشخصی درباره نتایج تحقیقات خود برای کاخ سفید، فرماندهی مرکزی ارتش آمریکا، وزارت دفاع و آژانس اطلاعات دفاعی این کشور ارسال کرده است.

آژانس اطلاعات دفاعی پاسخگویی را به وزارت جنگ ارجاع داد و این وزارتخانه نیز خبرنگاران را به فرماندهی مرکزی هدایت کرد، اما در نهایت نه کاخ سفید و نه فرماندهی مرکزی به پرسش‌های اصلی اسکای‌نیوز پاسخ ندادند.

دونالد ترامپ رئیس‌جمهوری آمریکا نیز در مقاطع مختلف از پذیرش مسئولیت حمله خودداری کرد و حتی مدعی شد ممکن است ایران عامل این حادثه بوده باشد؛ ادعایی که با یافته‌های تحقیقات مستقل درباره نوع تسلیحات و محل وقوع حمله همخوانی ندارد.

ترامپ در ماه ژوئن نیز هنگامی که خبرنگار اسکای‌نیوز درباره پاسخگویی عاملان این حمله از او سؤال کرد، با ابراز تعجب از طرح این پرسش، مدعی شد مدت زیادی از وقوع حادثه گذشته است.

این واکنش در حالی مطرح شد که خانواده‌های قربانیان هنوز در سوگ فرزندان خود بودند و پرسش درباره مسئولیت عاملان حمله بی‌پاسخ مانده بود.

خبرگزاری بلومبرگ نیز گزارش داده است که برخی مقام‌های پنتاگون تنها چند ساعت پس از حمله از احتمال مسئولیت آمریکا آگاه شده بودند و بررسی اولیه داخلی نیز در کمتر از یک ماه به همین نتیجه رسیده بود.

با وجود این شواهد و تحقیقات، دولت آمریکا همچنان از انتشار نتایج رسمی بررسی‌های خود خودداری کرده است.

از ویرانه‌های میناب تا گزارش جنایت جنگی در اجلاس ژنو

سازمان عفو بین‌الملل در ماه مارس با انتشار نتایج بررسی مستقل خود اعلام کرد که حمله آمریکا به مدرسه میناب غیرقانونی بوده و مسئولان برنامه‌ریزی و اجرای آن باید پاسخگو باشند.

اریکا گوارا روساس از مدیران ارشد این سازمان، با اشاره به شواهد موجود تأکید کرد که مقام‌های آمریکایی می‌توانستند و باید می‌دانستند ساختمان مورد حمله یک مدرسه است.

عفو بین‌الملل همچنین خواستار تحقیقات مستقل و شفاف، بررسی مسئولیت کیفری افراد دخیل و جبران خسارت خانواده‌های قربانیان شد.

هفتم فروردین ۱۴۰۵، شورای حقوق بشر سازمان ملل متحد به درخواست ایران، چین و کوبا نشست اضطراری ویژه‌ای درباره حفاظت از کودکان و مراکز آموزشی در مخاصمات مسلحانه و حمله به مدرسه شجره طیبه برگزار کرد.

ولکر تورک کمیسر عالی حقوق بشر سازمان ملل متحد، در این نشست با اشاره به تصاویر کلاس‌های ویران و والدین داغدار، فاجعه میناب را تکان‌دهنده توصیف کرد و بر ضرورت انجام تحقیقات فوری، مستقل، بی‌طرفانه و شفاف درباره این حمله تأکید کرد.

او همچنین از آمریکا خواست نتایج تحقیقات اعلام‌شده درباره این حمله را منتشر کند و زمینه پاسخگویی عاملان فراهم شود.

اما مهم‌ترین تحول حقوقی در این پرونده چند ماه بعد رخ داد. در شهریور ۱۴۰۵، هیأت مستقل حقیقت‌یاب سازمان ملل متحد در گزارشی که به شورای حقوق بشر ارائه شد، اعلام کرد دلایل معقولی برای باور به اینکه حمله به مدرسه ابتدایی شجره طیبه از سوی آمریکا انجام شده، وجود دارد.

کارشناسان سازمان ملل همچنین نتیجه گرفتند که آمریکا در انجام اقدامات لازم برای اطمینان از نظامی بودن هدف کوتاهی کرده و مقررات حقوق بشردوستانه بین‌المللی درباره تفکیک اهداف نظامی از غیرنظامی و حفاظت از جان غیرنظامیان را نقض کرده است.

بر اساس یافته‌های این هیأت، دلایل معقولی وجود دارد که حمله به مدرسه میناب مصداق جنایت جنگی ناشی از هدف قرار دادن یک ساختمان غیرنظامی باشد.

