به گزارش پایگاه خبری حیات، شهید محمدعلی رجایی از زمره شخصیت های تاریخ ایران اسلامی است که به عنوان نماد ساده زیستی و مبارزه شناخته می شود. شخصیتی که سیر زندگی او از دستفروشی در نوجوانی و معلمی در جوانی تا ریاست جمهوری همواره به عنوان یک الگو مطرح بوده است. رجایی در دورانی مأموریت خطیر تشکیل کابینه را عهده دار می شود که نظام نوپای جمهوری اسلامی با موج سنگین کارشکنی و خیانت شماری از جریان های سیاسی دست به گریبان شد. او به عنوان فرد مورد وثوق امام (ره) در فضایی پر از التهاب، سکان کابینه را دست گرفت. کابینه ای که عوامل نفوذی از هر سو برای براندازی آن دسیسه چیدند.
شهید باهنر نیز در همه صحنه های مهم انقلاب شخصیت های بزرگ انقلاب نظیر؛ شهید بهشتی، آیت ا... خامنه ای، هاشمی رفسنجانی جزوی از حلقه یاران اصلی پیرجماران شناخته می شود.
ویژگی مشترک دو شهید نامدار دولت جمهوری اسلامی این بود که هر دو به خانواده آموزش و پرورش تعلق داشتند و حرفه و آرمان اصلی آنها تربیت نسلی مسلمان و پاکنهاد بود هر دو آنها عمری را در مبارزه با رژیم ستمشاهی سپری کرده بودند بر همین اساس در حیات کوتاه خویش در دوران پس از انقلاب چندین نهاد و طرح تاثیرگذار فرهنگی و اجتماعی را به یادگار نهادند.
هنوز بعد از گذشت قریب 4 دهه از شهادت دو چهره محبوب انقلاب، سیر و سلوک آنها به عنوان الگوی دولتمردان راستین و ناب اسلامی مطرح هستند از همین رو نیاز به بازخوانی اندیشه ها و میراث آن دو بزرگمرد، نیاز نسل امروز و آینده است.

الگوی ساده زیستی و مبارزه
بخش عمده ای از زندگی سیاسی شهید رجایی در دوران مبارزات با رژیم شاهی سپری شده است. ایشان قبل از انقلاب، تمام مکتب های مبارزاتی را تجربه کرده بود، مبارزات طولانی داشت و از سال 1340 در دوران قبل دانشجویی اش شروع به مبارزه کرده بود. طبق روایت همسنگرانش، حتی زمانی که دبیر ریاضی بود به شاگردان خود در کنار درس ریاضی از سیاست و انقلاب اسلامی نیز تدریس می کرد. محور افکار سیاسی شهید رجایی در صحنه مبارزه نهضت امام خمینی (ره) بود.
از دوران مبارزات شهید رجایی خاطرات زیادی نقل شده است. در اسناد ساواک نیز بر این نکته بارها تاکید شده است که ایشان از ابتدا دارای روحیات انقلابیگری بوده و چهره آشتی ناپذیر به حساب می آمدند. در جریان شکنجه های سخت در زندان های ساواک، ناخن پاهایش را کشیده بودند یا بر روی کمر ایشان اتو گذاشته و سوزانده بودند. همه این ها، نشانگر صبر و بردباری عجیب ایشان در تداوم مشی انقلابی گری است. شهید رجایی در یکی از خاطراتشان می گوید که در تمام روزهایی که شکنجه می شدم، روزه بودم و با آن حال شکنجه می شدم و خدا را شکر می کنم که با زبان روزه موفق شدم آن سختی هارا تحمل کنم.
از نقطه نظر اندیشه سیاسی، شهید رجایی به عنوان یک دولتمرد مردمی شناخته می شود و مهم ترین دغدغه شان برقراری عدالت و رفع محرومیت و فقر بوده است. این یک سخن متواتر هست که شهید رجایی در کل دورانی که پست و مقام داشت از مزایای موقعیت خویش در دولت استفاده نمی کرد. به تعبیر خودش در تمام زندگی خویش، یک معلم بود.
در خاطرات یکی از نزدیکانش آمده است: کسانی که در خیابان ایران زندگی می کنند هنوز هم به یاد دارند که ایشان هر روز صبح برای خرید نان سنگک، خودش به نانوایی می رفت و برای اصلاح صورت به سلمانی محل می رفت و در صف می ماند تا نوبت شان شود. او در بخش دیگر از روایت خویش از سلوک شهید رجایی می گوید: شهید رجایی شخصیتی یکرنگ و صادق داشت. در زمان نخست وزیری و ریاست جمهوری، هیچ گاه روحیات و اخلاقش تغییر نکرد. اعتقاد داشت اگر همسطح مردم نباشد هیچ وقت مشکلات آن ها را درک نخواهد کرد. به همین دلیل در تمام دوران ریاست جمهوری و نخست وزیری شان بدون محافظ بود و قبول نمی کرد که کسی به عنوان محافظ همراهشان باشد.
اختلافات شهید رجایی با جبهه های مخالفش در روزهای آغازین انقلاب نیز از همین تفکر ناشی می شود. اساس اندیشه ایشان در این باره، مفهوم عدالت است. خواسته و آرمان او رفع تبعیض از سطح جامعه و از میان مردم بود، در همین راستا طرح هایی را هم پیاده کردند مثل طرح کمک تامین هزینه و معاش قشر فقیر جامعه. در عرصه سیاست نیز ایشان در موقع انتخابات صریح اعلام کردند که بر این اصل  پایبند هستند که فقط خط انقلابی امام (ره) باید در عرصه سیاست پیاده شود و پافشاری ایشان بر این اصول باعث تضاد با جریان بنی صدر شد.

