به گزارش حیات به نقل از فارس، در سالهای اخیر، بازار تجهیزات کمپینگ، شکار و زنجیرههای تامین تجهیزات انفرادی شاهد هجوم بیسابقه محصولاتی بودهاند که با پیشوندها و پسوندهای دهان پرکنی همچون نظامی، تاکتیکال و پلیسی به فروش میرسند. در این میان، چراغقوهها به عنوان یکی از حیاتیترین عناصر تجهیزات انفرادی نیروهای مسلح و یگانهای عملیاتی، بیشترین سهم را در این بازار آشفته داشتهاند. با این حال، بررسیهای دقیق از منظر مهندسی و ارزیابیهای متالورژی نشان میدهد که شکافی عمیق و فمی میان فناوری مورد استفاده کاربر نظامی و محصولات تجاری بزکشده وجود دارد. در ادامه به بررسی ابعاد فناورانه چراغقوههای مورد استفاده ارتش ها میپردازیم:
آناتومی یک تجهیزات روشنایی جنگی
از منظر مهندسی ساخت، یک چراغقوه نظامی صرفاً ابزاری برای تولید نور نیست و یک پلتفرم مقاوم و مستحکمی است که باید در خشنترین شرایط محیطی دوام بیاورد. هسته اصلی این مقاومت در علم مواد نهفته است.در حالی که محصولات تجاری اغلب از پلاستیکهای فشرده یا آلیاژهای ارزانقیمت فلزی بهره میبرند، چراغقوههای نظامی از آلیاژهای آلومینیوم با گرید بالا و خاص (مانند آلومینیوم سری ۶۰۶۱ یا ۷۰۷۵) و در موارد خاص از منیزیم ماشینکاری شده ساخته میشوند. این مواد علاوه بر ارائه نسبت بینظیر استحکام به وزن، نقش حیاتی در مدیریت حرارتی ایفا میکنند، زیرا دیودهای ساطعکننده نور (LED) با توان بالا، حرارت شدیدی تولید میکنند که در صورت عدم دفع مناسب از طریق بدنه، به سرعت باعث نابودی مدار الکترونیکی میشوند. البته باید توجه داشت که این استاندارد در تولید برخی محصولات تجاری هم موجود است اما حتی این استاندارد مشابه به معنی مشابه بودن با یک محصول نظامی نیست و همان تجهیزات هم کاربری خاص مثلا برای کوهنوردان ارتفاعات بالا دارند که طراحی بر اساس ماموریت تعریف شده است نه تشابه با کاربر نظامی.
علاوه بر جنس بدنه، فناوری پوشش سطحی نیز یک مرز تفکیککننده جدی است. محصولات نظامی از فرآیند آنودایزینگ سخت بهره میبرند. این فرآیند الکتروشیمیایی، یک لایه اکسید بسیار متراکم روی فلز ایجاد میکند که آن را در برابر خوردگیهای شیمیایی، خراشیدگی با اجسام تیز و زنگزدگی کاملاً مقاوم میسازد. مهمتر از همه، این پوشش باعث مات شدن بدنه و جلوگیری از انعکاس نور میشود که یک اصل بنیادین در اختفای شبانه نیروهای عملیاتی است.در بخش طراحی ساختاری، تعبیه لبههای دندانهدار و تاجمانند در قسمت جلویی که از فولاد ضدزنگ یا تیتانیوم ساخته میشوند، صرفاً یک المان زیباییشناختی نیست. این ساختار از نظر مهندسی به گونهای طراحی شده که نیروی ضربه را در یک نقطه متمرکز کند تا در مواقع اضطراری برای شکستن شیشههای مقاوم خودروها یا وسایل پروازی به کار رود.
همچنین، ارگونومی کلیدهای انتهایی به گونهای مهندسی شدهاند که کاربر با دستکشهای ضخیم عملیاتی و در شرایط پر از استرس نبرد، بدون نیاز به تغییر زاویه دست، بتواند به سرعت حالتهای نوری از جمله نور کورکننده و مختلکننده اعصاب( موارد مورد استفاده عملیات ویژه پلیس) را فعال کند و باید جنس رویه طوری باشد که از دستکش های نظامی سر نخورد و کاملا در ارگونومی دست مجهز به دستکش جا بگیرد.
چراغ قوه های به ظاهر نظامی بازار
با وجود این پیچیدگیهای مهندسی، چرا عمده محصولاتی که در فروشگاههای اینترنتی با نام نظامی فروخته میشوند، فاقد هرگونه ارزش عملیاتی هستند؟ پاسخ در ترفند های بازاریابی نهفته است.تولیدکنندگان محصولات با سوءاستفاده از برند نظامی و با علم به اینکه این کلمات در ذهن مصرفکننده تداعیگر دوام و قدرت هستند، محصولات خود را در لباس تجهیزات رزمی به بازار عرضه میکنند.
