انگار در آسمان امشبِ خلیج فارس ستارهای سوسو نمیزند
انگار در آسمان امشبِ خلیج فارس ستارهای سوسو نمیزند، هرچه پارو میزنم تا به ساحل برسم، گویا قایقم به جلو رانده نمیشود.به گزارش حیات ، انگار ماهیهای شوریده دریای بوشهر هم امشب با من قهر کردهاند نیاز من اکنون شنا کردن در دریای خاطرات نیست، میخواهم به ساحل خاطرات بوشهر برسم، نذرم را اینگونه ادا کنم که پایم را برهنه کنم و مشک را به دوش کشم و میان سنج و دمام زنان بگردانم، حتی اگر تو هم اصرار ورزی پایم برهنه خواهد بود و شاید تیغ و خاری به پایم بنشیند و آخی از سر درد کشم و یا شاید هم کربلا را به یاد بیاورم. میخواهم عاشورای هر سال تشنه بمانم، مشکم را سیراب از عشق کنم و در میدان تعزیه به سوی اشقیا بروم و به آنان آب بنوشانم تا شایدآانان نیز سیراب از حسین شوند و اما افسوس ...ای ستارگان شب شما راه بندر را به من نشان دهید، نمیخواهم تشنه و گرسنه نه در صحرا بلکه در این دریای شور بمانم ...خدای من موجها را فرمان ده ...
* سنج و دمام و سینهزنیمهمرین و بارزترین ویژگی مراسم عزاداری در بوشهر حضور پر شور مردم و اجرای هماهنگ سنج و دمام و سینهزنی است که با ریتم و ضرب آهنگی خاص ادا میشود، پاها و دستها در سینه زنی برای ایجاد حلقههای منظم به نوحه خوان انرژی مضاعفی میدهد، نوحهخوان که از مدتها قبل برای اجرای نوحه جدید و یا قدیم خود را آماده کرده، در حلقه میانی میایستد و با شور و هیجانی خاص در ابتدای اجرای خود نوحههایی به اصطلاح "زیرواحد" میخواند، این اجرا با جوابهای به موقع سینه زنان آوای حزن انگیزی را در بوشهر ، شهر دریاها طنین انداز میکند، ارتباط نوحه خوان و سینه زنان به جایی میرسد که نوحه خوان با تبحری خواص و در فرصتی مناسب با گفتن "واحد" سینه زنان را به کند کردن گام ها و کمک کردن تعداد ضربات بر سینه فرا می خواند، بدین نحو که ضربات بر سینه محکم تر و ریتم اجرای خواندن و سینه زنی سنگینتر میشود، در این مرحله نوحه خوان اشعاری بلند سر می دهد . بوشهریها این مرحله از سینه زدن را با هیجانی خاص اجرا میکنند و در پایان نوحه خوان با بیان " مرواتون همی سال" پایان مراسم را اعلام میکند.
* هیا مظلومهیامظلوم نیز در نوع خود پس از اتمام سینه زنی قابل توجه و تأمل است، مراسم سینهزنی در بوشهر، پیش کسوتان از جایگاه خاصی برخوردار هستند، آنها را در جلو به صف پنج یا شش نفره قرار میدهند و در طرفین آنها دو ستون ردیف میشوند، ستونها گاهی به شش متر میرسد، میاندار اشعاری سر میدهد که سینه زنانِ خسته جانی دوباره میگیرند، او میخواند " گُل یا حسین"، " شهید حسین "، " عطشان حسین "، " غریب حسین" سپس دو ستون که به شکل افقی در طرفین بودند از هم باز شده و بر سینه و سر میکوبند. شاید شما هم شنیده باشید که بوشهریها هنگام محرم و صفر دائماً به هم میگویند " مرواتون همی سال " این دعا ویژه کسانی است که در مراسمهای عزاداری شرکت میکنند، آنها در این ایام دعا میکنند " انشاء الله هر سال سلامت و در مراسم امام حسین حضور داشته باشید ".
* تعزیه تاریخ تعزیه در بوشهر به دوره قاجاریه میرسد، همگام با مناطق دیگر ایران و انتشار نسخههایی از تعزیه، بوشهر نیز با اجرایی جدید و میدانی مصیبتهای وارده به اهلبیت (ع) را در میادین شهر اجرا میکند. نکته مهم و جالب در اجرای تعزیه در بوشهر این است که شبیه حضرت زینب و دیگر بانوان، زنان عهدهدار هستند که کمتر مناطقی چنین اجرای دارند. گمانم شما هم مثل من چای مسجد خیلی به دلتان میچسبد ...مرواتون همی سال؛عبدالرحمن برزگر – بوشهرانتهای پیام