به گزارش حیات، عملیات مرصاد آخرین عملیات رزمی جمهوری اسلامی ایران در جنگ تحمیلی هشت ساله است، با این تفاوت این بار نیروهای دشمن از جنس عراقی نبودند، بلکه ایرانیانی بودند که در قالب نیروهای شبه نظامی موسوم به ارتش آزادی بخش ملی ، تحت رهبری مجاهدین خلق، با حمایت دولت عراق به مرزهای ایران حمله کرده بودند. عملیات فروغ جاویدان توسط نیروهای مجاهدین خلق مستقر در عراق طراحی و اجرا و از پشتیبانی کامل دولت وقت عراق برخوردار بود که با هدف فتح تهران طی یک برنامه زمانبندی شده 33 ساعته طراحی و تدارک یافته بود.زمینه این عملیات را می توان در تصور و تحلیل نادرست گروهک منافقین از اوضاع سیاسی نظامی ایران جست، تحلیل آنان بر این بود که پذیرش قطعنامه 598 از سوی ایران، با توجه به برتری نظامی نیروهای عراقی و موفقیت نیروهای عراقی در بعضی از جبهه ها،‌ نشان از ضعف و عقب نشینی رزمندگان اسلام و سرخوردگی مردم از جنگ و جدایی مردم از دولت است.آنان بر این اعتقاد بودند که پذیرش قطعنامه از سوی ایران امری غیرممکن می باشد و تنها در صورتی جمهوری اسلامی قطعنامه را خواهد پذیرفت که به لحاظ سیاسی - نظامی و اقتصادی به بن بست کامل برسد.به عقیده آنان اقدام به پذیرش قطعنامه از سوی ایران به منزله فروپاشی نظام خواهد بود و با سرنگونی قطعی حکومت ایران، زمینه برای انتقال قدرت به سازمان آنان فراهم خواهد شد.با توجه به این تحلیل و با توجه به وضعیت پدید آمده در جنگ (برتری نظامی عراق در بعضی از محورها)، منافقین فرصت را غنیمت شمرده و برای تحقق اهداف خود عملیاتی را که برای شهریور67 پیش بینی کرده بودند را، دو ماه جلو انداخته و اواخر تیر ماه 1367 با یورش به مرزهای غربی عملیات خود را آغاز کردند.ستون نظامی منافقین در ساعت 15 و 30 دقیقه روز سوم مرداد ماه سال 67 در حمایت کامل ارتش عراق با عبور از مرز در محور سرپل ذهاب، حمله خود را از گردنه پاتاق به سوی کرند آغاز کرد و با پیشروی به سمت اسلام آباد این شهر را نیز به تصرف در آوردند.آنگاه تا گردنه حسن آباد در شرق شهر اسلام آباد، پیش رفتند و برای تجدید سازمان در آنجا مستقر شدند و منتظر شکست مقاومت بازدارنده نیروهای ایرانی در تنگه چهارزبر بودند تا به سوی کرمانشاه پیشروی کنند لذا تمام امکانات خود را در پشت این تنگه جمع کرده و آماده شده بودند تا به محض باز شدن راه در مدت کوتاهی شهر کرمانشاه را تصرف کنند.پس از ورود نیروهای منافقین به کرند و اسلام آباد، درگیری تا چند ساعت در شهر ادامه داشت و شماری از نیروهای مردمی و سپاه با آنان درگیر بودند اما تلاش آنها به دلیل عدم آمادگی بی ثمر بود، منافقین خلق خوشحال از پیروزی های مقدماتی در یک اقدام عجولانه راهی کرمانشاه شده و به خیال باطل خود قصد حرکت به سمت تهران و سرنگونی نظام جمهوری اسلامی ایران را کردند.پس از مقاومت نیروهای اندک سپاه و بسیج (در حد یک گردان) در دشت حسن آباد و زمین گیر شدن نیروهای دشمن در پشت ارتفاعات چهار زبر، بتدریج فرماندهی و نیروهای خودی برای آزادسازی مناطق تصرف شده و انهدام نیروهای منافقین، در منطقه متمرکز شدند.عملیات مرصاد با رمز یا علی بن ابیطالب (ع) آغاز شد، در این عملیات، سه گردان از تیپ نبی اکرم(ص)، تیپ مسلم و یک گردان از ایلام از پشت به اسلام آباد حمله کردند. منافقین تصور می کردند همانند روزهای قبل، نیروهای عراقی همچنان در این مناطق حضور دارند؛ حال آن که عراقی ها عقب نشینی کرده و منطقه در دست نیروهای ایرانی بود. به همین دلیل، نیروهای خودی توانستند به راحتی از این محور وارد اسلام آباد شوند.