به گزارش حیات به نقل از اینترستینگانجینیرینگ، یک داروی خوراکی که در اصل برای درمان بیماریهای التهابی و آرتریت ساخته شده بود، در دو کارآزمایی بینالمللی توانست رشد مو را در بیماران مبتلا به نوع شدید «آلوپسی آرهآتا» (ریزش سکهای) به شکل قابلتوجهی افزایش دهد؛ بهطوری که برخی بیماران پس از درمان، بازگشت کامل یا نزدیک به کامل موهای سر را تجربه کردند.ریزش مو در این بیماری صرفاً یک مشکل مربوط به خود فولیکول مو نیست؛ ریشه ماجرا به عملکرد سیستم ایمنی بازمیگردد. در آلوپسی آرهآتا، سیستم ایمنی به اشتباه فولیکولهای مو را هدف قرار میدهد و باعث میشود موها در بخشهایی از بدن، از جمله پوست سر، ابروها و سایر نواحی به صورت سکهای بریزند. شدت بیماری در افراد مختلف متفاوت است، اما در موارد شدید، بخش بزرگی از موهای سر ممکن است از بین برود.حالا نتایج دو کارآزمایی بالینی نشان داده است که خاموشکردن بخشی از واکنش ایمنی بدن میتواند دوباره شرایط را برای رشد مو فراهم کند. پژوهشگران در این مطالعات داروی «اوپاداسیتینیب» را بررسی کردند؛ دارویی خوراکی که روزانه مصرف میشود و با مهار برخی مسیرهای پیامرسانی سیستم ایمنی، شدت واکنش التهابی در مفاصل را کاهش میدهد.
وقتی سیستم ایمنی، فولیکول مو را هدف میگیرد
آلوپسی آرهآتا در گروه بیماریهای خودایمنی قرار میگیرد. در حالت طبیعی، سیستم ایمنی وظیفه دارد عوامل تهدیدکننده بدن را شناسایی و با آنها مقابله کند، اما در این بیماری، این سامانه به اشتباه فولیکولهای مو را هدف قرار میدهد. نتیجه میتواند از چند لکه کوچک بدون مو تا از دست رفتن بخش عمده موهای سر و بدن متفاوت باشد.
اوپاداسیتینیب به گروهی از داروها موسوم به مهارکنندههای ژانوس کیناز یا JAK تعلق دارد. این داروها برخی پیامهای مولکولی دخیل در التهاب و فعالیت سیستم ایمنی را مسدود میکنند. ایده اصلی پژوهشگران این بود که اگر سیگنالهایی که باعث حمله سیستم ایمنی به فولیکولهای مو میشوند مهار شوند، فولیکولها بتوانند دوباره وارد چرخه طبیعی رشد مو شوند.اهمیت این رویکرد در این است که پژوهشگران بهجای تمرکز صرف بر خود مو، علت ایمنیِ ایجادکننده ریزش را هدف گرفتهاند. به همین دلیل، نتایج مطالعه میتواند برای بیمارانی که مدت زیادی با ریزش موی گسترده زندگی کردهاند، اهمیت ویژهای داشته باشد.
بیشتر بیماران پیش از درمان، بخش بزرگی از موهای خود را از دست داده بودند
دو کارآزمایی در مراکز درمانی مختلف در آمریکای شمالی، اروپا و چین انجام شد و بیماران مبتلا به ریزش سکه ای شدید در آنها حضور داشتند. وضعیت شرکتکنندگان نیز نشان میداد که پژوهش درباره موارد خفیف ریزش مو نبوده است.شرکتکنندگان بهطور میانگین حدود ۸۴ درصد از موهای پوست سر خود را از دست داده بودند. برخی از بیماران نیز دستکم شش ماه پیش از ورود به مطالعه، رشد قابلتوجهی در موهای خود مشاهده نکرده بودند.پژوهشگران بیماران را به گروههایی تقسیم کردند که روزانه ۱۵ یا ۳۰ میلیگرم اوپاداسیتینیب دریافت میکردند یا دارونما میگرفتند. سپس میزان پوشش مو در پوست سر آنها طی دوره درمان مورد بررسی قرار گرفت.