استانداردهای واقعی،جایی که علم به کمک کیفیت عملیات می آید
تفاوت نهایی و قطعی میان یک چراغقوه تجاری و یک ابزار واقعی نظامی در نوع استاندارد های تعریف شده متناسب با نیاز یگان کاربر است. سازمانهای خرید نظامی برای تایید یک محصول، به نامهای تجاری تکیه نمیکنند و نتایج آزمایشگاههای مستقل نظامی و شبیه سازی عملیاتی محصول خریداری شده را مبنا قرار میدهند.برای مثال استاندارد نظامی ناتو MIL-STD-810G/H است. این استاندارد شامل تستهای بیرحمانهای است که دستگاه را به مرز نابودی میکشاند. چراغقوه باید بتواند در برابر سقوطهای آزاد مکرر روی سطوح بتنی مقاومت کند، لرزشهای متوالی ناشی از شلیک سلاحهای کالیبر بالا را بدون قطعی مدار تحمل کند و در برابر شوکهای حرارتی ناگهانی (مثلاً انتقال از محیطی با دمای مثبت ۵۰ درجه به زیر صفر در چند ثانیه) بدون ترکخوردگی لنز یا خرابی باتری دوام بیاورد. استاندارد هایی که گاهی آنقدر بالا میروند که عملا در بازار تجاری آن شرایط تعریف شده غیرضروری است برای مثال متریال طوری انتخاب میشود که در حرارت بالا ناشی از انفجار یا تیراندازی و ریزش سازه مورد استفاده قرار بگیرد( چراغ قوه های آتش نشانی هم استاندارد های خاصی دارند) که این شرایط قیمت نهایی محصول را بالا میبرد که برای کاربر تجاری این اضافه پرداخت( گاها چندصد دلاری) توجیه ندارد.
در حوزه سنجش عملکرد نوری، استاندارد جهانی ANSI/NEMA FL1 فصلالخطاب است. این پروتکل علمی، شرکتها را مجبور میکند تا از دستگاههای یکپارچهساز نوری برای اندازهگیری دقیق استفاده کنند. در این استاندارد، میزان لومن (حجم کل نور)، کاندلا (شدت و پرتاب نور)، زمان دقیق کارکرد باتری تا افت ۱۰ درصدی خروجی و مقاومت در برابر ضربه به صورت کاملاً کمی و علمی مستند میشود.از سوی دیگر، حفاظت در برابر عناصر محیطی با استاندارد نفوذپذیری سنجیده میشود. تجهیزات نظامی باید دارای ردهبندی IP67 یا بالاتر باشند؛ به این معنا که دستگاه در محیطهای صحرایی به صورت صد در صد در برابر نفوذ ریزگردها مقاوم بوده و در عملیاتهای آبیخاکی بتواند فشار غوطهوری در عمق آب را تحمل کند. البته در سال های اخیر برخی شرکت های تجهیزات کوهنوردی هم به سبب تشابه ماموریت برخی محصولات با این استاندارد را تولید کرده اند اما قیمت آن ها بسیار بالا است و گاهاً به دلیل ساختار طراحی متناسب با شرایط کوهنورد شکل و ساختار متفاوتی نسبت به نسخه های نظامی مشابه هم دارند. لازم به ذکر است چند سالی است این استاندارد در برخی لوازم الکترونیکی هم رایج شده است.
یک سطح فناوری دیگر در چراغقوههای عملیاتی( بسته به نیاز کاربر) مربوط به استانداردهای ضد انفجار نظیر ATEX است.
در محیطهایی مانند انبارهای مهمات، تاسیسات شیمیایی یا پالایشگاهها که بخارات مشتعلکننده در هوا وجود دارد، چراغقوهه باید دارای مدارهای کاملاً ایزوله باشند. در این سطح از مهندسی، طراحی مدار به گونهای است که تحت هیچ شرایطی، حتی در صورت اتصال کوتاه، کوچکترین جرقه الکتریکی یا حرارت نقطهای تولید نشود که بتواند به یک فاجعه و انفجار محیطی ختم شود.
در آخر، چراغ قوه عملیات ویژه نظامی به درد کویرگردی نمیخورد!
در نهایت، باید با خودمان رو راست باشیم؛ تفاوت یک چراغقوه استاندارد کمپینگ با یک هیولای زرهپوش نظامی، دقیقاً مثل تفاوت یک خودروی سمند با تانک جنگی است! تجهیزات نظامی برای شرایطی طراحی شدهاند که احتمالاً ما حتی در فیلمهای اکشن هم با آن رو به رو نمیشویم.
برای مثال، همان دکمههای انتهایی خاص یا Tail-switch با جنس بدنه خاص (مستحکم و مانع از سرخوردن روی دستکش) که قیمت این چراغقوهها را بالا میبرد، صرفاً برای این مهندسی شده که یک کماندو بتواند با دستکشهای ضخیم عملیاتی و در وسط یک درگیری مسلحانه به راحتی آن را استفاده کند. حالا سوال اساسی اینجاست: یک کاربر معمولی که تنها هدفش پیدا کردن لنگه جورابش زیر تخت است یا میخواهد نیمهشب در چادر مسافرتی دنبال پاوربانکش بگردد، چرا باید پول اضافی را پای چنین تکنولوژی عجیبی بدهد؟
مگر اینکه قصد داشته باشید هنگام قطع شدن برق، با نور کور کننده مخصوص عملیات ویژه به جنگ سوسکهای آشپزخانه بروید و اعصاب روانشان را مختل کنید! در مجموع، در خرید محصولات مربوط به کمپینگ فریب کلمه تاکتیکال را نخورید؛ یک چراغقوه باکیفیت و استانداردِ تجاری، هم جیبتان را از یک ورشکستگی بیدلیل نجات میدهد و هم بازار را برای بازاریابی های دروغ میبندد.
نظر شما