معلم دوراندیش انقلاب
شهید محمد جواد باهنر، جزو نخستین کسانی است که با سودای انقلاب و دگرگونی نظام ستمشاهی با کاروان روحانیت مبارز همراه می شود. رهبر معظم انقلاب در توصیفی از نفوذ فکری و سیاسی شهید باهنر می فرماید: "هرجا شهید بهشتی کار می کرد، شهید باهنر بایستی حتما در کنار او می بود. شخصیت باهنر یک شخصیت برجسته، انسانی پرمغز، کم تظاهر، انسانی زبده، طراح و آینده نگر بود که در قالب موجودی معصوم، کم حرف، بی تظاهر، بی توقع، پرکار و پر تلاش جلوه کرده بود."
بسیاری از مورخان، حزب جمهوری اسلامی را یادگاری از شهیدان بهشتی و باهنر می دانند. پس از شهادت شهید بهشتی در فاجعه خونین انفجار دفتر مرکزی حزب در هفتم تیر ماه سال ۶۰، شهید باهنر به دبیرکلی حزب جمهوری اسلامی انتخاب شد و این مسئولیت را تا زمان پذیرش پست نخست وزیری به عهده داشت اما دشمنان در کمین نشسته، مانع از بارور شدن اندیشه ها و تفکرات ناب او در عرصه سیاست و مدیریت شدند.
شهید باهنر در کنار تحصیل علوم دینی از دانشگاه دکترای الهیات و فوق لیسانس علوم تربیتی کسب کرده بود.  
فعالیت های مبارزاتی شهید باهنر از حدود سال 1337 شروع می شود و او به نوعی از اولین دستگیرشدگان آن زمان بوده است. زمانی که بحث کاپیتولاسیون مطرح می شود، امام به طلاب دستور می دهند ایام محرم به شهرها عزیمت کنند و در میان مردم، درخصوص استکبارستیزی و کاپیتولاسیون صحبت کنند. شهید باهنر در این ایام به همدان می روند  و مطابق دستور امام (ره)، روز هفتم، بحث مخالفت با کاپیتولاسیون را مطرح می کنند.
در خاطرات خواهر شهید باهنر آمده است که ایشان از سال 50، در سخنرانی های خود علیه شاه با صراحت موضع می گرفت که از همان زمان ممنوع المنبر شد.
شهید باهنر از ابتدا در حوزه تعلیم و تربیت فعال بودند. ایشان در برهه ای از تاریخ فرصت پیدا می کنند تا به تدوین کتاب های علوم دینی از دبستان تا دوره دانشگاه مبادرت کنند. شهید باهنر همزمان که شروع به نوشتن کتاب ها می کنند به معلمین نیز کتب دینی تدریس می کردند لذا ایشان شهر به شهر و روستا به روستا در جلسات مختلف حضور پیدا می کنند.
شهید باهنر را مثل شهید بهشتی یکی از طراحان نهادهای آموزشی و فرهنگی نظام جمهوری اسلامی لقب داده اند به همین دلیل از دست دادن ایشان برای جامعه و انقلاب نوپای ایران اسلامی بسیار گران بود.
خوشبختانه بخش عمده ای از اندیشه ها و دیدگاههای ایشان در عرصه های مختلف اکنون به صورت مکتوب به یادگار مانده است هنوز هم بعد از گذشت قریب 40 سال کتاب ها وسخنرانی هایشان حاوی نکاتی قابل تأمل در زمینه های مختلف اجتماعی و فرهنگی است. 

حیات طیبه