به گزارش حیات به نقل از ایرنا، در حالی که رژیم صهیونیستی از زمان تأسیس خود، جذب مهاجران یهودی از سراسر جهان را یکی از پایههای اصلی بقا و توسعه اقتصادی و جمعیتی خود معرفی کرده، اکنون با پدیدهای مواجه شده که برخی مقامهای این رژیم از آن با عنوان «سونامی خروج اسرائیلیها» یاد میکنند.
این بحران در سایه جنگافروزیهای مداوم در منطقه، تشدید ناامنی، شکافهای سیاسی داخلی و کاهش اعتماد عمومی به نهادهای حاکمیتی، به یکی از جدیترین چالشهای راهبردی اسرائیل تبدیل شده است.
افزایش خروج صهیونیستها از سرزمینهای اشغالی
دادههای منتشر شده از سوی مرکز تحقیقات و اطلاعات کنست (پارلمان اسرائیل) نشان میدهد که تراز خالص مهاجرت در این رژیم از ابتدای سال ۲۰۲۲ تا اوت ۲۰۲۴ (مرداد ۱۴۰۳) بیش از ۱۲۵ هزار نفر کاهش یافته است. این آمار به معنای آن است که تعداد افرادی که سرزمینهای اشغالی را ترک کردهاند بهمراتب بیشتر از کسانی بوده که به آن بازگشتهاند.
سونامی خروج از اسرائیل؛ جنگ چگونه موتور فناوری و اقتصاد تلآویو را از کار انداخت؟
بر اساس این گزارش، روند ترک ساکنان اراضی اشغالی در سالهای اخیر به ویژه جنگ غزه شتابی بیسابقه گرفته است. تعداد افرادی که در سال ۲۰۲۲ سرزمینهای اشغالی را ترک کردند به حدود ۵۹ هزار نفر رسید و این رقم در سال ۲۰۲۳ با جهشی ۴۴ درصدی به بیش از ۸۲ هزار نفر افزایش یافت. در هشت ماه نخست سال ۲۰۲۴ نیز حدود ۵۰ هزار نفر فلسطین اشغالی را ترک کردهاند.
آنچه این روند را برای مقامهای اسرائیلی نگرانکنندهتر کرده، ترکیب جمعیتی مهاجران است. نزدیک به نیمی از افراد خارج شده در فاصله سنی ۲۰ تا ۴۴ سال قرار دارند؛ گروهی که ستون اصلی نیروی کار متخصص و مولد اقتصاد محسوب میشوند. علاوه بر این، سهم قابل توجهی از مهاجران را افراد دارای تحصیلات دانشگاهی تشکیل میدهند؛ بهگونهای که دارندگان مدارک کارشناسی، کارشناسی ارشد و دکترا بخش مهمی از جمعیت خارجشده را شامل میشوند.
مطالعهای که توسط پژوهشگران دانشگاه تلآویو انجام شده و بر پایه دادههای رسمی نهادهای آماری و مالیاتی اسرائیل است، نشان میدهد که از سال ۲۰۲۳ (۱۴۰۲) تا سپتامبر ۲۰۲۴ (شهریور ۱۴۰۳) همزمان با تشدید جنگ غزه حدود ۹۰ هزار نفر فلسطین اشغالی را ترک کردهاند. در میان این افراد، حدود ۱۹ هزار فارغالتحصیل دانشگاهی، صدها نفر دارای مدرک دکترا در رشتههای علوم، فناوری، مهندسی و ریاضیات، سه هزار مهندس و صدها پزشک حضور دارند.
صنعت فناوری زیر فشار جنگ؛ موج اخراجها و انتقال فعالیتها به خارج
بحران زمانی ابعاد گستردهتری پیدا میکند که به وضعیت صنعت فناوری پیشرفته اسرائیل توجه شود؛ بخشی که طی دو دهه گذشته به عنوان موتور اصلی رشد اقتصادی این رژیم شناخته میشد و نقش مهمی در جذب سرمایهگذاری خارجی و درآمدهای مالیاتی داشت.
بر اساس گزارش سال ۲۰۲۵ سازمان نوآوری اسرائیل، بیش از هشت هزار و ۳۰۰ نیروی شاغل در بخش فناوری پیشرفته بین اکتبر ۲۰۲۳ تا ژوئیه ۲۰۲۴ سرزمینهای اشغالی را ترک کردهاند. این نخستین بار در یک دهه اخیر است که این بخش با کاهش نیروی انسانی مواجه میشود.
