به گزارش حیات ، سومین دور از اجلاس سه جانبه ایران، پاکستان و افغانستان به مدت دو روز پنجشنبه و جمعه 27 و 28 بهمن ( 16 و 17 فوریه) در اسلام آباد پایتخت پاکستان برگزار شد. مسائل مربوط به اقدامات مشترک در زمینه مبارزه با تروریسم، موضوع همکاری‌های اجتماعی و اقتصادی محورهای اصلی این دور از مذاکرات را تشکیل می دادند. هدف از برگزاری سومین اجلاس سه جانبه سران سه کشور ایران، افغانستان و پاکستان، بررسی چگونگی پیشرفت همکاری‌ها برای توسعه مناسبات سه جانبه و همچنین تحکیم امنیت و ثبات منطقه است.گسترش همگرایی منطقه‌ای از جمله در زمینه‌ مواد مخدر، مبارزه با تروریسم، تجارت، استرداد مجرمین و انرژی از جمله مواردی است که در دستور کار این نشست قرار داشت و موضوعاتی همچون صلح افغانستان نیز از جمله مباحث مهم در این نشست بود. در حاشیه این نشست نیز مقامات ایران با مقامات افغانستان و پاکستان، نشست‌های دو جانبه‌ای را برگزار کردند. در یکی از بندهای بیانیه پایانی این نشست که به امضای روسای جمهور سه کشور رسید آمده است که تهدیدی از خاک هیچ یک از کشورها علیه کشوری دیگر صورت نگیرد. جمهوری اسلامی ایران به عنوان مبتکر و پایه گذار اصلی اجلاس سه جانبه ایران - پاکستان- افغانستان، میزبان نخستین و دومین دور از این نشست ها در خرداد ماه سال 1388 و تیرماه سال 1390 بود. دو دوره قبلی اجلاس سه جانبه سران کشورهای یاد شده به ترتیب درحاشیه اجلاس های بین المللی اکو و مبارزه علیه تروریسم در تهران برگزار شد و سومین دور از این نشست های سه جانبه در اسلام آباد و به صورت کاملا مستقل برگزار شد.نشست های چند جانبه ای که بین کشورهای همسایه برگزار می شود عمدتا چند کارکرد متفاوت دارد. اولین کارکرد این گونه نشست ها جلوگیری از بروز تنش است . نمایندگان کشورها در نشست های منطقه ای مشکلات را بررسی می کنند و مانع ایجاد هر گونه تنش می شوند. حتی اگر تنش و چالشی در روابط ایجاد شود حل آن بسیار آسان تر خواهد بود. دومین کارکرد را می توان راهکارهای بومی برای منطقه دانست. نمایندگان کشورها با همفکری مانع از اجرای نسخه هایی می شوند که کشورهای خارجی در مورد آن منطقه پیچیده اند. نسخه های خارجی همیشه درصد بالایی از منافع کشورهای خارجی را لحاظ می کند. به لحاظ امنیتی، نشست های چندجانبه می تواند یک امنیت دسته جمعی در حوزه های مختلف ایجاد کند که بارز ترین آن امنیت سخت یا فیزیکی است .کارکرد دیگر نشست های منطقه ای و چند جانبه را می توان رشد همکاری های منطقه ای، تامین نیازهای اقتصادی و مواردی از این قبیل دانست که این امور به دیگر حوزه ها نیز قابل تعمیم است. در یکی از بندهای بیانیه پایانی نشست مذکور آمده است که وزرای اقتصاد و دارایی هر سه کشور موظف هستند که طرح تعاون اقتصادی سه جانبه را تهیه و ارایه کنند. تمام کارکرد های ذکر شده می تواند در نشست سه جانبه ایران، افغانستان و پاکستان عملیاتی گردد. اما گفته می شود که امریکایی ها با وجود روابط سردی که با پاکستان دارند، قصد داشتند با پرداخت کمک های مالی این کشور را از شرکت در این دور از مذاکرات منصرف نمایند. همچنین برخی از گزارش ها از مانع تراشی امریکایی ها برای مقامات کابل جهت حضور نیافتن در این دور از مذاکرات حکایت دارد. در ادامه به ملاحظات هر یک از کشورهای حاضر در این نشست پرداخته می شود.* ملاحظات تهران در نشست سه جانبه با همسایگان شرقی------------------------------------------------------------------نماینده ایران در این نشست سه جانبه محمود احمدی‌نژاد رییس جمهور اسلامی ایران بود که ظهر روز پنجشنبه در راس هیئتی سیاسی و اقتصادی عازم اسلام‌آباد شد. تهران به نوعی قویترین بازیگر در این نسشت سه جانبه بود. هرچند که اهمیت این دو کشور بین المللی شده و دیگر نمی توان نقش اسلام آباد و کابل را تنها در سطح منطقه ای مورد تحلیل قرار داد.هرچند که نقش امریکا به دلیل حضور تعداد زیادی از نیروهای تحت فرمان این کشور در افغانستان و ارتباط مداوم با رهبران افغان بسیار بیشتر از ایران است اما به هر حال ایران در محور این مذاکرات قرار دارد و نتایج این نشست از همکاری و نقش ایران و کشورهای منطقه در آینده افغانستان حکایت دارد.