اردن همواره به دنبال از سرگیری مذاکرات سازش است؛ زیرا با توجه به وجود پیمان سازش میان اردن ورژیم صهیونیستی و نیز طرح مساله "وطن جایگزین" (جایگزین کردن اردن به عنوان وطن فلسطینیان)، امان می کوشد تا در روابط خود نه تنها با فلسطین، بلکه با اسرائیل نیز تعادل ایجاد کند.به گزارش حیات ، اردن از دیرباز روابط گرم و نزدیکی با تشکیلات خودگردان فلسطین و جنبش فتح داشته ولی روابطش با جنبش مقاومت اسلامی فلسطین (حماس) از سال 1999 درپی اخراج رهبران این جنبش از امان کاملا قطع شد.پس از آغاز اعتراضات مردمی در اردن از ابتدای سال جاری میلادی، سران این کشور که خود را در برابر موج اعتراضات شهروندان می دیدند، تصمیم گرفتند با هدف کسب مشروعیت، روابط خود را با حماس از سر گیرند.در همین راستا، "عون خصاونه" نخست وزیر اردن در ماه گذشته میلادی اعلام کرد که اخراج رهبران حماس از اردن یک اشتباه بزرگ بود و این اشتباه باید جبران شود.وی در دیدار با اصحاب رسانه اعلام کرد که اخراج رهبران حماس از کشور مخالف قانون اساسی است؛ زیرا رهبران حماس دارای تابعیت اردنی هستند و بر اساس ماده 9 قانون اساسی اخراج آنان از کشور ایراد قانونی دارد.این سخنان نخست وزیر اردن مورد استقبال حماس قرار گرفت و"موسی ابومرزوق" عضو دفتر سیاسی جنبش مقاومت اسلامی فلسطین (حماس) با استقبال از سخنان "عون خصاونه" در رابطه با اشتباه کشورش درباره قطع روابط با حماس گفت: به نظر من سخنان نخست وزیر اردن کاملا مثبت بود و ما امیدواریم که دولت این کشور هرچه زودتر این اشتباه خود را جبران کند.اکنون اردن از یک طرف با حمایت از تشکیلات خودگردان فلسطین و تلاش در راستای از سرگیری مذاکرات سازش میان این تشکیلات و رژیم صهیونیستی و از طرف دیگر برقراری ارتباط مجدد با حماس، به دنبال ایجاد توازن در روابط خود با فلسطین است.اصلی ترین دلیل نیز بر این گمانه زنی، سفر تاریخی عبدالله دوم پادشاه اردن به رام الله، سفرهای بیشمار محمود عباس رئیس تشکیلات خودگردان به اردن از جمله دیدار با لیونی و شیمون پرز در این کشور است.همچنین قرار است به زودی خالد مشعل رئیس دفتر سیاسی حماس به زودی و با نظارت قطر به اردن سفر و در رابطه با از سرگیری روابط با اردن با مسوولان این کشور مذاکره کند."هانی مصری" رئیس مرکز پژوهش های استراتژیک فلسطین در همین راستا گفت: دامنه تغییرات به اردن نیز کشیده شده و همین امر سبب شده که تغییرات ملموسی در عرصه سیاست خارجی اردن رخ دهد و اردن به سختی دنبال این است که در روابط خود با گروه های مختلف فلسطینی تجدید نظر کند.وی افزود: سفر خالد مشعل به اردن نشان دهنده این است که بخشی از تغییرات مورد نظر در حال تحقق در اردن است و از سرگیری روابط اردن و حماس دلیلی است بر اینکه اردن، حماس را به عنوان یک نیروی مهم و تاثیر گذار در فلسطین به رسمیت شمرده و به ضرورت برقراری روابط با این جنبش ایمان آورده است و این مساله همان چیزی است که عون خصاونه نخست وزیر این کشور با تعبیر اشتباه بودن قطع رابطه با حماس از آن یاد کرد."مومن بیسو" از تحلیلگران و کارشناسان سیاسی نیز معتقد است که اردن با واقعیت موجود کنار آمده و از همین رو به دنبال از سرگیری روابط خود با حماس است.
