به گزارش حیات به نقل از ایرنا، سالهاست «بروجرد مقصد گردشگری» یکی از مطالبات دیرینه مردم این شهر بوده شهری که با برخورداری از پیشینه تاریخی و فرهنگی، خانههای تاریخی، باغهای منحصربهفرد، مساجد تاریخی، صنایع دستی، مشاهیر و ظرفیتهای طبیعی، این امکان را فراهم کرده که از یک مسیر عبوری برای گردشگران به مقصدی مستقل تبدیل شود و آنچه در این میان اهمیت دارد، عبور این مطالبه از سطح شعار و ورود آن به مرحله برنامهریزی و اقدام عملی است.
در ۲ سال گذشته، حمایت دولت از طرحهای گردشگری، اجرای برنامههای توسعهای و پیشران در شهرستان و افزایش نقش سرمایهگذاری بخش خصوصی، نشانههایی از این تغییر رویکرد را آشکار کرده است.
احیای بناهای تاریخی و تبدیل آنها به مراکز اقامتی و پذیرایی تا توسعه گردشگری فرهنگی، شهری، طبیعی و تاریخی. افتتاح مجموعههای جدید گردشگری و فراهم شدن ظرفیتهای اقامتی در بناهای تاریخی، بروجرد را یک گام دیگر به جایگاه مقصد گردشگری نزدیک کرده است.
اهمیت این روند زمانی بیشتر آشکار میشود که همزمان با هفته دولت و حضور وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی و جمعی از معاونان و مدیران این وزارتخانه در بروجرد، از یک سفر اداری فراتر رفت و به فرصتی برای طرح مسائل هویتی و کلان شهر تبدیل شد.
رویدادی که در آن، ظرفیتهای تاریخی و تمدنی بروجرد نه به عنوان مجموعهای از بناهای منفرد، بلکه به عنوان بخشی از منظومه فرهنگی ایران مورد توجه قرار گرفت، اقامت وزیر در فضای تاریخی و گردشگری بروجرد نیز در همین چارچوب، تصویری متفاوت از ظرفیتهای این شهر ارائه کرد.
بروجرد یکی از قطبهای گردشگری فرهنگی کشور است
وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی در این سفر بروجرد را فراتر از یک شهر و «جغرافیایی هویتساز در تاریخ ایران» توصیف کرد و ظرفیتهای آن را در حوزههای تمدن، فرهنگ، مشاهیر، گردشگری، صنایع دستی، هنر، ادب و زبان فارسی کمنظیر دانست.
به گفته سیدرضا صالحی امیری بسیاری از سرمایههای فرهنگی و تاریخی که در نقاط مختلف ایران پراکنده شده در بروجرد در کنار یکدیگر قرار گرفته و همین ویژگی میتواند این شهر را به یکی از قطبهای مهم گردشگری فرهنگی کشور تبدیل کند.
وی با تاکید بر پیشینه تاریخی بروجرد، این شهر را دارای ظرفیتی فراتر از روایتهای محدود تاریخی دانست و بر ضرورت معرفی این گذشته به نسل جدید تاکید کرد.
وی تاریخ بروجرد را ظرفیتی برای تولید آثار فرهنگی و هنری از جمله فیلم و سریال دانست و از رسانهها، نخبگان و صاحبان قلم خواست در معرفی تمدن، فرهنگ و هویت این دیار، نگاه خود را از مسائل جزیی فراتر ببرند.
مهمترین مطالبهای که صالحیامیری در بروجرد بر آن تاکید کرد، ایجاد «موزه بزرگ بروجرد» بود؛ موزهای که به گفته وی میتواند تصویر تاریخ و تمدن این شهر را به ایرانیان و گردشگران معرفی کند.
وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی بیان کرد: در صورت تامین فضای مناسب از سوی مدیریت شهری، وزارتخانه برای تجهیز موزه همکاری خواهد کرد و حتی آثار مرتبط با بروجرد که اکنون در موزههای دیگر نقاط کشور نگهداری میشوند، میتوانند در یک موزه منطقهای در این شهر به نمایش گذاشته شود.
