به گزارش حیات به نقل از ایرنا، بر این اساسˈمطبوعاتˈ به واسطه اهمیت و جایگاه ویژه اطلاع رسانی رکن چهارم دموکراسی و ˈاصحاب قلم ˈبه عنوان سرداران عرصه اطلاع رسانی، رکن اصلی مطبوعات و رسانه ها ؛در جهان نقش آفرینی می کنند.بی تردید ˈقلمˈ، ˈکاغذˈ دو واژه بسیار مهم که مطبوعات را تشکیل می دهد، دو واژه ای که رسالت سنگینی برای علم و آگاهی به همراه دارد و همواره پیامبران از نقش اصحاب قلم در شناخت و آگاهی تاکید داشته اند ،همانگونه که خداوند در قرآن کریم به «قلم» سوگند یاد کرده است.رسانه ها و مطبوعات کشور نیز با نگاه ویژه و مسوولانه همواره پا به پای تحولات جاری تلاش کرده اند تا نقش خود را به خوبی در تنویر افکار عمومی در داخل و خارج ایفا کنند.رهبر معظم انقلاب اسلامی نیز در بیانات خود از اهمیت مطبوعات،تاکید داشته اند که ˈ مطبوعات برای نظام جمهوری اسلامی، یک مقوله تجملاتی و تشریفاتی نیستˈ .ایشان همچنین افزایش تنوع و کیفیت آنرا جزو کارهای اساسی نظام دانستند.این بیانات نقش و حضور مهم مطبوعات و رسانه‌ها در نظام جمهوری اسلامی ایران را گوشزد می سازد که با ورود به نوزدهمین سال برگزاری این جشنواره هر روز بر نقش، اهمیت و جایگاه رسانه ها در کشورمان افزوده می شود.این همان سلاحی است که دشمنان برای از میدان خارج کردن رقبا و تحریف افکار عمومی در جهان به ویژه در مواجهه با انقلاب اسلامی ایران بیش از هر گزینه‌ای، از کارکرد رسانه برای رسیدن به مقاصد خود سود می جویند و سیاست های خود را با این ابزار دنبال می کنند.در این میان رسانه های ایران و صاحبان قلم ساکت ننشسته با واکنش های به جا و مناسب ،افشاگر توطئه های دشمنان بوده اند که این مساله همواره نگرانی های غرب را به دنبال داشته است.این نگرانی‌ها تا جایی پیش رفت که غرب اخیرا در یک اقدام انفعالی و غیرقانونی دسترسی مخاطبان خارج از کشور به شبکه‌های ماهواره‌ای صدا و سیمای ایران را با مشکل مواجه کرد.به همین منظورنگاهی کوتاه به وضعیت مطبوعات پس از انقلاب اسلامی ایران تا به امروز می اندازیم.**وضعیت مطبوعات و نشریات پس از انقلابپیروزی انقلاب اسلامی فصل نوینی در حیات 150 ساله مطبوعات ایران گشود و مطبوعات را به لحاظ کمی و کیفی دچار تغییراتی مهمی کرد.افزایش چشمگیر در تعداد نشریات در سال‌های پس از انقلاب اسلامی و تصویب لایحه قانونی مطبوعات در نخستین دوره مجلس شورای اسلامی در بیستم مرداد ماه 1358 به عنوان فصل نوینی در فعالیت رسانه ای در کشور محسوب می شود.گفتنی است نخستین قانون مطبوعات در ایران در سال 1286(دوران مشروطه)،در پنجاه و سه ماده به تصویب رسید و از آن سال تا به امروزکه دو قرن می گذرد مطبوعات با فراز و فرود هایی همراه شد.اماهمزمان با نخستین سال پیروزی انقلاب اسلامی در سال1358، برای مطبوعات کشورنیز سالی استثنایی به شمار می‌رود، چرا که در این سال تعداد زیادی از نشریات که در سال‌های پیش از انقلاب تعطیل شده بودند، انتشار مجدد خود را آغاز کردند، وهمچنین برخی رسانه‌ها که وابستگی به رژیم گذشته داشتند ،پس از شناسایی تعطیل شدند.