به گزارش حیات به نقل از فارس، تندیس «کلام ماندگار» که به تازگی توسط مسوولان ارشد استان خوزستان از جمله استاندار رونمایی شده، به گفته سازندگانش، نخستین روایت تجسمی از رهبر شهید بر پایه هنر مفهومی و زبان بدن به شمار میرود.این اثر حاصل ۴۷ روز تلاش مستمر گروهی از هنرمندان بومی خوزستان است که در شرایط دشوار جنگی و همزمان با تهدیدها و بمبارانها، روند طراحی و ساخت آن را متوقف نکردند. «کلام ماندگار» تلاش دارد مفاهیم و بیانات رهبر شهید را از قالب واژه، به تصویر و تجربهای ملموس و چندحسی برای مخاطب تبدیل کند.«علی دولتخواه» خالق این اثر از سال ۱۳۸۷ فعالیت حرفهای خود را به عنوان کارگردان و تهیهکننده در صداوسیما آغاز کرده و امروز نیز در کنار فعالیتهای هنری، مسئولیت انجمن علمی و هنری دانشگاه پیام نور مرکز اهواز را برعهده دارد. او توانسته تنها کارگاه تجسمی بزرگ و تخصصی خوزستان را راهاندازی کند که امیدوار است به بستری برای رشد هنر بومی و هنرمندان جوان استان تبدیل شود.
به مناسبت رونمایی از تندیس «کلام ماندگار» با او گفتوگو کردیم که در ادامه میخوانید:
فارس: ایده شکلگیری تندیس «کلام ماندگار» از کجا آغاز شد؟دولتخواه: پس از شهادت قائد امت، دغدغهای جدی در ذهن من و برادر هنرمندم آقای حسین حاتمی شکل گرفت که چگونه میتوان بخشی از شخصیت، منش و پیامهای ایشان را از سطح کلام و متن فراتر برد و در قالب یک اثر تجسمی ماندگار ارائه کرد.پس از روزها مطالعه، طراحی و جستوجو در تصاویر و سخنرانیها، به یکی از شاخصترین مؤلفههای زبان بدن ایشان رسیدیم؛ لحظههایی که در بخشهای مهم سخنرانی، با دست و اشارات خاص خود بر مفاهیم کلیدی تأکید میکردند. همین نقطه، مبنای طراحی اثر قرار گرفت.
ما بخش عمدهای از تصاویر مرتبط را گردآوری کردیم و در نهایت دست ایشان را به همراه کاغذهایی که همواره سرفصل بیاناتشان روی آن قرار داشت، طراحی کردیم. پس از آن نیز مراحل مدلسازی، قالبگیری و اجرای نهایی آغاز شد.
فارس: روند ساخت این اثر در چه شرایطی انجام شد؟دولتخواه: خلق «کلام ماندگار» با بسیاری از آثار پیشین ما تفاوت داشت. این پروژه در شرایطی انجام شد که منطقه با فضای جنگ و تهدیدهای ناشی از بمباران مواجه بود و محل کار ما نیز در نزدیکی برخی مراکز حساس قرار داشت.با این حال، فعالیت در سوله و کارگاه را متوقف نکردیم. طبیعتاً فضای روحی آن روزها، سرشار از اندوه و تأثر بود، اما در کنار آن نوعی انگیزه ملی و حماسی نیز وجود داشت که باعث شد کار با جدیت بیشتری ادامه پیدا کند.همت مجموعه همکاران، همراهی استاد حسین حاتمی و تلاش شبانهروزی عوامل گروه باعث شد بدون توجه به سختیها، پروژه به سرانجام برسد و اثری با ویژگیهای متفاوت تولید شود.