با توجه به فشارهایی که اخیرا از سوی کشورهای غربی علیه ایران در مورد تحریم نفت و یا دیگر ارگانهای دولتی جمهوری اسلامی وارد آمده، ایران می تواند ارتباط خود را با این کشورها ارتقا داده و بر اتحاد خود با این کشورها بیافزاید. در این بین با توجه به استقلالی که اخیرا در سیاست خارجی پاکستان در قبال امریکا مشاهده شده، اسلام آباد می تواند کارکرد بهتری داشته باشد. همچنین افغانستان از کشورهایی است که اخیرا به بازیگر فعال در عرصه رایزنی های سیاسی تبدیل شده است. اهدافی که در تفکر دیپلمات های این کشور وجود دارد قابل مقایسه با دوره قبل از طالبان و حتی پنج سال گذشته نیست. ارتباط و اتحاد با کشورهایی که دیپلمات های آن دارای چنین روحیه هایی هستند می تواند در پیشبرد اهداف بسیار کارامد باشد.** ملاحظات افغانستان در نسشت سه جانبه-----------------------------------------------با توجه به حضور نیروهای خارجی در کشور افغانستان، کابل می تواند با حضور در این گونه از نشست ها استقلال خود را به اثبات رساند و در عین آنکه برخلاف میل خود با امریکایی ها وارد چالش نشود، می تواند نقش آفرینی قابل ملاحظه ای داشته باشد. در این موضوع ایران و پاکستان می توانند به دولت کابل کمک کنند. البته روابط خاص ایران و امریکا مانع از نقش فعال ایران در تعامل با دولت افغانستان است.در ادبیات تولید شده در غرب همواره به نقش غیر قابل انکار ایران و پاکستان در اوضاع افغانستان اشاره شده است. روز پنجشنبه 27 بهمن (16 فوریه) حامد کرزای اعلام کرد که در چند ماه گذشته، چندین بار مذاکرات سه جانبه ای بین نمایندگان امریکا، طالبان و دولت افغانستان انجام شده است اما یک روز پس از این اظهارات، ذبیح الله مجاهد سخنگوی طالبان، اظهارات حامد کرزای را رد کرد و اعلام کرد که دولت افغانستان را به رسمیت نمی شناشد. رابطه با پاکستان می تواند چاره ای برای دولت افغانستان برای تغییر نگاه طالبان نسبت به شناسایی این گروه باشد. در بند چهارم بیانیه پایانی سومین نشست سه جانبه آمده است که روسای جمهوری اسلامی ایران و جمهوری اسلامی پاکستان تصریح کردند که هرگونه کمک به روند برقراری امنیت و صلح در افغانستان را انجام می‌دهند. آنان نسبت به اعطای هرگونه مساعدت در این زمینه به رییس جمهوری اسلامی افغانستان اطمینان دادند. همچنین همکاری با پاکستان می تواند در تبادل رویکردهای همگرا نسبت به قطر و طالبان موثر باشد.*** ملاحظات پاکستان در نشست سه جانبه----------------------------------------------در دیدار آصف علی زرداری و محمود احمدی‌نژاد در عصر روز پنجشنبه در کاخ ریاست جمهوری پاکستان، روسای جمهور دو کشور بر ارتقای هرچه بیشتر سطح همکاریهای دوجانبه تاکید کردند و زمینه‌های مختلف همکاری را مورد بحث و بررسی قرار دادند. روسای جمهور ایران و پاکستان در این دیدار ضمن تاکید بر افزایش میزان مبادلات تجاری، آمادگی خود را برای همکاری در حل‌وفصل مسائل و ارتقای همکاری‌ها به ویژه در بخش انرژی اعلام داشتند. آصف علی زرداری در این دیدار بر لزوم تکمیل هر چه سریع‌تر پروژه خط لوله گاز ایران تاکید کرد. روسای جمهور ایران و پاکستان موافقت کردند تا برای مقابله با چالش‌های مشترک از جمله مبارزه با تروریسم، مواد مخدر و قاچاق انسان به طور مشترک با یکدیگر همکاری کنند. مقامات دو کشور ایران و پاکستان همچنین بر تلاش برای توسعه صلح و ثبات و افزایش سطح همکاری‌های سیاسی و اقتصادی منطقه‌ای تاکید کردند.از نظر مقامات پاکستان، این کشور باید تلاش کند تا برای رهایی از فشارهای امریکا نقش منطقه ای خود را افزایش دهد. لذا این نشست در ادامه سفر یوسف رضا گیلانی نخست وزیر پاکستان به قطر و سفر خانم حنا ربانی وزیر خارجه پاکستان به افغانستان و روسیه در جهت افزایش نقش منطقه ای پاکستان قابل تحلیل است. این موضوع سبب شده امریکا ها به فکر چاره باشند و برای ایجاد مانع در همکاری پاکستان با ایران و افغانستان با وجود روابط بسیار سرد، پیشنهاد همکاری و کمک به پاکستان را ارایه دهند.در چند روز گذشته و در آستانه برگزاری نشست سه جانبه در اسلام آباد، گزارش‎هایی مبنی بر تلاش برای ایجاد اخلال در کابل و اسلام آباد به منظور جلوگیری از برگزاری این نشست به گوش می‌رسید. نزدیکی دوباره آمریکا و پاکستان به یکدیگر در آستانه برگزاری نشست سه جانبه و کمک میلیاردی آمریکا به دولت اسلام آباد، می‌تواند در همین زمینه قابل تامل باشد. کارشناسان معتقدند که تغییر ناگهانی در سیاست‌های آمریکا در قبال پاکستان آن هم در چند روز اخیر و اعطای امتیازهای چشمگیر مالی و سیاسی به پاکستان با هدف جدایی اسلام آباد از همکاران منطقه‌ای وی صورت می‌گیرد. کمک‎های میلیارد دلاری آمریکا به ارتش پاکستان به مثابه چراغ سبزی از سوی این کشور برای خروج پاکستان از دایره سه جانبه منطقه‎ای و ناکام ساختن این روند است.