(به مناسبت سالروز شهادت آیت ا...شیخ فضل ا...نوری در 11مرداد 1288) شهادت دو عالم بزرگ دینی ودرنتیجه پیدایش حکومت رضاخانی
من چهار نمونه را از تاریخِ نزدیکِ خودمان - تاریخ صد سال پیش به این طرف - به شما عرض کنم. این چهار نمونه به ما نشان مىدهد که وقتى یک قدرت بیگانه بر دستگاههاى سیاسى و فرهنگى یک کشور مسلّط شود، بر سر آن کشور و آن ملت چه مىآید.
به گزارش حیات، گزیده ای از بیانات امام خامنه ای به مناسبت سالروز شهادت شیخ فضل الله نوری به شرح زیر است:من چهار نمونه را از تاریخِ نزدیکِ خودمان - تاریخ صد سال پیش به این طرف - به شما عرض کنم. این چهار نمونه به ما نشان مىدهد که وقتى یک قدرت بیگانه بر دستگاههاى سیاسى و فرهنگى یک کشور مسلّط شود، بر سر آن کشور و آن ملت چه مىآید.یک نمونه، نمونه مشروطیت است. مىدانید، دوران استبداد حکومت قاجار مردم را به جان آورده بود. مردم قیام کردند، دلسوزان جامعه قیام کردند؛ پیشرو آنها هم علماى دین بودند. در نجف، مرجع تقلیدى مثل مرحوم آیةاللَّه آخوند خراسانى؛ در تهران سه نفر عالم بزرگ - مرحوم شیخ فضلاللَّه نورى، مرحوم سید عبداللَّه بهبهانى، مرحوم سید محمّد طباطبایى - پیشوایان مشروطه بودند. پشتوانهى اینها هم دستگاه حوزه علمیه در نجف بود. اینها چه مىخواستند؟ اینها مىخواستند که در ایران عدالت برپا شود؛ یعنى استبداد از بین برود. وقتى که جوش و خروش مردم دیده شد، دولت انگلستان که آن وقت در ایران نفوذ بسیار زیادى داشت و از عواملى در میان روشنفکران برخوردار بود، اینها را دید و نسخه خودش را به اینها القاء کرد. البته در بین همان دلسوزان هم عدّهاى از روشنفکران بودند. حقّ آنها نباید ضایع شود؛ لیکن یک عدّه روشنفکر هم بودند که مزدور و خود فروخته و از عوامل انگلیس محسوب مىشدند. بارى؛ مشروطه، قالب و ترکیب حکومتىِ انگلیس بود. این روشنفکران به جاى اینکه دنبال دستگاه عدالت باشند و یک ترکیب ایرانى و یک فرمول ایرانى براى ایجاد عدالت به وجود آورند، مشروطیت را سر کار آوردند. نتیجه چه شد؟ نتیجه این شد که این نهضت عظیم مردم که پشت سرِ علما و به نام دین و با شعار دین خواهى بود، بعد از مدّت بسیار کوتاهى منتهى به این شد که شیخ فضلاللَّه نورى را - که این شهید بزرگوار همینجا مدفون است - در تهران به دار کشیدند. اندک زمانى بعد، سید عبداللَّه بهبهانى را در خانهاش ترور کردند. بعد از آنهم سید محمّد طباطبایى در انزوا و تنهایى از دنیا رفت. آنوقت مشروطه را هم به همان شکلى که خودشان مىخواستند برگرداندند؛ مشروطهاى که بالاخره منتهى به حکومت رضاخانى شد!بیانات در اجتماع بزرگ مردم قم۱۳۷۹/۰۷/۱۴