در کنار این نگاه ملی به ظرفیتهای بروجرد، سفر وزیر یک خروجی مهم دیگر نیز داشت؛ تاکید بر اینکه توسعه گردشگری شهر باید بر پایه مسائل کلان، هویتی و زیرساختی دنبال شود و دستگاههای مختلف در این مسیر هماهنگ عمل کنند.
صالحی امیری اضافه کرد: همین نگاه، موضوعاتی مانند تعیین تکلیف بافت تاریخی، ایجاد موزه، احیای بناها و معرفی ظرفیتهای تاریخی را از سطح مطالبات پراکنده به موضوعاتی برای پیگیری مشترک میان مدیریت شهرستانی، وزارت میراث فرهنگی و سایر دستگاهها تبدیل کرده است.
بروجرد قطب گردشگری فرهنگی و تمدنی کشور است
معاون استاندار لرستان و فرماندار بروجرد، در تشریح دستاوردهای این سفر بروجرد را «نگین درخشان تمدن» و سرمایهای عظیم برای لرستان دانست و تاکید کرد: هویت بروجرد را نباید تنها در بناها و ساختمانها خلاصه کرد، بلکه این شهر در فرآیند تحولات تاریخی ایران نقشی عمده داشته و میتوان آن را یک قطب تمدنی و شاهراه تحولات فرهنگی، مذهبی و تمدن ایران دانست.
قدرت اله ولدی با اشاره به جلسات برگزارشده در جریان سفر وزیر میراث فرهنگی بیان کرد: سه موضوع به صورت ویژه در دستور کار قرار گرفت که نخستین آنها احداث موزه بزرگ بروجرد بود، براساس این تصمیم مسوولیت تامین ساختمان موزه بر عهده شهرستان قرار گرفته و وزارت میراث فرهنگی نیز در تامین تجهیزات، اشیا، اقلام موزهای، مخزن، گنجینه و الزامات امنیتی آن مشارکت خواهد داشت؛ تقسیم کاری که میتواند نخستین گام عملی برای ایجاد موزهای متناسب با پیشینه تاریخی بروجرد باشد.
وی افزود: موضوع مهم دیگر تعیین تکلیف ساختوساز در بافت تاریخی بروجرد بود؛ موضوعی که سالها میان ضرورت حفاظت از میراث تاریخی و نیازهای توسعه شهری قرار داشته است.
به گفته فرماندار بروجرد، با دستور وزیر میراث تصمیم براین شد کمیتهای ویژه در کمیسیون مربوطه و با ریاست استاندار و با حضور فرماندار، نمایندگان مردم در مجلس، شهردار، مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی لرستان، مدیر میراث شهرستان و دیگر متخصصان این حوزه تشکیل شود تا برای این مسئله راهکاری مشخص و اجرایی پیدا شود.
ولدی بر هدف اصلی مدیریت شهرستان یعنی تبدیل بروجرد از «معبر» به «مقصد گردشگری» تاکید کرد و گفت: برای تحقق این هدف باید مشکلات و مسائل کلان گردشگری شهرستان احصا و برای آینده آن برنامهریزی شده معرفی ظرفیتهای تاریخی، فرهنگی و تمدنی بروجرد و پیگیری موضوعاتی مانند بافت تاریخی، واحدهای اقامتی، گردشگری و جهانیشدن برخی آثار نیز در دستور کار قرار گرفته است.
وی ادامه داد: بروجرد حدود ۵۰ خانه تاریخی دارد که بیش از ۲۵ مورد از آنها در فهرست آثار ملی کشور به ثبت رسیده و در مجموع حدود ۲۸۰ هکتار بافت تاریخی منسجم در مرکز شهر شکل گرفته مجموعهای که در صورت پیوند با زیرساختهای اقامتی، گردشگری و شهری، میتواند یکی از مهمترین پایههای تبدیل بروجرد به مقصد گردشگری باشد.