فارس: مهمترین ویژگیهای مفهومی این تندیس چیست؟دولتخواه: نخستین ویژگی اثر، پویایی در محتوا و ماهیت هنر مفهومی آن است. این تندیس محدود به یک فضای خاص نیست و میتواند متناسب با هر محیط و مخاطب، بازتعریف شود.برای مثال، در اجتماعات مردمی میتوان جمله ماندگار رهبر شهید مبنی بر «خداوند متعال این مردم را مبعوث خواهند کرد» را بر کاغذهای داخل دست اثر قرار داد. در مجموعههای صنعتی میتوان از بیانات ایشان درباره حمایت از صنعت داخلی استفاده کرد و در دانشگاهها نیز سخنان مرتبط با نخبگان و علم را به نمایش گذاشت.به همین دلیل، «کلام ماندگار» صرفاً یک تندیس نمایشی نیست، بلکه میتواند به ابزاری فرهنگی و هنری برای بازخوانی و بازتولید مفاهیم راهبردی تبدیل شود؛ مفاهیمی که تاکنون بیشتر در قالب چاپ و متن دیده میشدند.فارس: اشاره کردید که این اثر قابلیت چندحسی دارد. این ویژگی چگونه تعریف شده است؟دولتخواه: بله، یکی دیگر از ویژگیهای اثر، امکان افزودن صوت و کلام رهبر شهید در جانمایی مناسب تندیس است. تلاش ما این بوده که مخاطب صرفاً با یک حجم فیزیکی روبهرو نباشد، بلکه تجربهای چندحسی داشته باشد؛ یعنی هم تصویر را ببیند، هم صدای کلام را بشنود و هم فرصت تأمل عمیقتری پیدا کند.این موضوع میتواند ارتباط مخاطب با اثر را بسیار عمیقتر و ماندگارتر کند.
فارس: درباره ویژگیهای فنی و اجرایی اثر توضیح میدهید؟دولتخواه: در طراحی این تندیس تلاش شد استحکام و سبکسازی به صورت همزمان رعایت شود. اثر به گونهای ساخته شده که هم قابلیت نصب در فضاهای داخلی و هم محیطهای بیرونی را داشته باشد و در عین حال، جابهجایی و نصب آن نیز بهسادگی انجام گیرد.
همچنین نسخههای کوچکتر این اثر نیز طراحی شده که میتواند در مراسمها، همایشها و آیینهای مختلف به عنوان یادبود و نماد تقدیر مورد استفاده قرار گیرد؛ بهویژه برای خانوادههای شهدا و ایثارگران، نخبگان، مفاخر و مسئولان.
فارس: این اثر چه نسبتی با دغدغههای فرهنگی و هنری امروز جامعه دارد؟دولتخواه: ما معتقدیم هنر باید در امتداد روایت مردم و تاریخ حرکت کند. همانگونه که مقام معظم رهبری در روز پاسداشت زبان فارسی و بزرگداشت حکیم ابوالقاسم فردوسی فرمودند:«بعثت هنرمندان نیز در امتداد بعثت مردم باید رقم زده شود و این روایت عظیم مردم در تاریخ ماندگار شود.»ما نیز به عنوان جمعی از هنرمندان بومی استان خوزستان، با وجود همه دشواریها و با تأمین شخصی هزینههای سنگین ساخت اثر، تلاش کردیم سهم خود را در این مسیر ایفا کنیم.
فارس: امروز مهمترین مطالبه شما از مسئولان فرهنگی چیست؟دولتخواه: انتظار ما این است که مسئولان و متولیان فرهنگی، بستر حمایت از تولیدات هنرمندان بومی را فراهم کنند. اگر زمینه بهرهبرداری و تکثیر این آثار مهیا شود، میتوان از ظرفیت هنر مفهومی برای انتقال مفاهیم فرهنگی، ملی و ارزشی در سطح گسترده استفاده کرد.حداقل انتظار ما این است که امکان ترویج و استفاده از این اثر در سطح استان فراهم شود تا این حرکت فرهنگی محدود به یک رونمایی باقی نماند.
فارس: و سخن پایانی؟دولتخواه: در پایان لازم میدانم از همه اهالی رسانه و خبرگزاریها که همواره همراه و پشتیبان هنرمندان بودهاند، صمیمانه قدردانی کنم. رسانهها نقش مهمی در دیدهشدن تلاشهای هنری و فرهنگی دارند و بدون همراهی آنها، بسیاری از این اقدامات اثرگذاری لازم را نخواهند داشت.
انتهای پیام//
نظر شما