به گزارش حیات به نقل از فارس، تا به حال برایتان پیش آمده که بعد از خوردن یک عدد سیب، برای مدتی احساس سیری کنید، اما با خوردن چند حبه انگور یا چند برش هندوانه، خیلی زود دوباره احساس گرسنگی کنید؟ چرا بعضی میوهها بیشتر احساس سیری ایجاد میکنند و بعضی دیگر ممکن است چنین اثری نداشته باشند؟ آیا این تفاوت فقط به میزان قند میوهها مربوط است یا عوامل دیگری هم در آن نقش دارند؟
پاسخ این پرسش را باید در ترکیب مواد مغذی میوهها و نحوه واکنش دستگاه گوارش و سازوکارهای تنظیم اشتها در بدن جستوجو کرد.
ترکیب میوهها چگونه بر احساس سیری تأثیر میگذارد؟
میوهها حاوی قندهای طبیعی مانند گلوکز و فروکتوز، آب، فیبر و ترکیبات زیستفعال هستند. اما مقدار و نوع این ترکیبات در میوههای مختلف یکسان نیست. همین تفاوت میتواند بر سرعت هضم، تخلیه معده و مدتزمان احساس سیری تأثیر بگذارد.
در این میان، فیبر یکی از عوامل مهم است. برخی فیبرها، بهویژه فیبرهای محلول، با جذب آب و ایجاد ساختاری ژلمانند، میتوانند سرعت تخلیه معده را کاهش دهند و به ماندگاری بیشتر احساس سیری کمک کنند. علاوه بر این، بافت میوه و نیاز به جویدن آن نیز در تنظیم اشتها مؤثر است.
حمید خسروی، متخصص علوم و صنایع غذایی میگوید: «یکی از عوامل مهم در ایجاد احساس سیری پس از مصرف میوه، میزان و نوع فیبر موجود در آن است. فیبرهای محلول با جذب آب و ایجاد حالت ژلمانند میتوانند بر سرعت تخلیه معده و روند هضم و جذب مواد مغذی تأثیر بگذارند. به همین دلیل، مصرف میوههایی مانند سیب و پرتقال به شکل کامل میتواند به ایجاد احساس سیری کمک کند.»
آیا بعضی میوهها باعث بازگشت سریعتر احساس گرسنگی میشوند؟
برای بررسی این موضوع باید علاوه بر ترکیب قندی میوهها، به میزان آب، فیبر، حجم و مقدار مصرف آنها نیز توجه کرد.
برای مثال، هندوانه آب فراوان و چگالی انرژی نسبتاً پایینی دارد. بنابراین ممکن است با مصرف مقدار مشخصی از آن، حجم قابلتوجهی در معده ایجاد شود، اما به دلیل انرژی و فیبر نسبتاً کم در هر واحد وزن، احساس سیری آن در برخی شرایط چندان طولانی نباشد.
انگور نیز به دلیل اندازه کوچک و سهولت مصرف، ممکن است در مقادیر بیشتری خورده شود. در نتیجه، فرد گاهی بدون آنکه متوجه باشد، مقدار قابلتوجهی از آن مصرف میکند، در حالی که حجم و فیبر دریافتی همچنان ممکن است برای ایجاد سیری طولانیمدت کافی نباشد.
البته نباید نتیجه گرفت که هندوانه یا انگور ذاتا گرسنگیآور هستند. مدتزمان سیری پس از مصرف این میوهها به مقدار مصرف، ترکیب وعده غذایی و ویژگیهای فردی بستگی دارد. همچنین نمیتوان صرفا بر اساس میزان قند یک میوه، درباره تأثیر آن بر اشتها قضاوت کرد.
چرا واکنش افراد به مصرف یک میوه متفاوت است؟
یکی از نکات مهم در علم تغذیه این است که پاسخ بدن افراد به یک ماده غذایی لزوما یکسان نیست. وضعیت متابولیک، حساسیت به انسولین، پاسخ هورمونهای تنظیمکننده اشتها، میزان فعالیت بدنی و ترکیب وعده غذایی میتوانند در این تفاوت نقش داشته باشند.