این بدین معناست که مسئولیت آمریکا و احتمال وقوع جنایت جنگی، دیگر صرفاً در اظهارات مقام‌های ایرانی یا تحقیقات رسانه‌ای مطرح نیست، بلکه یک هیأت مستقل سازمان ملل متحد نیز پس از بررسی شواهد به چنین نتیجه‌ای رسیده است.

البته این ارزیابی هنوز به معنای صدور حکم قطعی از سوی یک دادگاه بین‌المللی نیست، اما مبنای حقوقی مهمی برای مطالبه پاسخگویی عاملان حمله فراهم می‌کند.

هیأت حقیقت‌یاب همچنین اعلام کرد درخواست‌های این نهاد برای دریافت اطلاعات و برگزاری نشست با مقام‌های آمریکایی بی‌پاسخ مانده است.

کارشناسان سازمان ملل از واشنگتن خواستند نتایج تحقیقات داخلی خود را منتشر کند، برای جلوگیری از تکرار چنین حوادثی تضمین ارائه دهد و خسارت خانواده‌های قربانیان را جبران کند.

اروپا میان همدردی با قربانیان و سکوت در برابر واشنگتن

بازتاب فاجعه میناب در اروپا، شکاف آشکاری میان مواضع محتاطانه دولت‌های غربی و درخواست نهادهای مستقل حقوق بشری برای پاسخگویی آمریکا را نمایان کرده است.

در نشست اضطراری شورای حقوق بشر، اتحادیه اروپا از کشته‌شدن کودکان ایرانی، از جمله قربانیان مدرسه میناب، ابراز اندوه عمیق کرد و خواستار حفاظت از غیرنظامیان و مراکز آموزشی شد. با این حال، در بیانیه رسمی این اتحادیه نامی از آمریکا به‌عنوان عامل حمله برده نشد.

نماینده انگلیس نیز با ابراز تأسف از جان‌باختن غیرنظامیان در میناب و دیگر مناطق، با خانواده‌های قربانیان ابراز همدردی کرد، اما در سخنان خود واشنگتن را مسئول این فاجعه معرفی نکرد.

در همین حال نماینده اسپانیا در نشست شورای حقوق بشر، حملات آمریکا و رژیم صهیونیستی به ایران را غیرقانونی توصیف و تصریح کرد که دانش‌آموزان و معلمان مدرسه میناب نیز قربانی نقض حقوق بین‌الملل شده‌اند.

در فرانسه نیز کمیسیون ملی مشورتی حقوق بشر، نهادی مستقل که وظیفه ارائه مشورت به دولت و پارلمان این کشور را بر عهده دارد، در بیانیه‌ای رسمی موضعی صریح‌تر اتخاذ کرد.

این کمیسیون با ابراز نگرانی شدید از سکوت مقام‌های فرانسوی درباره حمله مستقیم به مدرسه میناب، یادآور شد که فرانسه از امضاکنندگان اعلامیه بین‌المللی مدارس ایمن است و باید برای حفاظت از دانش‌آموزان و معلمان در زمان جنگ اقدام کند.

این نهاد از دولت فرانسه خواست حمله به مدرسه میناب را با شدیدترین لحن محکوم کند و از تمامی امکانات موجود برای محاکمه مسئولان آن بهره گیرد.

نکته مهم دیگر در این بیانیه، انتقاد صریح از برخورد دوگانه با حقوق بین‌الملل بود.

کمیسیون ملی مشورتی حقوق بشر فرانسه هشدار داد که تداوم معیارهای دوگانه در برخورد با نقض حقوق بین‌الملل، اعتبار این قواعد را تضعیف می‌کند و خواستار آن شد که دولت فرانسه در شرایط مشابه، موضعی یکسان و اصولی اتخاذ کند.

در کنار واکنش نهادهای حقوق بشری، برخی شخصیت‌های شناخته‌شده سیاسی و رسانه‌ای انگلیس نیز فاجعه میناب را نشانه‌ای از ضرورت تقویت سازوکارهای حمایت از کودکان در جنگ دانسته‌اند.

گوردون براون نخست‌وزیر پیشین انگلیس و فرستاده ویژه سازمان ملل متحد در امور آموزش جهانی، در مقاله‌ای که در روزنامه گاردین منتشر شد، کشتار دانش‌آموزان میناب را فاجعه‌ای توصیف کرد که وجدان جهانیان را تکان داده است.

او با اشاره به مدرسه‌ای که به گورستان تبدیل شد، از جامعه جهانی خواست برای جلوگیری از تکرار چنین فجایعی، سازوکار مؤثرتری برای رسیدگی به جنایت‌های علیه کودکان ایجاد کند.

