به گزارش حیات به نقل از ایرنا، از آغاز جنگ تحمیلی عراق علیه ایران در 31شهریور 1359 تا پذیرش قطعنامه 598 شورای امنیت سازمان ملل متحد از سوی کشورمان و برقراری آتش بس رسمی در 20مرداد1367 و حتی بعد از آن، موضع گیری های این شورا درقبال این جنگ، چندان در شان یک نهاد مسئول در قبال صلح و امنیت جهانی نبود.محتوای نخستین قطعنامه شورای امنیت سازمان ملل که پس از گذشت شش روز از آغاز این جنگ و اشغال بالغ بر 30هزار کیلومترمربع از خاک ایران توسط نظامیان عراقی، صادر شد نشانه ای از فراموش شدن مسئولیت در نزد این نهاد به ظاهر مسئول بین المللی است.در این قطعنامه که به شماره 479 در تاریخ ششم مهر1359 به تصویب اعضای این شورا رسید، از وجود تهدید علیه صلح، نقض صلح، وقوع تجاوز و نقض تمامیت ارضی ایران ذکری به میان نیامده و بدون اشاره به ضرورت برقراری آتش بس یا بازگشت به مرزهای بین المللی ، تنها خودداری از توسل بیشتر به زور از دو طرف درخواست شده بود.به زعم تحلیلگران، تنظیم کنندگان این قطعنامه آگاهانه از تجاوز و حمله عراق به مرزهای جمهوری اسلامی ایران و تحمیل جنگ و وضعیت اسفبار مردم جنوب غرب کشور که نتیجه حمله عراق به اهداف غیرنظامی و افراد غیرمسلح بود، چشم پوشیده بودند.جای شگفتی است که شورای امنیت پس از صدور اولین قطعنامه خود درباره جنگ تحمیلی عراق علیه ایران و درحالی که نظامیان سراپا مسلح بعثی سرگرم تحکیم مواضع خود در عمق خاک ایران بودند به جای نشان دادن تحرک برای پایان دادن به این جنگ، شیوه سکوت و تماشا را پیشه خود کرد و عجیب تر اینکه این سکوت بیش از 21ماه به طول انجامید.پس از این مدت طولانی و بلافاصله بعداز عملیات ˈثامن الائمهˈ، ˈطریق القدسˈ، ˈفتح المبینˈ و ˈبیت المقدس ˈ که به شکست حصر آبادان، آزادسازی بستان، آزادسازی مناطق وسیعی از غرب شوش و دزفول و بالاخره آزادسازی خرمشهر توسط رزمندگان جمهوری اسلامی ایران انجامید، سکوت شورای امنیت شکسته شد و در پی آن قطعنامه 514درتاریخ 21تیرماه 1361از سوی این شورا صادر شد.شورای امنیت که تا پیش ازاین تاریخ، تجاوز عراق به درون مرزهای پذیرفته شده بین المللی ایران را نادیده می گرفت، به محض پیشروی ایرانی ها در جبهه ها و عقب نشینی متجاوزان بعثی عراق، نگرانی خود را از طولانی شدن درگیری بین دو کشور و کشته شدن انسانهای بی گناه، آسیب رسیدن به اماکن و تاسیسات و درخطر بودن صلح و امنیت جهانی، با صدور این قطعنامه ابراز کرد.در این قطعنامه، شورای امنیت خواستار آتش بس سریع و عقب نشینی نیروهای دوطرف به مرزهای شناخته شده بین المللی شد و از همه اعضای سازمان ملل نیز درخواست کرد که از هراقدام منجر به تداوم و تشدید جنگ خودداری کنند.اعضای دائم شورای امنیت در شرایطی مبادرت به صدور این قطعنامه کردند که بنا به اسناد و مدارک معتبر و متقن، خودشان از حامیان اصلی دولت بعثی عراق در این جنگ بودند.به گفته صاحب نظران، انگیزه اصلی این قدرتها از این حمایت، تضعیف و در صورت امکان فروپاشی نظام نوپای جمهوری اسلامی ایران بود که با سرنگون کردن رژیم وابسته به غرب شاه، حیاط خلوت آنها را در منطقه سوق الجیشی خلیج فارس بهم ریخته و منافع نامشروعشان را به خطر انداخته بود، مضاف بر اینکه ادامه این جنگ می توانست بازار پرمنفعتی را برای فروش تسلیحات این قدرتها فراهم سازد.شوروی ، به عنوان یکی از اعضای دائم شورای امنیت و متحد سنتی رژیم بعثی عراق، با تامین بالغ بر 60درصد تسلیحات این رژیم، بزرگترین حامی ˈصدام حسین ˈ بشمار می رفت که در یک اتحاد نانوشته با رقبای غربی خود، عراق را هم از نظر سیاسی و هم از نظر نظامی حمایت می کردند.در ادامه صدور قطعنامه های شورای امنیت درباره جنگ تحمیلی، سومین قطعنامه نیز در تاریخ 12مهر1361تحت شماره 522 زمانی صادر شد که نیروهای ایرانی با اجرای دو عملیات بزرگ ˈرمضان ˈ و ˈمسلم بن عقیل ˈ با هدف تنبیه متجاوزان آنها را تا عمق خاک عراق تعقیب کردند.