برگی از نهج البلاغه؛ فقط به نام اسلام و ظاهر ایمان اکتفا کردید
تهران _ حیات
حضرت علی (ع) در خطبه 234 نهج البلاغه که به خطبه قاصعه معروف است؛ خطاب به کوفیان فرمودند: از اسلام تنها به نام آن و از ایمان تنها به ظاهر آن اکتفا کردید.* ره آورد بعثت پیامبر اسلام (ص)
حال به نعمت های بزرگ الهی که به هنگامه بعثت پیامبر (ص) بر آنان فرو ریخت بنگرید که چگونه اطاعت آنان را با دین خود پیوند داد و با دعوتش آنها را به وحدت رساند؛ چگونه نعمت های الهی بال های کرامت خود را بر آنان گستراند و جویبارهای آسایش و رفاه برایشان روان ساخت و تمام برکات آیین حق آنها را دربرگرفت!
در میان نعمت ها غرق گشتند و در خرمی زندگانی، شادمان شدند؛ امور اجتماعی آنان در سایه قدرت حکومت اسلام استوار شد و در پرتو عزتی پایدار آرام گرفتند و به حکومتی پایدار رسیدند.
پس آنان حاکم و زمامدار جهان شدند و سلاطین روی زمین گردیدند و فرمانروای کسانی شدند که در گذشته حاکم بودند و قوانین الهی را بر کسانی اجرا می کنند که آنها مجریان احکام بودند و در گذشته کسی قدرت درهم شکستن نیروی آنان را نداشت و هیچ کسی خیال مبارزه با آنان را در سر نمی پروراند.
* علل نکوهش و سقوط کوفیان
آگاه باشید که شما هم اکنون دست از رشته اطاعت کشیدید و با زنده کردن ارزش های جاهلیت، دژ محکم الهی را درهم شکستید؛ در حالی که خداوند بر این امت اسلامی بر (وحدت و برادری) منت گذارده بود که در سایه آن زندگی کنند؛ نعمتی بود که هیچ ارزشی نمی توان همانند آن تصور کرد. زیرا از هر ارزشی گران قدرتر و از هر کرامتی والاتر بود.
بدانید که پس از هجرت، دوباره چونان اعراب بادیه نشین شده اید و پس از وحدت و برادری به احزاب گوناگون تبدیل گشته اید؛ از اسلام تنها به نام آن و از ایمان تنها به ظاهر آن اکتفا کردید.
شعار می دهید "آتش، آری، ننگ هرگز!" گویا می خواهید اسلام را واژگون و پرده حرمتش را پاره کنید و پیمانی را که خدا برای حفظ حرمت مسلمین در زمین، و عامل امنیت و آرامش مردم قرار داد بشکنید؟
همانا اگر شما به غیر اسلام پناه برید، کافران با شما نبرد خواهند کرد. آنگاه نه جبرییل و نه میکاییل، نه مهاجر و نه انصار، وجود ندارند که شما را یاری دهند و چاره ای جز نبرد با شمشیر ندارید تا خدا در میان شما حکم فرماید.
مردم! مثل های قرآن درباره کسانی که عذاب و کیفر شدند و روزهای سخت آنان و آسیب های شدیدی که دیدند در نزد شماست. پس وعده عذاب خدا را دور مپندارید و به عذر اینکه آگاهی ندارید خود را گرفتار نسازید و انتقام خدا را سبک، و خود را از کیفر الهی ایمن مپندارید. زیرا که خدای سبحان، مردم روزگاران گذشته را از رحمت خود دور نساخت مگر برای ترک امر به معروف، و نهی از منکر. پس خدا، بی خردان را برای نافرمانی و خردمندان را برای ترک بازداشتن دیگران از گناه، لعنت کرد.
آگاه باشید! شما رشته پیوند با اسلام را قطع و اجرای حدود الهی را تعطیل، و احکام اسلام را به فراموشی سپردید.
پایان پیام