منافقین برای ترمیم ضربات وارده، دو تیپ از نیروهای خود را از محور حسن آباد فرا خواندند تا با پیشروی نیروهای خودی مقابله کنند. همچنین، در این عملیات نیروهای لشکر 27 محمد رسول الله (ص) از سه راهی غرب اسلام آباد و از پشت پمپ بنزین، دشمن را دور زده و تلفات زیادی را بر آنها وارد ساختند.در اثر پیشروی نیروهای خودی، در ساعت دو بعدازظهر، اسلام آباد از اختیار نیروهای منافقین خارج شد، در این حال، خلبانان نیروی هوایی با 123 سورتی پرواز، مواضع منافقین را در هم کوبیدند، خلبانان هوانیروز نیز با اجرای آتش پرحجم بر روی دشمن، زمینه فروپاشی مواضع منافقین را فراهم ساختند.در این عملیات یک هزار و 600 تا دو هزار تن از نیروهای منافقین به هلاکت رسیدند و حدود یک هزار نفر زخمی شدند و میان کشته شدگان و اسرا، تعدادی از کادرهای سازمان و فرماندهان تیپ ها دیده می شدند.به این ترتیب، منافقین پس از تحمل یک شکست استراتژیک در پشت تنگه پاطاق روز جمعه 7/5/1367 رسماً اعلام کردند که از شهرهای اسلام آباد و کرند عقب نشینی کرده اند. بهروز همتی استاد دانشگاه و از رزمندگان جنگ تحمیلی، حمله منافقان به ایران را تحلیل نادرست اوضاع داخلی ایران می داند و می گوید: سران منافقین فکر می کردند پذیرفتن آتش بس نشاندهنده ضعف ایران است بنابراین بر اساس این تحلیل اشتباه دست به خودکشی سیاسی زدند.وی عدم درک درست از مردم ایران را دیگر اشتباه منافقان عنوان می کند و می افزاید: منافقان هیچگاه درک درستی از ملت ایران و آرمانها و اهدافشان نداشتند و قبل از حمله به ایران فکر می کردند که پس از ورود به شهرهای مختلف مورد استقبال مردم قرار خواهند گرفت اما مردم با تمام توان در برابر آنها ایستادند و فرصت پیشروی را از آنها گرفتند.همتی به نامگذاری پنجم مرداد به نام روز ملی کرمانشاه اشاره می کند و می گوید: استان کرمانشاه در جنگ تحمیلی همواره در خط مقدم نبرد بود و حتی بارها توسط دشمن بعثی مورد حمله شیمیایی قرار گرفت اما پس از جنگ، بیشتر توجه ها به تبیین جنگ در جنوب معطوف شد و حتی راهیان نور نیز عمدتا به سمت جنوب بود و مردم سایر استانها نتوانستند درک درستی از وضعیت کرمانشاه داشته باشند.این رزمنده تصریح کرد: هرچند سالها از پایان جنگ می گذرد اما هنوز رشادت های مردم غرب کشور بخوبی تبیین نشده است و مردم به تاریخ جنگ در غرب کشور بیگانه هستند.سردار رئوف محمدیان نیز به نقش مهم مردم استان کرمانشاه در دفاع از انقلاب اشاره می کند و می افزاید: مردم غرب کشور با دو گروه مبارزه می کردند یکی ارتش بعثی و دیگری نیروهای ضد انقلاب بنابراین شرایطی به مراتب سخت تر از سایر مناطق درگیر در جنگ داشتند.وی نیز مهم تر دانستن جبهه های جنوب و عدم پرداختن کافی به مناطق عملیاتی غرب را یادآور می شود و می گوید: مردم استان های غربی بویژه کرمانشاه آسیب های فراوانی را از جنگ متحمل شدند اما پس از جنگ آنطور که شایسته رشادت های این مردم است با تاریخ جنگ این منطقه برخورد نشد.پنجم مرداد روز ملی کرمانشاه است، روزی که می تواند مانند دیگر روزها بدون بردن حتی نامی از کرمانشاه بگذرد و یا روزی که می شود از آن حداکثر استفاده را برد و رشادت های بی نظیر مردمان این دیار در پاسداری از کشور را برای همگان بازگو کرد تا دیگر هموطنانمان بدانند که آزادی و امنیت امروز خود را به دلیل سختی ها و مشقت های دیروز مردمی به دست آورده اند که نامشان در تاریخ جنگ کمرنگ شده است.