با آغاز جنگ تحمیلی در سال 1359وضعیت مطبوعات با تغیراتی همراه شد،این تغییرات با تعطیلی برخی مطبوعات تا حدودی تشدید شد به نحوی که در سال 1360 نشریات نوپا به 98، در سال 1361 به 93 و در سال 1362 به 56 نشریه کاهش یافته است ، اما از سال 1363به بعد و درست اواسط جنگ تحمیلی تا امروز شاهد رشد مجدد تعداد نشریات منتشر شده در کشور هستیم، به نحوی که در سال 1373 و باپایان یافتن این جنگ، با افزایش شمار نشریات روبرو شدیم.دراین راستا فعالیت نشریات پس ازانقلاب اسلامی تنهامحدود به تهران نشد بلکه، شهرستان‌ها را نیز در بر گرفت و در دوران انقلاب اسلامی تفاوت میان تهران و شهرستان‌ها در تعداد نشریات منتشره در آنها کاهش یافت و نشریات نوپای تهرانی 74درصد و نشریات شهرستانی 26 درصد نشریات را تشکیل می‌دهند که این موضوع نشان دهنده سمت گیری انقلاب اسلامی در جهت کم کردن فاصله مرکز و سایر شهرهای کشور است.البته یکی از شرایط روبه رشد نقش مطبوعات در داخل به ارتقای کیفی و حرفه‌ای مطبوعات در گرو عواملی دیگر همچون ارتقای سطح تحصیلات تا حد عالی برای روزنامه نگاران، بهبود محتوای آموزشی دوره‌های عالی مزبور، روشن شدن جایگاه قانونی و حرفه‌ای روزنامه‌ نگاری درکشور،بالا رفتن تضمین‌های حقوقی، شغلی، مالی و رفاهی روزنامه ‌نگاران برمی‌ گردد.نا گفته نماند در رشد مطبوعات اهمیت افزایش نرخ باسوادی در کشور را نمی ‌توان نادیده گرفت.به فراخور زمان و تقویت و رشد مطبوعات در ایران پس از انقلاب اسلامی به ویژه بعد از پایان جنگ تحمیلی ، رفته رفته اهمیت نقش مطبوعات پرنگ تر شد تا جایی که جشنواره ای مختص ˈمطبوعاتˈبرپاشد.همچنین پس از انقلاب اسلامی و بعد از تصویب لایحه قانون مطبوعات ، قانونی برای مطبوعات در تاریخ سی‏ام فروردین‏ ماه سال 1379 از تصویب نمایندگان مجلس شورای اسلامی گذشت که در ماده دوم این قانون، رسالت مطبوعات تعریف شده است.بر اساس این قانون ˈ رسالتی که مطبوعات در نظام جمهوری اسلامی بر عهده دارند عبارت است از:الف- روشن کردن افکار عمومی و بالا بردن سطح معلومات و دانش مردم در یک یا چند زمینه مورد اشاره در ماده یک.ب- پیشبرد اهدافی که در قانون اساسی جمهوری اسلامی بیان شده است.ج- تلاش برای نفی مرزبندی‌های کاذب و تفرقه‌انگیز و قرار ندادن اقشار مختلف جامعه در مقابل یکدیگر مانند دسته‏بندی مردم براساس نژاد، زبان. رسوم، سنن محلی و...د- مبارزه با مظاهر فرهنگی استعماری (اسراف، تبذیر، لغو، تجمل‏پرستی، اشاعه فحشا و...) و ترویج و تبلیغ فرهنگ اصیل اسلامی و گسترش فضایل اخلاقی.هـ- حفظ و تحکیم سیاست نه شرقی نه غربی. ˈاین اصلاحات در قانون مطبوعات با هدف ایجاد فضای مطلوب در عرصه خبر و اطلاع رسانی و نقش خطیر رسالت خبری براساس حفظ نظام و پرهیز از هرگونه حاشیه است.