براون همچنین تأکید کرد که مدارس باید از همان جایگاه حمایتی برخوردار باشند که حقوق بین‌الملل برای بیمارستان‌ها قائل است و هیچ مقام یا فرماندهی نباید تصور کند می‌تواند از پاسخگویی درباره حمله به کودکان مصون بماند.

نخست‌وزیر پیشین انگلیس با طرح ضرورت ایجاد یک سازوکار قضایی بین‌المللی مؤثرتر برای رسیدگی به جنایت‌های علیه کودکان، تلاش کرد توجه جامعه جهانی را به خلأهای موجود در حمایت از مراکز آموزشی جلب کند.

در ماه‌های پس از فاجعه میناب، تحقیقات اسکای‌نیوز، بررسی‌های عفو بین‌الملل، موضع کمیسیون ملی حقوق بشر فرانسه و تحلیل‌های حقوقی دانشگاهی، هر یک از زاویه‌ای متفاوت بر ضرورت روشن شدن حقیقت و پاسخگویی عاملان حمله تأکید کرده‌اند.

با این حال، میان این مطالبه و رفتار سیاسی قدرت‌های بزرگ غربی همچنان فاصله‌ای آشکار وجود دارد.

انگلیس و برخی دیگر از کشورهای اروپایی در حملات اولیه آمریکا و رژیم صهیونیستی به ایران مشارکت مستقیم نداشتند.

دولت انگلیس، ملاحظات حقوقی، خطر گسترش جنگ و پیامدهای آن را از دلایل این تصمیم اعلام کرد، هرچند لندن از برخی اقدامات دفاعی و ارائه تسهیلات مرتبط با عملیات آمریکا حمایت کرده است.

انتشار گزارش‌های تکان‌دهنده درباره شهادت کودکان میناب در ماه‌های بعد، انتقادها از اقدامات نظامی آمریکا و واکنش محتاطانه متحدان اروپایی واشنگتن را افزایش داد.

اکنون پرسش تنها این نیست که چه کسی فرمان شلیک موشک به مدرسه را صادر کرد. مسئله مهم‌تر آن است که چرا دولت‌هایی که خود را مدافعان اصلی حقوق بشر و نظم مبتنی بر قانون معرفی می‌کنند، با وجود شواهد گسترده درباره کشته‌شدن کودکان ایرانی، از مطالبه صریح پاسخگویی متحد قدرتمند خود پرهیز کرده‌اند.

این تناقض زمانی آشکارتر می‌شود که نتایج تحقیقات رسانه‌ها و نهادهای مستقل خود غرب، با مواضع رسمی دولت‌هایی مقایسه شود که در سایر پرونده‌های حقوق بشری، همواره خواستار برخورد فوری و قاطع هستند.

فاجعه میناب از این منظر، نه‌تنها مسئولیت آمریکا در حفاظت از جان غیرنظامیان، بلکه اعتبار ادعای پایبندی متحدان غربی این کشور به اصول حقوق بشر را نیز با پرسشی جدی روبه‌رو کرده است.

از میناب تا غزه؛ کودکانی که سهمشان از جنگ مرگ شد

فاجعه میناب تنها نمونه از قربانی شدن کودکان در حملات نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی نیست. در فلسطین و لبنان نیز کودکان بسیاری در حملات رژیم صهیونیستی جان باخته‌اند و در یمن، سال‌ها جنگ و درگیری، هزاران کودک را از حق زندگی امن، آموزش و برخورداری از آینده‌ای روشن محروم کرده است.

بر اساس داده‌های منتشرشده از سوی صندوق کودکان سازمان ملل متحد، یونیسف، تا پایان ژوئن ۲۰۲۶ دست‌کم ۲۱ هزار و ۷۰۰ کودک در نوار غزه جان باخته و حدود ۴۵ هزار کودک دیگر زخمی شده‌اند.

یونیسف همچنین گزارش داده است که بیش از ۱۱ هزار کودک زخمی غزه با آسیب‌های جسمی ماندگار و تغییردهنده زندگی روبه‌رو هستند و تخریب گسترده مراکز آموزشی، صدها هزار کودک را از دسترسی عادی به آموزش محروم کرده است.

در لبنان نیز کودکان از پیامدهای حملات نظامی و تشدید درگیری‌ها در امان نمانده‌اند.

یونیسف در گزارش مربوط به پایان سپتامبر اعلام کرد که از دوم مارس ۲۰۲۶ دست‌کم ۲۶۱ کودک در این کشور کشته و بیش از یکهزار و ۵۰ کودک زخمی شده‌اند. تخریب مدارس، آوارگی خانواده‌ها و آسیب‌های روانی جنگ، آینده نسل بزرگی از کودکان لبنانی را با مخاطره مواجه کرده است.

