آیا مقام خالقیت مختص خدا است؟
گروه اندیشه حیات
آیا انسان می تواند چیزی را خلق کند؟ آیا انسان میتواند به مرتبه ای برسد که مظهر صفات خدا شود؟ آیا رابطه طولی در باب خالقیت وجود دارد؟
این سوالات و سوالات مشابه دیگری نظیر این با پاسخ های متعددی همراه است. برخی معتقدند خالق بودن فقط مختص ذات باری تعالی است و هیچ موجود دیگری اعم از انسان یا ملائک و اجنه و اشیاء توانایی این کار را ندارند.
اما اینکه مقام خالق بودن را فقط برای خداوند متعال در نظر بگیریم امر غلطی است. خود خداوند متعال در قرآن فرموده است:
فتبارک الله احسن الخالقین(1)
یعنی خداوند بهترین خالقان است. اینکه خالق را در اینجا جمع آورده نشان میدهد که غیر از خدا خالق های دیگری نیز وجود دارد و خداوند از میان آنان بهترین خالق است.
یا در سوره آل عمران درباره حضرت عیسی علیه السلام می فرماید:
أَنِّی أَخْلُقُ لَکُمْ مِنَ الطِّینِ کَهَیْئَهِ الطَّیْرِ فَأَنْفُخُ فِیهِ فَیَکُونُ طَیْراً بِإِذْنِ اللَّهِ
من از گل چیزی به شکل پرنده خلق می کنم سپس در آن میدمم و به فرمان خدا پرندهای میگردد.(2)
در اینجا نیز از قول حضرت عیسی آورده است که من برای شما پرنده خلق میکنم.
نکته ای که در اینجا لازم به ذکر است این است که خلق کردن دارای مراتب است. یک نوع خلق کردن، خلق کردن از عدم است. یک نوع خلق کردن از روی خلق خداست. خلق کردن از عدم یا همان مقام فاطر بودن فقط از آن خداست.و این یک اشتراک لفظی است . همانطور که در دعای جوشن کبیر در فرازی خدا را به این نام میخوانیم: یا من خلق الاشیاء من العدم
اما خلق کردن غیر از این معنا خاص خداوند متعال نیست و انسان نیز با اذن خداوند میتواند خلق کند. همانگونه که حضرت عیسی علیه السلام پرنده خلق میکرد._________________________
1- مومنون 14
2- سوره آل عمران، آیه 49.