فرماندار بروجرد گفت: خانه تاریخی افتخارالاسلام نیز نمونهای از همین ظرفیت است که امروز با کارکرد موزهای، بخشی از آثار و صنایع مرتبط با ورشوسازی را در خود جای داده است.
ولدی افزود: در چنین شرایطی، نقش رسانه تنها اطلاعرسانی درباره یک بنا یا رویداد گردشگری نیست؛ بلکه میتواند در روایت یک شهر زنده و پویا و معرفی تجربهای که گردشگر از حضور در بروجرد به دست میآورد، موثر باشد.
احیای بافت تاریخی بروجرد، مسیر تازه برای توسعه گردشگری
اما تحقق مقصد گردشگری بخش مهمی از این مسیر به مدیریت شهری بازمیگردد؛ چراکه بخش قابل توجهی از ظرفیت گردشگری بروجرد در دل بافت تاریخی، بناهای قدیمی، معابر، فضاهای شهری و زیرساختهایی قرار دارد که به طور مستقیم با عملکرد شهرداری پیوند خورده، از همین منظر، احیای بافت تاریخی و تبدیل آن به یک پهنه فعال گردشگری، حلقه اتصال میان میراث فرهنگی و اقتصاد شهری محسوب میشود.
شهردار بروجرد، با اشاره به وجود حدود ۲۸۰ هکتار بافت تاریخی و فرسوده در این شهر بر ضرورت استفاده از این ظرفیت برای توسعه گردشگری تاکید کرد و گفت: یکی از نمونههای این رویکرد، افتتاح مجموعه تفریحی و تجاری ارگ و سرمایهگذاری در یکی از حمامهای تاریخی این محدوده است؛ تجربهای که نشان میدهد بناهای تاریخی، در صورت احیا و بهرهبرداری مناسب، میتوانند از عناصر فقط میراثی به بخشی از چرخه اقتصادی شهر تبدیل شوند.
یحیی عیدیبیرانوند، همچنین با اشاره به ضرورت فراهم کردن امکان توسعه متناسب در بافتهای فرسوده و تاریخی بیان کرد: هدف، تبدیل بافت تاریخی به یک پهنه گردشگری است.
وی با اشاره بر ظرفیت شهرداری بافت تاریخی بروجرد، بر اقداماتی مانند کفسازی، نورپردازی و استفاده از خودروهای برقی تاکید کرد و افزود: این اقدامات در افزایش حضور مردم و گردشگران در بافت تاریخی موثر است و بروجرد از جمله شهرهایی است که دارای شهردار بافت تاریخی دارد.
شهردار بروجرد عضویت این شهر در مجمع شهرهای تاریخی را نیز فرصتی برای انتقال تجربه و تقویت توان فنی و اجرایی مدیریت شهری دانست و اضافه کرد: ارتباط با کارشناسان و نخبگان وزارت راه و شهرسازی و وزارت میراث فرهنگی و امکان تعامل مستقیم با مدیران ملی، میتواند پشتوانهای برای پیگیری مطالبات شهر و پیشبرد برنامههای احیای بافت تاریخی باشد.
در کنار مدیریت شهری، میراث فرهنگی نیز برای تبدیل ظرفیتهای موجود به پروندههای ملی و جهانی، نقش تعیینکنندهای دارد، بهویژه آنکه بخشی از ظرفیت بروجرد هنوز در مرحله معرفی و ثبت قرار دارد و تکمیل این فرآیند میتواند جایگاه شهر را در نقشه گردشگری کشور ارتقا دهد.
سه پرونده آثار تاریخی بروجرد در آستانه ثبت ملی و جهانی
مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی لرستان گفت: پروندههای ثبت جهانی باغها و ظرفیتهای تاریخی، ثبت جهانی مساجد تاریخی و ورشو آماده شدهاند و برای طی مراحل نهایی، نیازمند حمایت وزارت میراث فرهنگی هستند، این سه پرونده، سه ضلع مهم از هویت تاریخی، فرهنگی و اقتصادی بروجرد را نمایندگی میکنند.