نتایج پس از ۲۴ هفته نشان داد که حدود نیمی از بیمارانی که هر یک از دو دوز دارو را دریافت کرده بودند، توانستند حداقل به ۸۰ درصد پوشش موی پوست سر برسند. در میان آنها، گروهی نیز رشد موی بسیار گستردهتری داشتند و برخی بیماران به بازگشت کامل یا تقریباً کامل موهای سر رسیدند.
رشد کامل مو برای همه بیماران اتفاق نیفتاد
نتایج مطالعه به این معنا نیست که اوپاداسیتینیب برای همه بیماران موها را بهطور کامل برمیگرداند. پاسخ بیماران به درمان یکسان نبود و میزان و سرعت رشد مو در افراد مختلف تفاوت داشت. در واقع، معیار اصلی مطالعه رسیدن به میزان مشخصی از پوشش مو بود و بازگشت کامل مو تنها در بخشی از شرکتکنندگان مشاهده شد.این نکته اهمیت زیادی دارد، زیرا شدت آلوپسی آرهآتا، مدت ابتلا و نحوه واکنش بدن به درمان میتواند در نتیجه نهایی نقش داشته باشد. بنابراین نمیتوان از نتایج این دو کارآزمایی نتیجه گرفت که هر فرد مبتلا به ریزش موی شدید، پس از مصرف این دارو به رشد کامل مو خواهد رسید.نتایج این مطالعات در ۱۲ اوت ۲۰۲۶ در نشریه جاما درماتولوژی منتشر شد و توجه پژوهشگران را به امکان استفاده از مهار مسیرهای ایمنی برای مقابله با اشکال شدید آلوپسی آرهآتا جلب کرده است.
دارویی که از آرتریت به درمان ریزش مو رسیده است
اوپاداسیتینیب پیش از این نیز دارویی ناشناخته نبود. این دارو برای درمان برخی بیماریهای التهابی، از جمله آرتریت روماتوئید، استفاده شده است. همین سابقه باعث شده پژوهشگران اطلاعات بیشتری درباره نحوه عملکرد آن در بدن و مشخصات ایمنی آن در اختیار داشته باشند.با این حال، استفاده از یک دارو برای بیماری جدید به معنای بیخطر بودن آن برای همه افراد نیست. مهار سیستم ایمنی میتواند با خطرات و عوارض خاص خود همراه باشد و تصمیم درباره مصرف چنین دارویی باید بر اساس شرایط هر بیمار و زیر نظر پزشک انجام شود.
از سوی دیگر، یکی از پرسشهای مهم همچنان پابرجاست: آیا موهای رشدکرده پس از پایان درمان باقی میمانند؟
پژوهشگران تأکید کردهاند که بررسیهای طولانیمدت برای مشخصشدن دوام رشد مو و مقایسه دقیق مزایای درمان با خطرات احتمالی ضروری است. نتایج ۲۴ هفتهای نشان میدهد که بدن برخی بیماران میتواند در مدت نسبتاً کوتاهی به مهار واکنش ایمنی پاسخ دهد، اما هنوز برای قضاوت درباره ماندگاری این اثر به دادههای بیشتری نیاز است.
در مجموع، این مطالعات یک تغییر مهم در نگاه به آلوپسی آرهآتا را برجسته میکنند: برای بازگرداندن مو، شاید همیشه لازم نباشد مستقیماً فولیکول را تحریک کرد؛ در برخی بیماران، خاموشکردن حمله اشتباه سیستم ایمنی میتواند فرصت دوبارهای برای فولیکولهای مو ایجاد کند. نتایج اوپاداسیتینیب هنوز به معنای پایان ریزش مو نیست، اما نشان میدهد هدف قرار دادن مسیرهای ایمنی میتواند یکی از مسیرهای جدی آینده برای درمان موارد شدید این بیماری باشد.
انتهای پیام//
نظر شما