سونامی خروج از اسرائیل؛ جنگ چگونه موتور فناوری و اقتصاد تلآویو را از کار انداخت؟
اهمیت این مساله زمانی روشنتر میشود که بدانیم بخش فناوری پیشرفته با وجود آنکه کمتر از هشت درصد نیروی کار اسرائیل را در اختیار دارد، حدود یکچهارم درآمدهای مالیاتی دولت را تأمین میکند. از این رو، هرگونه تضعیف این بخش میتواند پیامدهای مستقیمی بر رشد اقتصادی و توان مالی دولت داشته باشد.
شبکه ۱۲ تلویزیون رژیم صهیونیستی گزارش کرد، همزمان با خروج متخصصان، نشانههای نگرانکنندهای از انتقال فعالیت شرکتهای فناوری به خارج از سرزمینهای اشغالی نیز مشاهده میشود. طبق دادههای ارائهشده در نشست اضطراری مدیران صنایع فناوری با مقامهای وزارت دارایی اسرائیل، ۶۲ درصد شرکتهای فعال در این حوزه اقدام به تعدیل نیرو کردهاند، ۲۹ درصد استخدام را متوقف کردهاند و ۴۷ درصد نیز فعالیتهای خود را به کشورهای خارجی منتقل کردهاند.
مدیران این صنعت نیز هشدار دادهاند که دهها شرکت فناوری در ماههای آینده با خطر تعطیلی مواجه خواهند شد.
سونامی خروج از اسرائیل؛ جنگ چگونه موتور فناوری و اقتصاد تلآویو را از کار انداخت؟
موج اخراجها در شرکتهای بزرگ فناوری نیز بر نگرانیها افزوده است. شرکتهای شناختهشدهای همچون Wix و Rapyd طی ماههای اخیر برنامههای گسترده تعدیل نیرو را اجرا کردهاند. بخشی از این تعدیلها با انتقال فعالیتها به کشورهای دیگر همراه بوده است؛ روندی که کارشناسان آن را نشانهای از کاهش جذابیت اقتصادی و سرمایهگذاری در سرزمینهای اشغالی در سایه تشدید ناامنی ارزیابی میکنند.
فرار سرمایه و خروج میلیونرها
در کنار خروج نیروی انسانی متخصص، فرار سرمایه نیز به یکی دیگر از چالشهای اقتصاد اسرائیل تبدیل شده است. گزارشهای منتشرشده نشان میدهد حدود یکهزار و ۷۰۰ میلیونر در سال ۲۰۲۴ اراضی اشغالی را ترک کردهاند.
برخی مراکز پژوهشی اسرائیل ریشه این تحولات را در مجموعهای از عوامل بههمپیوسته میدانند؛ از جمله پیامدهای جنگ غزه و تشدید تنش در منطقه، تشدید ناامنی و کاهش اعتماد عمومی به نهادهای حکومتی و نیز مناقشات سیاسی ناشی از طرح سربازگیری اجباری و خروج یهودیان ارتدوکس از اراضی اشغالی.
سونامی خروج از اسرائیل؛ جنگ چگونه موتور فناوری و اقتصاد تلآویو را از کار انداخت؟
در این میان، جنگی که از اکتبر ۲۰۲۳ (جنگ غزه) آغاز شد و سپس با افزایش تنشهای منطقهای و جنگ علیه ایران ادامه یافت، نقش مهمی در تشدید روند خروج نیروهای متخصص و سرمایهها ایفا کرده است.
نظرسنجی انجامشده میان کسانی که اراضی اشغالی را ترک کردهاند حاکی از آن است که جنگ و تحولات سیاسی داخلی از مهمترین دلایل کاهش تمایل آنان برای بازگشت به سرزمینهای اشغالی بوده است. بر اساس این نظرسنجی، بسیاری از افرادی که پیشتر قصد بازگشت داشتند، پس از استقرار در کشورهای دیگر تصمیم به ماندن گرفتهاند.
در همین حال، برخی مقامها و پژوهشگران اسرائیلی نسبت به پیامدهای این روند هشدار دادهاند. آنان معتقدند اگر خروج پزشکان، مهندسان و پژوهشگران و شرکتهای فناوری به همین گونه ادامه یابد، اسرائیل با آسیبهای جدی اقتصادی مواجه خواهد شد.
انتهای پیام//
نظر شما