***نگاهی کوتاه به 19دوره از پرپایی نمایشگاه مطبوعاتاز سال 1372 تاکنون که 19 سال می ‌گذرد جشنواره مطبوعات و خبرگزاری‌ها از ابعاد گسترده‌تری برخوردار شده است، همانطور که در سال‌های اخیر، دیده شد اینترنت، سایت‌ها و خبرگزاری‌ها حضور بیشتری در فضای سایبری داشته‌اند و توجه جشنواره و نمایشگاه مطبوعات به سمت فضای مجازی، سایت‌ها وخبرگزاری‌ها نیز جلب شده است و نام نمایشگاه و جشنواره از ˈمطبوعاتˈ به ˈ مطبوعات و خبرگزاری‌هاˈ تغییر نام داد.*** ایرنا تنها خبرگزاری در اولین نمایشگاه مطبوعات پس از انقلابنخستین جشنواره مطبوعات در پایان سال 1372 برگزار شد و روزنامه‌های محدودی که در کنار مجلات و هفته‌نامه‌ها فعال بودند.در آن زمان تنها خبرگزاری فعال کشور کهˈخبرگزاری جمهوری اسلامی( ایرنا ) ˈ بود و ˈ کیهانˈ ، ˈ اطلاعات ˈ ، ˈ همشهری ˈ ، ˈ رسالت ˈ، ˈجهان اسلام ˈ، ˈ سلام ˈ و... مهمترین روزنامه‌های حاضر در جشنواره مطبوعات بودند.همچنین حدود 120 رسانه، نشریه و روزنامه خارجی که در ایران دفتر نمایندگی دارند و فعالیت خبری می‌کند در سال 1372 در نخستین جشنواره مطبوعات حضور داشتند.در همان سال نیز هیات داوران بخش مسابقه، شهید ˈمرتضی آوینیˈرا به عنوان بهترین مقاله نویس و الگوی شایسته عرصه مطبوعات معرفی کرد.پس از آن سال یعنی از اولین سال برگزاری جشنواره مطبوعات در سال 1372 تا دوره هفتم فعالیت خود هرسال این نمایشگاه در تبریز در سالن شهریار و در کنار نمایشگاه بین المللی کتاب گشایش می یافت.اما تقارن برگزاری جشنواره مطبوعات و نمایشگاه بین المللی کتاب با مخالفت هایی همراه شد و براین اساس درششمین نمایشگاه مطبوعات و خبرگزاری ها که در کنار نهمین نمایشگاه بین المللی کتاب در شهر تبریز برگزار شده بود،برخی از منتقدان کشور مطرح کردند که مطبوعات وخبرگزاری ها حضور کم رنگی در این نمایشگاه داشته ،و لذا خواستار نمایشگاه مستقل برای مطبوعات شده اند.البته پس از آن هر ساله تا دوره سیزدهم این نمایشگاه، در محل دایمی نمایشگاه بین المللی در تهران در اردیبهشت ماه برگزار می شد.دوازدهمین نمایشگاه مطبوعات نیزبا شعار “مطبوعات، همبستگی ملی، مشارکت عمومی” در اردیبهشت 1384در محل دائمی نمایشگاه بین المللی تهران برگزار شد ، که در این دوره از فعالیت نمایشگاه مطبوعات درمراسم اختتامیه خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا)،خبرگزاری جمهوری اسلامی ایران (ایرنا) و خبرگزاری میراث فرهنگی (میراث خبر) به عنوان خبرگزاری‌های برتر انتخاب شدند.دراین دوره از فعالیت نمایشگاه نسبت به دوره های گذشته منسجم‌تر، پربارتر و تخصصی‌تر نسبت برگزار شد.یکی از موضوعات مطرح شده در این نمایشگاه بحث مجدد تفکیک نمایشگاه مطبوعات و کتاب بود.سیزدهمین نمایشگاه مطبوعات و خبرگزاری ها ،در حالی برگزار شد که برای آن شعاری درنظر گرفته نشده بود اما مشارکت تشکلهای صنفی در برگزاری این نمایشگاه از دوره های قبل بیشتربوده و حضور نشریات در این نمایشگاه نسبت به سال قبل 15 تا 20 درصد افزایش یافته است.همچنین این نمایشگاه در کنار نمایشگاه بین المللی کتاب در محل دائمی این نمایشگاه در 10اردیبهشت 1385 برگزار شد.