عطا حسنپور در تشریح ظرفیتهای تاریخی شهر بروجرد را دارای پیشینهای ویژه در اسناد تاریخی دانست و به عنوان «دارالسرور» در اسناد دوره قاجار اشاره کرد.
وی همچنین باغهای تاریخی و خانههای قدیمی شهر را از ظرفیتهای برجسته بروجرد دانست و تاکید کرد: معماری و ارتباطات فضایی برخی خانههای تاریخی، ویژگیهایی دارد که نمونه آن در دیگر نقاط کشور کمتر دیده میشود؛ از جمله خانههای تاریخی مصری، افتخارالاسلام، طباطبایی.
مدیرکل میراث فرهنگی لرستان در ادامه به ظرفیتهای گردشگری روستایی بروجرد اشاره کرد و از برنامه ایجاد «منظومه گردشگری کپر جودکی» خبر داد، منظومهای که ظرفیتهایی مانند بیشه الان، حضور گسترده لکلکها در روستای کپر جودکی و صنایع دستی روستای بوریاباف را در کنار یکدیگر قرار میدهد.
حسن پور ادامه داد: این نگاه میتواند گردشگری بروجرد را از تمرکز صرف بر بافت شهری خارج کرده و ظرفیتهای طبیعی، روستایی و اجتماعی پیرامون شهر را نیز وارد چرخه گردشگری کند.
وی همچنین بر ظرفیت مساجد تاریخی بروجرد، از جمله مسجد جامع و مسجد امام خمینی(ره) و جایگاه صنایع دستی شهر تاکید کرد و یادآور شد: پرونده مساجد تاریخی برای طی مراحل ثبت و معرفی جهانی آماده در حوزه صنایع دستی نیز پرونده ثبت ملی بروجرد به عنوان شهر ملی ورشو تهیه شده و پیگیری برای ارتقای جایگاه این شهر ادامه دارد.
مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی لرستان اضافه کرد: مجموعهای از پروندهها که در صورت حمایت وزارتخانه میتوانند بخشی از ظرفیتهای بروجرد را از سطح محلی به ملی و جهانی ارتقا دهند.
اکنون «بروجرد مقصد گردشگری» دیگر فقط یک شعار یا مطالبه قدیمی نیست، نشانههای عملی تحقق آن در افزایش ظرفیتهای اقامتی، احیای خانهها و بناهای تاریخی، ورود سرمایهگذاری بخش خصوصی، توجه به بافت تاریخی، طرح ایجاد موزه بزرگ، آمادهسازی پروندههای ثبت جهانی و ملی و شکلگیری نگاه منسجمتر میان مدیریت استان، شهرستان، شهرداری و میراث فرهنگی دیده میشود.
البته مقصد گردشگری شدن یک شهر با افتتاح چند طرح یا برگزاری یک سفر محقق نمیشود و تداوم این مسیر نیازمند پیگیری مصوبات، تکمیل زیرساختها، تعیین تکلیف بافت تاریخی، توسعه حملونقل و خدمات گردشگری، معرفی حرفهای ظرفیتها و حمایت از سرمایهگذاران است، اما آنچه امروز در بروجرد شکل گرفته تفاوت مهمی با سالهای گذشته دارد و آن اینکه گردشگری از یک مطالبه پراکنده به بخشی از برنامه توسعه شهر تبدیل شده است.
از این منظر حضور وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی و دستور برای ایجاد موزه بزرگ، تشکیل کمیته ویژه بافت تاریخی، پیگیری ثبت جهانی آثار، توسعه مراکز اقامتی و پذیرایی در بناهای تاریخی و تلاش برای معرفی ظرفیتهای روستایی و صنایع دستی، همگی اجزای یک مسیر واحد هستند، مسیری که اگر با همین انسجام و برنامهمحوری ادامه یابد، میتواند بروجرد را از شهری که گردشگران فقط از آن عبور میکنند، به شهری تبدیل کند که مقصد سفر آنان است.
انتهای پیام//
نظر شما