به گزارش حیات به نقل از ایرنا، خون دیدن روی مسواک یا هنگام شستن دهان، تجربهای است که بسیاری از افراد دستکم یکبار با آن روبهرو شدهاند. بعضیها این اتفاق را طبیعی میدانند و برخی دیگر آن را به محکم مسواک زدن ربط میدهند اما متخصصان سلامت دهان و دندان معتقدند خونریزی لثه معمولاً یک هشدار جدی از سوی بدن است که اگر نادیده گرفته شود، میتواند به بیماریهای پیشرفته لثه، تحلیل استخوان فک و حتی از دست دادن دندانها منجر شود.
لثه سالم هنگام مسواک زدن یا استفاده از نخ دندان نباید خونریزی داشته باشد. بنابراین مشاهده خون، هرچند اندک، اغلب نشانه وجود التهاب در بافت لثه است که در مراحل اولیه «ژنژیویت» نام دارد و در صورت درمان نشدن میتواند به «پریودنتیت» یا بیماری شدید لثه تبدیل شود.
پلاک باکتریایی متهم اصلی خونریزی لثه
دندانپزشکان مهمترین علت خونریزی لثه را تجمع پلاکهای باکتریایی روی دندانها و حاشیه لثه میدانند. پلاک، لایهای نرم و بیرنگ از باکتریهاست که در اثر باقی ماندن ذرات غذا روی دندان تشکیل میشود. اگر این لایه بهطور منظم با مسواک و نخ دندان پاک نشود، به مرور زمان سفت شده و به جرم تبدیل میشود.
جرم دندانی محیط مناسبی برای رشد باکتریها فراهم میکند. این باکتریها موجب تحریک و التهاب لثه میشوند و در نتیجه، لثه هنگام تماس با مسواک یا نخ دندان دچار خونریزی میشود.
متخصصان تأکید میکنند که در مراحل ابتدایی، التهاب لثه معمولاً بدون درد است و تنها نشانه آن میتواند خونریزی خفیف باشد که باعث میشود بسیاری از افراد آن را جدی نگیرند.
مسواک زبر و فشار زیاد، اشتباهی رایج
بسیاری تصور میکنند هرچه محکمتر مسواک بزنند، دندانهایشان تمیزتر میشود، در حالی که فشار زیاد نهتنها مفید نیست، بلکه میتواند به لثه آسیب بزند.
استفاده از مسواکهای زبر یا حرکات خشن هنگام مسواک زدن باعث خراش و تحریک لثه میشود و احتمال خونریزی را افزایش میدهد. این رفتار در طولانیمدت حتی میتواند باعث تحلیل لثه و حساس شدن ریشه دندانها شود.
دندانپزشکان توصیه میکنند از مسواک با الیاف نرم استفاده شود و مسواک زدن با حرکات آرام و دایرهای انجام گیرد، نه حرکات رفت و برگشتی شدید.
نخ دندان؛ مفید اما در صورت استفاده نادرست آسیبزا
افرادی که بهتازگی استفاده از نخ دندان را شروع میکنند، ممکن است در روزهای ابتدایی با خونریزی مواجه شوند. این اتفاق معمولاً به دلیل التهاب قبلی لثه و همچنین استفاده نادرست از نخ دندان رخ میدهد.
اگر نخ دندان با فشار زیاد وارد فضای بین دندانها شود، میتواند لثه را زخمی کند. اما نکته مهم این است که قطع کردن نخ دندان به دلیل خونریزی، اشتباه است. در بیشتر موارد، با ادامه صحیح استفاده از نخ دندان و کاهش التهاب، خونریزی طی چند روز کمتر میشود.
متخصصان توصیه میکنند نخ دندان بهآرامی و با حرکت کنترلشده در امتداد دیواره دندان حرکت داده شود تا به بافت لثه آسیب وارد نشود.
نقش تغذیه و کمبود ویتامینها
کمبود برخی ویتامینها نیز میتواند سلامت لثه را تحت تأثیر قرار دهد. ویتامین C نقش مهمی در ترمیم بافتها و تقویت سیستم ایمنی دارد و کمبود آن میتواند موجب ضعف و خونریزی لثه شود.
ویتامین K نیز در فرآیند انعقاد خون مؤثر است و کمبود آن احتمال خونریزی را افزایش میدهد.
متخصصان تغذیه توصیه میکنند مصرف میوهها و سبزیجات تازه، مرکبات، فلفل دلمهای، کیوی، سبزیهای برگ سبز و مواد غذایی حاوی ویتامین K در رژیم غذایی روزانه جدی گرفته شود.
تغییرات هورمونی و حساس شدن لثهها
در برخی دورههای زندگی، تغییرات هورمونی باعث افزایش حساسیت لثهها میشود. دوران بارداری، بلوغ و حتی قاعدگی میتواند موجب افزایش جریان خون در بافت لثه و در نتیجه التهاب و خونریزی شود.