شورای امنیت در این قطعنامه نیز خواهان عقب نشینی نیروهای دوطرف شد و بدون نام بردن از عراق به عنوان متجاوز، از آمادگی یکی از طرفین برای همکاری در اجرای قطعنامه قبلی(514)استقبال و خواستار همکاری طرف دیگر شد.قطعنامه بعدی شورای امنیت حدود 13ماه بعد یعنی در 9 آبان 1362تحت شماره 540 به دنبال گزارش نماینده دبیرکل سازمان ملل درمورد حمله به مناطق مسکونی دوکشور صادر شد که از دو طرف درخواست توقف عملیات نظامی علیه اهداف انسانی می کرد.این درحالی بود که عراق به دنبال حملات متعدد به اهداف غیرنظامی در خاک ایران در تاریخ 13و 17بهمن سال 1362رسما اعتراف کرد که شهرهای دزفول، اندیمشک، اهواز، باختران، ایلام،آبادان، شوش، رامهرمز، مسجدسلیمان،بندر امام خمینی و بهبهان را هدف حملات هوایی و موشکی قرار داده است.قطعنامه 540 گرچه مانند قطعنامه های قبلی نامی از عراق به میان نیاورد، اما برای اولین بار درصدد جلب توجه جمهوری اسلامی ایران برآمد و برای نخستین بار، بر لزوم بررسی واقع بینانه علل اغاز جنگ که پیوسته ایران بر آن تاکید داشت، اشاره کرد.شورای امنیت در تاریخ 9فروردین 1363پس از اینکه هیات اعزامی سازمان ملل استفاده عراق از سلاحهای شیمیایی را رسما تایید کرد، تنها با محکوم کردن استفاده از سلاحهای شیمیایی، نه به نام عراق اشاره کرد و نه قطعنامه ای را دراین مورد صادر کرد.این شورا درباره تامین آزادی و امنیت کشتی رانی در خلیج فارس قطعنامه 552 را درتاریخ 11خرداد 1363تصویب کرد و قطعنامه 582نیز درتاریخ 5اسفند 1364به پیشنهاد گروه ˈاتحادیه عرب ˈ به تصویب این شورا رسید که به جای شناسایی و اعلام نام متجاوز برای نخستین بار از طولانی شدن جنگ ابراز نگرانی شده بود.در 16مهر1365قطعنامه 588 به دنبال افزایش حملات به کشتیهای تجاری کشورهای ثالث در خلیج فارس و توسعه حوزه جنگ نفتکش ها از سوی شورای امنیت صادر شد که برغم محکومیت غیررسمی عراق از سوی این شورا به خاطر بکارگیری سلاحهای شیمیایی در تاریخ اول فروردین 1365، اشاره ای به آن نشده و مطلب جدیدی دربر نداشت.قابل توجه است که شورا با وجود اینکه شش ‏سال از تجاوز سراسری حمله عراق سپری شده بود و تجاوزگری عراق بر بسیاری از کشورها محرز شده بود، ولی باز موضوع قطعنامه را ˈوضعیت میان ایران و عراقˈ قرار داد.پس از تصویب این قطعنامه، ایران این قطعنامه را در حالی که ارتش بعث، تهاجم بی امان خود را به خاک میهن اسلامی ادامه می‏داد، نپذیرفت و شورای امنیت دریافت که این بار هم صدور قطعنامه او دردی از جنگ خانمانسوز را حل نکرده است.دبیر کل در تاریخ 26 نوامبر در گزارش خود به شورای امنیت، خلاصه‏ای از مواضع ایران و عراق را در قبال قطعنامه عنوان نمود و اعلام کرد که در حالی که عراق تمایل خود را برای پذیرش قطعنامه‏های شورای امنیت اعلام داشته، ایران به دلایلی که ذکر کرده، این قطعنامه را نپذیرفته است.پس از گزارش دبیر کل، شورا وارد جلسه شد و بیانیه‏ای صادر کردند که در آن حل اختلافات از راه های صلح‏آمیز و نگرانی عمیق خود را نسبت به گسترش درگیری با افزایش حملات به هدف های صرفا غیرنظامی کشتیرانی تجاری و تاسیسات نفتی کشورهای ساحلی ابراز و اعلام نموده بودند.پس از قطعنامه 588 ایران عملیات‏های موفقیت‏آمیز زنجیره‏ای را در خاک عراق انجام داد (عملیات های فتح، کربلا، والفجر9، عملیات نصر) حاصل این عملیاتها نزدیک شدن رزمندگان اسلام به سوی شهر بصره، (شهر استراتژیک بندری عراق) شد که عامل دقت و حساس شدن شورا نسبت به مسأله جنگ شد.بر این اساس از ماه فوریه 1987 اعضای دایم به صورت یک گروه، کار مشترک و سازماندهی شده‏ای را جهت پایان بخشیدن به جنگ عراق با ایران آغاز کردند.کار این گروه مشترک بصورت محرمانه بود که حاصل بررسی‏های آن‏ها در پنج ‏ماه، نوشتن پیش‏نویس قطعنامه 598 شد.