به گزارش حیات به نقل از فارس، آیا میدانستید بدن، تعدادی سلول مهم دارد که هنوز مشخص نیست وظیفه آنها چیست؟ شبیه افرادی که هنوز مسیر زندگی خود را انتخاب نکردهاند.این سلولها میتوانند در شرایط مختلف، مسیر متفاوتی را در پیش بگیرند و به انواع سلولهای بدن تبدیل شوند. به این سلولها، سلولهای بنیادی گفته میشود.سلولهای بنیادی، سلولهای تمایزنیافتهای هستند که میتوانند به انواع سلولهای بدن تبدیل شوند و جایگزین بافتهای آسیبدیده شوند.
شروع مسیری که به سلولدرمانی رسید
امروزه از این سلولها در درمان بیماریها، از سرطان خون گرفته تا ترمیم بافتی و بیماریهای ژنتیکی استفاده میشود. اما رسیدن به این مرحله، حاصل چند دهه تحقیق و تجربه است؛ مسیری که از یک درمان اولیه آغاز شد و به شکلگیری دانش سلولدرمانی انجامید.داستان این کشف مهم به سال ۱۹۶۹ برمیگردد؛ زمانی که اولین پیوند موفق مغز استخوان برای بیمار مبتلا به سرطان خون انجام شد. البته در آن زمان هنوز کسی نام آن را سلولدرمانی نگذاشته بود.
سالها طول کشید تا این ایده از یک درمان پرخطر به یک رشته دانشگاهی تبدیل شود و همه اینها از سلولهای بنیادی شروع شد. با گسترش تحقیقات در این حوزه، دانشمندان بهتدریج راههایی برای استفاده مؤثرتر از این سلولها پیدا کردند.وقتی دانشمندان یاد گرفتند چگونه این سلولها را کشت کنند، به سلولهایی که میخواهند تمایز دهند و سیستم ایمنی را قانع کنند که نابودشان نکند، باعث شد سلولدرمانی از درمان سرطان خون فراتر برود و وارد درمان نقصهای ایمنی، سوختگیهای شدید و بیماریهای ژنتیکی شود.البته این مسیر بیدردسر هم نیست. سلولدرمانی میتواند خطرناک هم باشد. اگر سلولها بهدرستی کنترل نشوند، ممکن است بهجای ترمیم، بهصورت کنترلنشده تکثیر شوند و خطر تشکیل تومور ایجاد کنند. همچنین در برخی پیوندهای سلولی، ممکن است سلولهای ایمنیِ اهداکننده، بافتهای بدن گیرنده را بیگانه تشخیص دهند و به آنها حمله کنند.همه اینها بدون زیرساخت و نظارت دقیق میتواند از درمان به تهدید تبدیل شود. بنابراین توسعه این فناوری فقط به دانش علمی نیاز ندارد؛ بلکه به زیرساخت، امکانات تخصصی و نظارت دقیق هم وابسته است. همین مسئله باعث شده توسعه و استفاده از سلولدرمانی در همه کشورها به یک اندازه امکانپذیر نباشد.
آیا فکر کردهاید تا به حال چرا توسعه این فناوری پیشرفته، در اختیار کشورهای محدودی قرار دارد؟
سئوال اینجاست که اگر سلولدرمانی اینقدر لازم و نجاتبخش است، چرا فقط در دست چند کشور محدود است؟ چون سلولدرمانی صرفا یک دانش تئوری نیست. کشورهایی که این فناوری را دارند، درمانهای چند صد هزار دلاری را مدیریت میکنند، بازار داروهای پیشرفته را در اختیار دارند و در بحرانهای زیستی به کسی وابسته نیستند.برای همین سلولدرمانی بخشی از امنیت زیستی و قدرت ملی این کشورهاست؛ دانشی که آینده سلامت، اقتصاد و حتی سیاستشان را شکل میدهد و به همین دلیل، کشورها آن را برای خودشان نگه میدارند.
ایران با وجود همه محدودیتها، جزو معدود کشورهایی است که به فناوری سلولدرمانی دست پیدا کردهاند.
تولید ۱۸ محصول در حوزه پزشکی بازساختی باعث شده که رتبه جهانی ایران از ۱۲ به پنج ارتقا پیدا کند و این نشان میدهد که ایران در یکی از حساسترین فناوریهای قرن پیشتاز است.
مسیری که سالها پیش با یک پیوند مغز استخوان آغاز شد، امروز در ایران به مرحلهای رسیده که دانش سلولدرمانی از سطح تحقیقات فراتر رفته و به تولید و کاربردهای پزشکی رسیده است. این مسیر نشان میدهد که با وجود محدودیتها، ایران توانسته بخشی از فناوریهای پیشرفته پزشکی را در داخل کشور توسعه دهد؛ ظرفیتی که میتواند مسیرهای تازهای را برای آینده پزشکی باز کند.
انتهای پیام//
نظر شما