حیات

سنگ‌نگاره‌های کهن «جُربَت» - جاجرم

مجموعه سنگ نگاره‌های «جُربَت» که در بین اهالی منطقه به نام «سنگ نوشته معروف است»، در شهرستان جاجرم، بخش جلگه سنخواست، دهستان چهارده سنخواست، حدود ۹ کیلومتری غرب روستای جربت واقع شده است. سنگ نگاره های جربت از نظر گستردگی یکی از بزرگترین و از دیدگاه گوناگونی نقوش از متنوع ترین مجموعه سنگ‌نگاره های شرق ایران است. این مجموعه سنگ نگاره از میانۀ هزارۀ سوم پیش از میلاد در عصر مفرغ تشکیل شده و در دوران تاریخی و دوره اسلامی هم نقوشی به آن افزوده شده است. یکی از موارد قابل توجه برای کارشناسان و بازدید کنندگان این سنگ نگاره‌ها، تصویری حک شده از «یوز» بر روی یکی از تخته سنگ‌های این مجموعه است. در این مجموعه بیش از صد صخره کوچک و بزرگ با نقوش مختلف وجود دارد که روی هر صخره تعداد زیادی نقش در دوره های مختلف و به روش‌های گوناگون رسم شده است. صخره‌های نقش دار از سنگ‌های رسوبی متشکل از کانی های کوارتز و کلسیت هستند که سطح آنها به دلیل وجود ترکیبات آهندار سیاه رنگ شده و مناسب نقش اندازی است. اغلب نقوش با روش کوبشی و با کوبیدن یک جسم سخت، احتمالاً سنگ، بر روی صخره‌های سیاه رنگ رسم شده است. البته در سال‌های اخیر و با شناخته‌تر شدن این سنگ‌نگاره‌ها، پای بسیاری از افراد به این منطقه باز شده است که متاسفانه به دلیل عدم نظارت و آموزش کافی، بسیاری از این سنگ‌نگاره‌ها به دست افراد ناآگاه مخدوش و آسیب دیده‌اند. اکنون ما، بعنوان مالکین و میراث‌داران اصلی چنین آثار ارزشمندی که نشان از قدمت و تاریخ کهن سرزمینمان دارد، فارغ از نقش سازمان‌ها و ارگان‌های متولی این امر، چه نقش و وظایفه‌ای در قبال حفظ و حراست از آن داریم؟