به گزارش حیات، برگزاری سیوهفتمین دوره نمایشگاه بینالمللی کتاب تهران در شرایطی دنبال میشود که فضای عمومی کشور همچنان تحتتأثیر پیامدهای جنگ و التهابهای ناشی از آن قرار دارد. در چنین وضعیتی، مسئولان برگزاری تصمیم گرفتهاند این رویداد فرهنگی را برای هفتمین بار بهصورت مجازی برگزار کنند؛ تصمیمی که بار دیگر بحث درباره کارکرد، کیفیت و میزان اثرگذاری نمایشگاه مجازی را در میان فعالان حوزه نشر و کتاب پررنگ کرده است.
نمایشگاه کتاب تهران در سالهای گذشته، علاوه بر جنبه فرهنگی، بهعنوان یکی از مهمترین رویدادهای اجتماعی و اقتصادی حوزه نشر شناخته میشد؛ رویدادی که حضور مستقیم ناشران، نویسندگان و مخاطبان در آن، بخشی از هویت و فضای عمومیاش را شکل میداد. بسیاری از ناشران، نمایشگاه را تنها محل فروش کتاب نمیدانند، بلکه آن را فرصتی برای گفتوگو، معرفی آثار تازه، ارتباط با مخاطبان و سنجش فضای فکری جامعه تلقی میکنند؛ فضایی که در مدل مجازی، تا حد زیادی دستخوش تغییر شده است.
با این حال، تداوم شرایط بحرانی و ملاحظات ناشی از وضعیت کشور، موجب شده برگزاری حضوری نمایشگاه امسال از دستور کار خارج شود و شکل مجازی آن بار دیگر جایگزین مدل سنتی برگزاری شود. مسئولان فرهنگی معتقدند ادامهدار بودن نمایشگاه، حتی در بستر مجازی، میتواند مانع توقف جریان عرضه کتاب و ارتباط حداقلی مخاطبان با بازار نشر شود؛ بازاری که در ماههای اخیر تحتتأثیر افزایش هزینههای تولید، گرانی کاغذ و کاهش تیراژ کتاب با دشواریهای متعددی روبهرو بوده است.
در این میان، برخی ناشران معتقدند نمایشگاه مجازی توانسته بخشی از دسترسی مخاطبان به کتاب را حفظ کند، بهویژه برای مخاطبانی که در شهرهای دور از مرکز زندگی میکنند و در سالهای برگزاری حضوری امکان حضور در نمایشگاه را نداشتند. در مقابل، گروهی دیگر بر این باورند که حذف ارتباط مستقیم میان ناشر و مخاطب، نمایشگاه را از کارکرد فرهنگی و اجتماعی خود دور کرده و آن را به یک بستر صرفاً فروشگاهی تبدیل کرده است. همچنین محدودیتهای مرتبط با اینترنت، شرایط اقتصادی، افزایش هزینه ارسال کتاب و کاهش قدرت خرید مخاطبان، از دیگر موضوعاتی است که همزمان با آغاز نمایشگاه مورد توجه فعالان این حوزه قرار گرفته است. از سوی دیگر، برخی فعالان نشر معتقدند استمرار برگزاری مجازی نمایشگاه، بهمرور الگوی مصرف و خرید کتاب را نیز تغییر داده و بخشی از مخاطبان را به خرید اینترنتی عادت داده است؛ تغییری که هرچند برای برخی ناشران فرصت تازهای ایجاد کرده، اما به اعتقاد منتقدان، نمیتواند جای خالی تجربه حضوری نمایشگاه و فضای فرهنگی آن را جبران کند.
در همین رابطه، با علیرضا رحیمی، مدیر انتشارات سروش، درباره برگزاری مجازی نمایشگاه کتاب تهران و حضور این نشر در سیوهفتمین دوره این رویداد فرهنگی به گفتوگو پرداختیم.
با چند عنوان اثر قرار است در نمایشگاه حاضر شوید و جدیدترین آثار شما چیست و چه تعداد عنوان را به خود اختصاص داده است؟
در ابتدای سال ۱۴۰۴ سروش در کنار بیش از ۵۰۰ عنوان کتاب از سالهای قبل، با ۶۳ عنوان کتاب چاپ اول وارد نمایشگاه شد. مطابق سیاستها و برنامههای این نشر، قرار بر این بود که تا انتهای سال ۱۴۰۴ حدود ۱۱۰ عنوان کتاب آماده طبع و نشر شود تا برای ورود به نمایشگاه سال ۱۴۰۵ با ۱۱۰ عنوان کتاب چاپ اول و البته بیش از ۵۰۰ عنوان کتابهای پیشین وارد نمایشگاه شویم اما متاسفانه جنگ و اغتشاشات و تعطیلیهای مکرر سبب شد تعداد ۱۱۰ عنوان به حدود ۹۰ عنوان کاهش یابد. هرچند همکاران ما همچنان در صدد آماده سازی کتابهای چاپ اول و نیز تجدید چاپ کتابهای پرفروش از سالهای قبل هستند اما رسیدن همه آنها به نمایشگاه مجازی امسال بعید است.