** سالی که نمایشگاه مطبوعات مستقل شدچهاردهمین نمایشگاه بین المللی مطبوعات و خبرگزاری ها، که در آن 412 نشریه شرکت کردند از 16آبان 1386 شروع به کار کردند و علاوه بر نشریات و مطبوعات داخلی ، برای نخستین بار نشریاتی از 24 کشور از جمله کشورهای ترکیه، لبنان، قطر، سوریه، افغانستان، گرجستان، تاجیکستان ، بحرین ... و همچنین 108 نمایندگی فعال رسانه های خارجی حضور داشتند .ویژگی این دوره نمایشگاه مطبوعات این بود که برای اولین سال به طور مستقل و جدا از برگزاری همزمان با نمایشگاه کتاب افتتاح شد.پانزدهمین جشنواره و نمایشگاه بین المللی م طبوعات و خبرگزاری ها 26آبان 1387 درمصلای تهران آغاز بکار کرد و مطبوعات و خبرگزاری هایی از 27 کشور خارجی فعالیتهای خود را به نمایش گذاشته اند و همچنین در بخش رسانه های خارجی بیش از 49 رسانه از 27 کشورجهان حضور داشتند.شعاراصلی این دوره از نمایشگاه مطبوعات و خبرگزاری ˈ ارتقای محتوی مطبوعات و تقویت روزنامه نگاری حرفه ایˈ بود.نمایشگاه شانزدهم مطبوعات و خبرگزاریها همچنین ،فعالیت خود را از سوم آبان1388 آغاز کرده است که در این جشنواره1800 نشریه دانشجویی از 21 دانشگاه کشور و پایگاههای خبری اینترنتی و خبرگزاری ها برای اولین بار در نمایشگاه حضور داشتند .علاوه بر آن نمایشگاه عکس با نمایشگاه مطبوعات وخبرگزاری‌ها نیز با بیش از صد عکس در حوزه‌های هنری، ورزشی،‌ سیاسی و اجتماعی در پایین پله‌های ورودی به شبستان مصلا کار خود را شروع کرد.همچنین از دیگر ویژگی این دوره علاقه جوانان و نوجوانان حاضر در برابر غرفه‌های مطبوعات و خبرگزاری‌ها بود که سوالات بسیاری از حوزه خبر و خبررسانی مطرح می‌کردند و به ویژه نحوه اطلاع‌رسانی و نیز سیاست‌هایی که هر کدام از روزنامه‌ها یا خبرگزاری‌ها در انتشار خبر دنبال می‌کنند را جویا می‌شدند.هفدهمین جشنواره و نمایشگاه بین المللی مطبوعات و خبرگزاریهای داخلی و خارجی،نیز از سوم تا 10آبان1389 در مصلای امام خمینی (ره) گشایش یافت و یک هزار و 600 نشریه و مطبوعات استانی شرکت داشتند وحدود 150 نشریه و خبرگزاری خارجی نیز در نمایشگاه برای نخستین بار در شرکت کردند و علاوه بر آن بیش از 250 میهمان خارجی از 55 کشور مختلف جهان حضور داشتند.هجدهمین نمایشگاه مطبوعات و خبرگزاری ها از سوم تا 10 آبان 1390 در مصلای امام خمینی(ره) آغاز بکار کرد و حدود 100 رسانه از بیش از 50 کشور جهان افزایش حضور داشتند.از آن زمان تاکنون، 18 جشنواره و نمایشگاه مطبوعات در سال‌های 90-1372 برگزار شده و امسال نیز نوزدهمین جشنواره مطبوعات و خبرگزاری‌ها از امروز- یکشنبه - آغاز و تا چهاردهم آبان در مصلای تهران ادامه می یابد.*** اقدامات نوزدهمین نمایشگاه بین‌المللی مطبوعات و خبرگزارینوزدهمین نمایشگاه بین‌المللی مطبوعات و خبرگزاری‌ها را معاونت مطبوعاتی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی با هدف ˈهمگرایی رسانه‌ها و ایجاد نگاه تخصصی به مطبوعات و رسانه‌ها ˈ برگزار می‌ کند.این نمایشگاه در مقایسه با دورهای گذشته خود تغییراتی در ابعاد گسترده تری ایجاد کرده است.از جمله اقدامات این دوره از نمایشگاه مطبوعات و خبرگزاری رونمایی از نقشه ˈ اطلس ایرانˈ در قالب برنامه‌ای ویژه رونمایی می‌ شود.