برای مثال، پاسخ قند خون پس از مصرف یک ماده غذایی در افراد مختلف متفاوت است. با این حال، احساس گرسنگی پس از خوردن میوه را نمیتوان صرفاً به افزایش قند خون و افت بعدی آن نسبت داد؛ زیرا تنظیم اشتها فرآیندی پیچیده است و عوامل متعددی در آن دخالت دارند.
از سوی دیگر، ترکیب میکروبیوم روده نیز میتواند بر نحوه استفاده بدن از برخی ترکیبات غذایی، بهویژه فیبرها، تأثیر بگذارد. البته نقش دقیق این تفاوتها در احساس سیری پس از مصرف هر میوه همچنان موضوع پژوهشهای علمی است.
خسروی میگوید: «در واقع تفاوت احساس سیری پس از مصرف میوه، نقطه تلاقی علم مواد غذایی و فیزیولوژی بدن است؛ جایی که ترکیب مواد مغذی، بهویژه قندها و فیبر، با سازوکارهای تنظیم قند خون، عملکرد انسولین و متابولیسم بدن ارتباط پیدا میکند.»
چگونه میوه بخوریم تا احساس سیری بیشتری داشته باشیم؟
یکی از مهمترین نکات، توجه به شکل مصرف میوه است. مصرف میوه کامل معمولا نسبت به آبمیوه انتخاب مناسبتری برای کنترل اشتهاست؛ زیرا در فرایند آبگیری، بهویژه در آبمیوههای صافشده، بخش زیادی از فیبر میوه حذف میشود. همچنین نوشیدن حجم زیادی از آبمیوه در مدت کوتاه آسانتر از خوردن همان مقدار میوه کامل است.
خسروی توضیح میدهد: «برای بهرهمندی بیشتر از خواص تغذیهای میوهها، بهتر است آنها را به شکل کامل مصرف کنیم، نه به صورت آبمیوه. همچنین همراه کردن میوه با منابع پروتئینی یا چربیهای مفید، مانند ماست ساده یا چند عدد بادام، میتواند به افزایش احساس سیری کمک کند.»
در همین راستا، ترکیب میوه با مواد غذایی حاوی پروتئین و چربیهای مفید میتواند میانوعده متعادلتری ایجاد کند. برای مثال، مصرف یک عدد سیب همراه با چند عدد بادام یا خوردن میوه در کنار ماست ساده، علاوه بر تأمین مواد مغذی متنوعتر، ممکن است به طولانیتر شدن احساس سیری کمک کند.
نکته دیگر، مصرف میوه با پوست در مواردی است که پوست آن قابلخوردن باشد. پوست برخی میوهها حاوی فیبر و ترکیبات مفید است؛ بنابراین حذف آن میتواند بخشی از این مواد را از رژیم غذایی خارج کند. البته شستوشوی صحیح و اطمینان از سلامت و پاکیزگی پوست میوه پیش از مصرف ضروری است.
احساس سیری فقط به قند میوه بستگی ندارد
احساس سیری پس از خوردن میوه نتیجه تعامل چند عامل است؛ از میزان و نوع فیبر و آب گرفته تا بافت میوه، حجم مصرف، سرعت خوردن و شرایط فیزیولوژیک بدن. بنابراین نمیتوان میوهها را بهسادگی به دو گروه سیرکننده و گرسنگیآور تقسیم کرد یا تصور کرد که هر میوه شیرینتری الزاماً سیری کوتاهتری ایجاد میکند.
آنچه اهمیت دارد، انتخاب میوه کامل، توجه به مقدار مصرف و ترکیب مناسب آن با سایر مواد غذایی است. همچنین باید به این نکته توجه داشت که پاسخ بدن افراد به مواد غذایی متفاوت است و نمیتوان برای همه افراد یک الگوی یکسان در نظر گرفت.
در صورت تجربه گرسنگی غیرمعمول یا مکرر و نیاز به تنظیم الگوی غذایی، مشورت با متخصص تغذیه میتواند به شناسایی عوامل مؤثر و انتخاب برنامه غذایی متناسب با شرایط فرد کمک کند.
انتهای پیام//
نظر شما