در میان کتابهای جدید ما تعداد قابل توجهی رمانهای کوتاه ایرانی مناسب برای نوجوانان و مخاطبان عام و نیز کارهایی ویژه کودکان بهچشم میخورد که کتابهای تولید شده با تکنیک پینما(کمیک استریپ) به لحاظ تعداد عناوین، بیشتر رخنمایی میکنند. کتابهای حوزه ارتباطات، رسانه و فرهنگ نیز همچون گذشته جزو بیشترین عناوین سروش هستند.
آیا پژوهشی درباره جنگ رمضان و جنگ دوازده روزه و به خصوص رهبر شهیدمان و فرمانده های نظامی در انتشارات خود آغاز کردهاید؟ کتابی با این مضامین در غرفه شما در نمایشگاه کتاب مشاهده میشود؟
در «طرح کتاب و رویش سروش» که اختصاص دارد به پرورش توان و شوق خواندن و نوشتن کودکان و نوجوانان، بلافاصله پس از جنگ دوازده روزه فعالیت جالبی آغاز شد که در آن بچههای عضو طرح که اغلب نویسندگان مجلات خردسالان و کودکان ما نیز هستند پروژه «همنویسی داستانهای جنگ» را با همراهی اساتید بزرگی همچون محمدرضا یوسفی آغاز کردند، ثمره این فعالیت، نگارش داستانهای جذابی به قلم کودکان با موضوع یا درونمایه جنگ بود. دوره آموزشی و مراحل خلق این آثار نیز توسط شبکه ایرانصدا در قالب یک برنامه ۱۰ قسمتی آماده عرضه صوتی و تصویری شد.
اما متاسفانه در حوزه بزرگسالان اثر قابل قبول و مناسبی به دست ما نرسید و آثار رسیده اغلب نامناسب، عجولانه و کم عمق تشخیص داده شده است. البته چند مورد پیشنهاد برای تولید تهیه شده است که در حال رایزنی برای انتخاب نویسنده هستیم. با شبکههای تلویزیون و نیز با سیمافیلم نیز در حال مذاکرهایم تا امکان تولیدات مشترک و همکاری را در این زمینه فراهم آوریم.
الیته بنده شخصا اعتقاد دارم ادبیات یک اتفاق بزرگ اجتماعی همچون جنگ بویژه دفاعی مقدس، حیثیتی و وجودی مثل جنگ دوازده روزه و جنگ رمضان باید در طول زمان رشد نموده و توسعه یابد و تعجیل در تولید محتوا میتواند خطرات و مشکلات زیادی را در عرصه ادبیات انقلاب ایجاد کند.
باتوجه به برگزاری هفتمین سال مجازی نمایشگاه کتاب تهران، چه ایده و برنامه ای را برای برگزاری بهتر و ارتباط گیری با مخاطب در تدارک دیدهاید؟
برنامههای متعدد فرهنگی و ترویجی از جمله نشستهایی برای رونمایی، معرفی و نقد کتابهای تازه منتشر شده سروش و نیز میزهای معرفی و ترویج کتاب در ایام برگزاری نمایشگاه تنظیم شده است که ان شاالله به اجرا در خواهد آمد.
شما از نمادهایی که به اتحاد و پرچم ایران اشاره کند در فروشگاههای انتشارات خود استفاده کردهاید؟ و برنامه شما برای نشان دادن چنین نمادهایی در نمایشگاه مجازی و برای مخاطب چیست؟
سروش هم اکنون بیش از ۲ کتابفروشی مستقل در اختیار ندارد و محصولات خود را به شیوههای مختلف به بازار کالاهای فرهنگی ارسال میکند. این روزها جایی نیست که برای سهیم بودن در جریان مبارزه با دشمن اقدامی انجام ندهد و به نوعی وارد این عرصه نشود. برای مثال شمارههای اسفندماه، فروردینماه و اردیبهشتماه مجلات سروش از جمله مجله خردسالان، مجله کودکان و مجله سروش بزرگسالان به طور مستوفی و به شکلها و سبکهای مختلف به موضوعات مهم مبتلا به این روزها پرداختهاند و توجه عمیق و وسیع به این موضوع را جزو وظایف و ماموریتهای خود تلقی میکند.
منبع: مهر
انتهای پیام/
نظر شما