"غازی سعیدی" کارشناس مسائل فلسطین نیز در رابطه با چرایی تمایل اردن به برقراری ارتباط مجدد با حماس گفت: وضعیت نا آرامیها در سوریه سبب شد تا ایالات متحده از آب گل آلود ماهی بگیرد و با اعمال فشار بر اردن، این کشور را مجاب به برقراری روابط مجدد با حماس کند تا دفاتر حماس از دمشق به امان منتقل شود.البته نباید فراموش کرد که اردن به دلیل موقعیت جغرافیایی و استراتژیک خاص خود، همواره به دنبال از سرگیری مذاکرات سازش است؛ زیرا با توجه به وجود پیمان سازش میان اردن ورژیم صهیونیستی و نیز طرح مساله "وطن جایگزین" (جایگزین کردن اردن به عنوان وطن فلسطینیان)، اردن نسبت به آینده خود در منطقه نگران است و می کوشد تا در روابط خود نه تنها با فلسطین، بلکه با اسرائیل نیز تعادل ایجاد کند.همچنین اردن، اعتقادی به راه حل مقاومت ندارد و معتقد است که سازش تنها راه پایان دادن به درگیری های اسرائیل و فلسطین است. از همین رو تلاش می کند که دو طرف را به میز مذاکرات بازگرداند و از طرف دیگر نیز نمی تواند جایگاه و قدرت حماس را نادیده بگیرد و از همین رو در کنار تلاش برای از سرگیری مذاکرات، به دنبال از سرگیری روابط با حماس نیز هست و اینگونه می تواند هم طرف های مختلف فلسطینی و هم مقامات تل آویو را راضی کند.البته این موضوع که در حقیقت سیاست یک بام و دو هوای حکومت اردن است، همواره از سوی احزاب و شهروندان اردنی با مخالفت روبرو شده است.احزاب و شهروندان اردنی معتقدند که اردن با دادن پاسخ مثبت به خواست صهیونیست ها در حقیقت زمینه را برای تحقق طرح وطن جایگزین فراهم می کند.غازی ربابعه استاد علوم سیاسی دانشگاه اردن در همین راستا به خبرگزاری فارس گفت: اردن در حال حاضر یکی از سخت ترین مراحل تاریخ خود را می گذراند و گذار از این مرحله در آینده اردن تاثیر بسزایی خواهد داشت.وی افزود: اردن از یک طرف به دلیل پیمان سازش با رژیم صهیونیستی، باید مقامات این رژیم را خشنود کند و به همین دلیل می کوشد تا به طرق مختلفی از جمله برگزاری نشست های مشترک میان مقامات رژیم صهیونیستی و تشکیلات خودگردان در امان و نیز تشویق دو طرف به بازگشت به میز مذاکرات، هرچه زودتر به این مساله پایان دهد و خطر احتمالی را از خود دفع کند.این استاد دانشگاه تصریح کرد: از طرف دیگر، با وجود تمام مخالفت های صورت گرفته از سوی تل آویو جهت از سرگیری روابط اردن و حماس، این کشور به خوبی می داند که دیگر امروز نمی توان حماس و نقش آن در معادلات منطقه بویژه پرونده درگیری های فلسطین و اسرائیل را نادیده گرفت. همچنین اردن می داند که به دلیل بالا بودن گرایش اسلامی شهروندان این کشور و حمایت از مقاومت فلسطین، چاره ای جز برقراری ارتباط با حماس ندارد زیرا یکی از خواسته های شهروندان معترض اردن در ماه های اخیر، از سرگیری روابط با حماس است و اردن با چنین اقدامی می تواند تا حدودی از آتش خشم شهروندان و احزاب بویژه اسلامگرایان کشور بکاهد و مشروعیت بیشتری در میان احزاب و شهروندان کسب کند.به هرحال، شکی نیست که اردن در حال تجربه کردن یکی از سخت ترین مراحل تاریخ خود است و از همین رو تلاش زیادی می کند که بتواند با ایجاد توازن در روابط خود با تشکیلات خودگردان، جنبش حماس و رژیم صهیوینستی، مانع از متزلزل شدن جایگاه خود در منطقه شود و از طرف دیگر نیز بتواند بحران بوجود آمده در کشور را با این اقدامات سپری کند.انتهای پیام