به همین دلیل، زنان باردار بیشتر در معرض «ژنژیویت بارداری» قرار دارند. متخصصان تأکید میکنند رعایت دقیق بهداشت دهان در این دوره اهمیت دوچندان دارد، زیرا بیماریهای لثه در بارداری میتواند با برخی عوارض مانند زایمان زودرس نیز مرتبط باشد.
بیماریها و داروهایی که لثه را درگیر میکنند
گاهی خونریزی لثه تنها به مشکلات دهان محدود نمیشود و میتواند نشانهای از بیماریهای زمینهای باشد.
دیابت کنترلنشده، اختلالات انعقاد خون، ضعف سیستم ایمنی و برخی بیماریهای خونی از جمله عواملی هستند که احتمال التهاب و خونریزی لثه را افزایش میدهند.همچنین مصرف برخی داروها مانند رقیقکنندههای خون، داروهای ضدتشنج و بعضی داروهای فشار خون میتواند روی سلامت لثه اثر بگذارد.
متخصصان توصیه میکنند افرادی که خونریزی مداوم لثه دارند و همزمان داروی خاصی مصرف میکنند، این موضوع را با دندانپزشک و پزشک معالج خود مطرح کنند.
چهار گام ساده برای کاهش خونریزی لثه
متخصصان سلامت دهان معتقدند رعایت چند اقدام ساده میتواند در بسیاری از موارد التهاب لثه را کاهش دهد و خونریزی را متوقف کند.
۱- مسواک نرم و روش صحیح
استفاده از مسواک نرم یکی از مهمترین توصیههاست. حرکات آرام و دایرهای به پاکسازی بهتر دندانها کمک میکند و فشار کمتری به لثه وارد میشود.همچنین بهتر است مسواک هر سه ماه یکبار تعویض شود، زیرا الیاف فرسوده کارایی کمتری دارند و ممکن است به لثه آسیب بزنند.
۲- نخ دندان منظم
استفاده روزانه از نخ دندان به حذف پلاک از فضاهای بین دندانها کمک میکند؛ نقاطی که مسواک به آنها دسترسی ندارد.اگرچه در روزهای اول ممکن است کمی خونریزی وجود داشته باشد، اما ادامه صحیح این کار معمولاً التهاب را کاهش میدهد.
۳- آبنمک ولرم
شستوشوی دهان با آبنمک ولرم، دو بار در روز، یکی از روشهای ساده برای کاهش التهاب و تورم لثه است. نمک خاصیت ضدعفونیکننده ملایمی دارد و میتواند به بهبود بافت آسیبدیده کمک کند.
۴- کمپرس سرد
اگر خونریزی ناشی از ضربه یا تحریک موضعی باشد، استفاده از کمپرس سرد روی گونه میتواند تورم و خونریزی را کاهش دهد.
چه زمانی مراجعه به دندانپزشک ضروری است؟
هر خونریزی لثهای نیاز به درمان فوری ندارد، اما برخی علائم هشداردهنده نشان میدهد که مراجعه به دندانپزشک نباید به تعویق بیفتد.اگر خونریزی بیش از یک هفته ادامه داشته باشد، یا همراه با بوی بد دائمی دهان، تورم شدید، درد، عقبرفتگی لثه و لق شدن دندانها باشد، احتمال پیشرفت بیماری لثه وجود دارد.
در مراحل پیشرفته، فاصلهای میان لثه و دندان ایجاد میشود که محل تجمع عفونت و باکتریهاست. در این شرایط، درمانهای تخصصی مانند جرمگیری عمیق یا درمانهای پریودنتال ضروری خواهد بود.
جرمگیری، درمانی فراتر از زیبایی
برخی افراد تصور میکنند جرمگیری فقط برای سفید شدن دندان انجام میشود، در حالی که هدف اصلی این درمان، حذف جرم و باکتریهایی است که سلامت لثه را تهدید میکنند.
دندانپزشکان توصیه میکنند افراد دستکم سالی یکبار برای معاینه و جرمگیری تخصصی مراجعه کنند. این اقدام میتواند از پیشرفت بیماریهای لثه جلوگیری کند و هزینههای درمانی آینده را کاهش دهد.
برخلاف باورهای نادرست، جرمگیری باعث ضعیف شدن دندان نمیشود، بلکه با حذف جرمهای تجمعیافته، التهاب لثه کاهش یافته و سلامت دهان حفظ میشود.
سلامت لثه بخشی از سلامت عمومی بدن
پژوهشهای پزشکی در سالهای اخیر نشان دادهاند بیماریهای لثه فقط به دهان محدود نمیشوند. التهاب مزمن لثه با افزایش خطر بیماریهای قلبی، دیابت و حتی برخی مشکلات تنفسی مرتبط دانسته شده است.
به همین دلیل متخصصان تأکید میکنند سلامت دهان بخشی جداییناپذیر از سلامت عمومی بدن است و نباید به خونریزی لثه به چشم یک مشکل ساده و گذرا نگاه کرد.در واقع، مسواک خونی اغلب پیامی از سوی بدن است که میگوید زمان توجه بیشتر به بهداشت دهان و مراجعه به دندانپزشک فرا رسیده است.
نظر شما