داستان اخلاص شیخ عباس قمی: اگر کار برای خداست گفتن برای چه؟
اخلاص به معنی «خالص کردن، ویژه کردن، ارادت صادق داشتن ...» است. بر اساس این معنی، مخلص کسی است، که طاعات عبادات و تمامی اعمال صالح خود را از هرگونه آلودگی و آمیختگی به غیر خدا خالص کرده ، انگیزه ای جز تقرّب به درگاه خدا ندارد.
به گزارش حیات، در بیان بعضی از اساتید اخلاق نیز اخلاص در امور،این گونه ذکر شده است:انسان در سیر وحرکت عبودی خود مقصد ومقصودی جز خدا نداشته باشد(اگر بخشی از قصد ونیت خدا باشد وبخش دیگر غیر خدا اخلاص رعایت نشده)اصل وفرع وجزء جزء نیت باید خدا باشد،باید از ورود شیطان جلوگیری کرد.از نشانه های اخلاص به فرمایش شهید بزرگوار حسین خرازی این بود که: اگر کار برای خداست گفتن برای چه؟! «عبدالرزاق مسأله گو» که همیشه قبل از ظهر در صحن مطهر حضرت معصومه(س) احکام شرعی را برای مردم مى گفت. مرحوم پدرم «کربلائى محمد رضا» از علاقه مندان منبر شیخ عبدالرزاق بود به حدى که هر روز در مجلس او حاضر مى شد و شیخ هم بعد از مسأله گفتن، کتاب منازل الاخرٍة مرا مى گشود و از آن براى شنوندگان و حاضران از روایات و احادیث آن مى خواند. روزى پدرم به خانه آمد و مرا صدا زد و گفت شیخ عباس! کاش مثل عبدالرزاقِ مسئله گو مى شدى و مى توانستى منبر بروى و از این کتاب که او براى ما مى خواند، تو هم مى خواندى. مرحوم حاج شیخ عبّاس قمی خطاب به پسر بزرگشان میفرمایند: یک مرتبه نفس من گفت که بگویم: بابا، آن کتابی که شیخ عبد الرّزّاق میخواند را من نوشته ام. تا خواستم این مطلب را بگویم خودم را کنترل کردم. گفتم: عجب! کتاب را برای پدرت نوشته ای یا برای خدا؟ هیچی نگو. اینجا جایی است که سکوت کنی. اینجا حرفها را به جان بخر و نگو، فخرفروشی نکن.(اگر کاربرای خداست گفتن چرا؟)از دیگر نشانه های اخلاص،ماندگاری عمل خالصانه است:نمونه آشکار این مطلب کتاب مفاتیح الجنان شیخ عباس قمی(ره) است، که هرجادرمنزلی قرآن باشد،کتاب مفاتیح الجنان هم در کنار آن است.در اهمیت اخلاص همین بس که شرط قبولی عمل است و اگر در عملی موجود نباشد، بی هدف و بی نتیجه خواهد بود. از این رو، علی ـ علیه السلام ـ فرمود: «من لم یصحب الإخلاص عمله لم یقبل» عمل هر کس که با اخلاص همراه نباشد، قبول نمی شود.[غررالحکم]آیت الله سعادت پرور (ره) استاد اخلاق عملی حوزه علمیه قم ، در پندهای مکتوب اواخر عمر خویش به شاگردان خود در اهمیت اخلاص به این نکته اشاره فرمودند که : عبادات ظاهری هر چند که انسان را از کارهای ناشایست باز می دارد ولی اگر خلوص آن ها زیاد گردد، تقرب زیادتر می گردد و می تواند شما را به عبودیت رساند.اخلاص در اعمال را در پیشانی هر عملی قرار دهید. اگر عمری بی خلوصی اعمال خود را انجام دهید ، مثل حیوانی هستید که برای روغن کشی شب و روز دور خود بچرخد ، اما راهی طی نکرده باشد.