در یمن نیز جنگ و درگیری‌های تازه همچنان جان کودکان را می‌گیرد. یونیسف در تازه‌ترین گزارش خود که روز چهارشنبه، دو روز پیش از روز جهانی کودک منتشر شد، اعلام کرد که از زمان تشدید دوباره درگیری‌ها در سوم سپتامبر، دست‌کم ۶۴ کودک کشته و ۶۴ کودک زخمی شده‌اند.

این نهاد همچنین درباره آسیب دیدن مدارس و مراکز درمانی، آوارگی گسترده خانواده‌ها و محرومیت کودکان از خدمات اولیه هشدار داده است.

این آمارها تنها گوشه‌ای از رنج کودکان بی‌گناهی است که قربانی حملات نظامی و جنگ‌افروزی در منطقه شده‌اند. کودکانی که نه در آغاز جنگ نقشی داشته‌اند و نه در تصمیم‌های سیاسی و نظامی، اما با جان خود بهای آن را پرداخته‌اند.

برای خانواده‌های داغدار میناب، غزه، لبنان و یمن، روز جهانی کودک یادآور فرزندانی است که دیگر به خانه بازنمی‌گردند، نیمکت‌هایی که برای همیشه خالی مانده‌اند و رؤیاهایی که زیر آوار جنگ دفن شده‌اند؛ کودکانی که تنها آرزویشان زندگی در آرامش بود، اما حتی فرصت بزرگ شدن را نیز پیدا نکردند.

روز جهانی کودک و پرسشی که هنوز بی‌پاسخ است

روز جهانی کودک هر سال در بیستم نوامبر، سالروز تصویب کنوانسیون حقوق کودک، گرامی داشته می‌شود. شعار جهانی امسال یونیسف «روز من، حقوق من، آینده من» است که بر حق همه کودکان برای برخورداری از زندگی امن، آموزش و آینده‌ای روشن تأکید دارد.

اما برای دانش‌آموزان شهید مدرسه شجره طیبه میناب، آن آینده در صبحی معمولی و پشت نیمکت‌های مدرسه پایان یافت.

آن‌ها نه درباره آغاز جنگ تصمیم گرفته بودند، نه در انتخاب اهداف نظامی نقشی داشتند و نه حتی فرصتی برای گریز از موشک‌هایی یافتند که در چند ثانیه، کلاس درس را به ویرانه تبدیل کرد.

اکنون پس از گذشت نزدیک به ۹ ماه، اسناد و شواهد منتشرشده از سوی رسانه‌های غربی، کارشناسان مستقل و سازوکارهای حقوق بشری سازمان ملل متحد، مسئولیت آمریکا در این فاجعه را به موضوعی جدی در عرصه حقوق بین‌الملل تبدیل کرده است.

با این حال، واشنگتن همچنان از پذیرش رسمی مسئولیت و انتشار نتایج تحقیقات خودداری می‌کند و دولت‌های غربی نیز برخلاف ادعاهای همیشگی درباره ضرورت پاسخگویی عاملان نقض حقوق بشر، اقدام مؤثری برای پیگیری این پرونده علیه متحد آمریکایی خود انجام نداده‌اند.

میراث تلخ میناب برای وجدان جهانی، تنها تصویر مدرسه‌ای ویران یا نام کودکانی نیست که دیگر به خانه بازنگشتند.

این فاجعه آزمونی برای اعتبار همان قواعد بین‌المللی است که قرار بود حتی در تاریک‌ترین روزهای جنگ، از جان بی‌گناهان حفاظت کنند.

در روز جهانی کودک امسال، جهانیان بار دیگر از حقوق کودکان، ضرورت حفاظت از مدارس و حق برخورداری از آینده سخن می‌گویند، اما در میناب هنوز خانواده‌هایی هستند که به‌جای شنیدن صدای فرزندانشان، کنار مزار آن‌ها می‌نشینند؛ و شاید پرسش ماندگار این روز، نه درباره شعارهای جهانی حمایت از کودکان، بلکه درباره سرنوشت همان دانش‌آموزانی باشد که هرگز نتوانستند از حق زندگی خود دفاع کنند.

اگر جهان در برابر جان سپردن کودکان میناب پاسخ روشنی نداشته باشد، چگونه می‌تواند به نسل‌های آینده اطمینان دهد که حقوق کودک، فارغ از جغرافیا و ملاحظات سیاسی، حقیقتاً برای همه یکسان است؟

انتهای پیام//

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
captcha