همچنین بازدید کنندگان از نمایشگاه نوزدهم مطبوعات می‌توانند علاوه‌بر استفاده و بازدید از اطلس ایران از دیگر امکانات درنظر گرفته شده در این رویداد فرهنگی همچون کتاب‌های نفیس تاریخ مطبوعات، دیرینه‌ها، نشریات مطبوعات، ملزومات موزه و اسناد مرتبط با مطبوعات بازدید کنند.10عنوان از کتاب‌های تخصصی و جدید حوزه رسانه در نوزدهمین نمایشگاه مطبوعات و خبرگزاری‌ها رونمایی می‌شود.نخستین موزه رونامه‌نگاری نیز در این نمایشگاه راه اندازی می‌شود و اشیای قدیمی از قبیل دستگاه‌های چاپ تلکس‌های قدیمی ضبط خبرنگاری در این موزه به نمایش گذاشته خواهد شد.علاوه بر این، اسناد موجود در دفتر مطالعات رسانه که شامل دو دسته هستند، تصاویری که از روزنامه‌های قدیمی موجود بوده و دیگری کتاب‌هایی است که درباره تاریخ مطبوعات نوشته شده و خود دارای قدمت بالایی هست، غرفه فصلنامه رسانه نیز در نمایشگاه مطبوعات برپا می شود.در این نمایشگاه برنامه های جدیدی دربخشهای ویژه و طراحی برنامه های متنوع فرهنگی ، هنری به همراه نشست های تخصصی از برنامه های جانبی به شمار می رود.همچنین 31 استان در نمایشگاه مطبوعات حضور دارند که هر استان نماینده 50 نشریه استانی است.***830غرفه در نوزدهمین نمایشگاه مطبوعات و خبرگزاری هاسال گذشته 570 غرفه در نوزدهمین نمایشگاه بین المللی مطبوعات و خبرگزاری شرکت دارند، امسال 830 غرفه طراحی شده که نسبت به سال قبل از پیشرفت مطلوبی برخوردار بوده ،البته این در حالی است که در اولین جشنواره مطبوعات 120رسانه حضور داشت.وجود غرفه ها و سالن های تخصصی و برگزاری نشست ها و کارگاه های آموزشی از جمله اقداماتی است که در نمایشگاه امسال برای ارایه توانمندی مطبوعات نظر گرفته شده است.رسانه ها و مطبوعات 23 کشور جهان متقاضی حضور در نوزدهمین نمایشگاه مطبوعات هستند، ضمن اینکه کشورهای قاره های مختلف جهان برای حضور در این نمایشگاه اعلام آمادگی کرده اند.بی شک از سال 1372 تا1391تحولات بسیارمناسبی درعرصه مطبوعات و خبرگزاری‌های روی داده و امروزه تعداد نشریات در ابعاد مختلف آن درسراسر کشور رشد چشمگیری داشته است.با توجه به اهمیت نفش ˈمطبوعات و رسانه ˈدر جهان امروز ،بایدبه این نکته دقت داشت که رسالت ما در قبال سوء استفاده دشمنان نظام از این ابزار چیست؟به نظر می رسد مطبوعات در زمره وسایل ارتباط جمعی محسوب می شوند ،و این حیث نقش مهمی در سرنوشت کشور ایجاد می کند اما به آن نکته ای که باید توجه داشت اینست که بدون تردید، خرد سیاسی، آگاهی و هوشیاری بی نظیر ملت ایران، عامل اصلی در خنثی شدن تلاش های بی وقفه امپراتوری خبری و رسانه ای غرب علیه جمهوری اسلامی ایران بوده است به خصوص این که افکار عمومی جهان و منطقه امروزه برای روشن شدن از وقایع روز ترجیح می دهند با رصد کردن اخبار از رسانه و مطبوعات مختص هرکشور بی واسطه اخبار را دریافت کند ،این موضوعی است که دشمنان در عصر ارتباطات از دهکده جهانی واهمه دارند.گزارش از : گلی سفیدزاده