به گزارش حیات به نقل از فارس، شیر نوشیدن شخصیتهای شرور در سینما شاید در نگاه اول عجیب به نظر برسد، اما این رفتار گاهی معنای نمادین مهمی دارد. سینماگران با استفاده از جزئیات سادهای مانند نوع غذا یا نوشیدنی، میتوانند بدون نیاز به دیالوگ، جنبههایی از شخصیت را به مخاطب نشان دهند.شیر معمولاً با مفاهیمی مانند کودکی، مادرانگی، امنیت و معصومیت ارتباط دارد. به همین دلیل، وقتی یک شخصیت خشن و تهدیدآمیز را در حال نوشیدن شیر میبینیم، تضاد میان رفتار آرام و ماهیت شرور او توجه ما را جلب میکند. همین تضاد میتواند شخصیت را غیرقابلپیشبینیتر و حتی ترسناکتر نشان دهد.از سوی دیگر، شیر میتواند نمادی از دوران کودکی، وابستگی یا آسیبپذیری باشد؛ مفاهیمی که معمولاً با تصویر یک شخصیت قدرتمند و شرور در تضاد هستند. در نتیجه، یک لیوان شیر میتواند از یک نوشیدنی ساده به ابزاری برای شخصیتپردازی تبدیل شود.البته این نماد در هر فیلم معنای متفاوتی دارد و به داستان و فضای صحنه بستگی دارد. اما این الگو در آثار مختلف چگونه استفاده شده و کدام شخصیتهای شرور با شیر خوردن در تاریخ ثبت شدهاند؟
۱- فیلم «پرتقال کوکی»؛ وقتی معصومیت با خشونت مخلوط میشود
الکس دِلارج در فیلم پرتقال کوکی ساخته استنلی کوبریک، یکی از مشهورترین نمونهها در تاریخ سینما است. الکس و گروهش در بار شیر کورووا شیر مینوشند؛ اما این شیر، شیر معمولی نیست و با مواد مخدر همراه شده است. این نوشیدنی بخشی از فضای عجیب و ناآرام فیلم را از همان ابتدا شکل میدهد. اینجا شیر تقریباً به یک نماد وارونه تبدیل میشود. از یک طرف، شیر یادآور کودکی و پاکی است؛ از طرف دیگر، کسانی آن را مینوشند که درگیر رفتارهای خشونتآمیز و هنجارشکنانه هستند. در نتیجه، کوبریک چیزی را که باید نشانه سلامت و معصومیت باشد، وارد جهانی خشن میکند. در نتیجه معصومیتی که از درون فاسد شده است.
۲- فیلم «پستفطرتهای لعنتی»؛ شیر بهعنوان ماسکِ ادب
یکی از معروفترین نمونهها بدون شک هانس لاندا در فیلم لعنتی ساخته کوئنتین تارانتینو است. در صحنه افتتاحیه، لاندا با ظاهری مؤدب و رفتاری کاملاً کنترلشده وارد خانه یک کشاورز فرانسوی میشود و در جریان بازجویی، شیر مینوشد. این صحنه بهخاطر تضاد میان رفتار مؤدبانه او و کاری که در ادامه انجام میدهد، به یکی از نمونههای مشهور استفاده نمادین از شیر در سینما تبدیل شده است. نکته مهم اینجاست که لاندا مثل یک هیولای آشکار رفتار نمیکند. او آرام است. مودب است. لبخند میزند. و شیر مینوشد. اما مخاطب بهتدریج متوجه میشود که پشت این ظاهر متمدن، شخصیتی کاملاً بیرحم قرار دارد. در نتیجه شیر اینجا میتواند بخشی از ماسک شخصیت باشد.
۳- فیلم «جایی برای پیرمردها نیست»؛ شیر بهعنوان نشانه کنترل
آنتون چیگور در جایی برای پیرمردها نیست نمونه متفاوتی است. در این فیلم، شیر بیشتر از آنکه صرفاً با «معصومیت» بازی کند، میتواند به شخصیتپردازی سرد و غیرعاطفی چیگور کمک کند. او شخصیتی است که بهسختی میتوان احساسات انسانی معمول را در رفتار او دید. حضور شیر در کنار چنین شخصیتی، یک رفتار روزمره و آرام را در کنار موجودیتی بسیار تهدیدکننده قرار میدهد.آدمی که برای عادی بودن نیازی به عادی به نظر رسیدن ندارد. چیگور حتی هنگام انجام مأموریتهای خشونتآمیز، لزوماً شبیه یک شخصیت خشمگین رفتار نمیکند. سرد است. آرام است. و به نظر میرسد هیچ اتفاقی نمیتواند ریتم رفتارش را تغییر دهد. به همین دلیل شیر در مورد او بیشتر میتواند به خونسردی، کنترل و بیتفاوتی مربوط باشد تا صرفاً معصومیت. نمونههای تحلیلی درباره این اثر نیز شیر خوردن چیگور را در کنار شخصیتهای دیگری مانند الکس و لاندا قرار دادهاند.
۴- فیلم «برو بیرون»؛ وقتی شیر به مسئله هویت و برتری تبدیل میشود
در برو بیرون، شیر خوردن را باید با احتیاط بیشتری تحلیل کرد، چون اینجا موضوع فقط یک شخصیت عجیب نیست. فیلم از نشانههای مربوط به پاکی، بدن، هویت و نژاد استفاده میکند و شیر در چنین بستری میتواند لایهای بسیار پیچیدهتر پیدا کند.شیر به دلیل رنگ سفید و ارتباط فرهنگیاش با پاکی، در کنار شخصیتهای سفیدپوست فیلم میتواند بخشی از یک زبان بصری درباره تصورات برتری و پاکی نژادی خوانده شود. اما نکته مهم این است که نباید بگوییم «شیر در بروبیرون رسماً نماد نژادپرستی است»؛ چنین نتیجهای بدون توجه به کل فیلم بیش از حد سادهسازی است.فیلم از معنای فرهنگیِ «سفیدی» و پاکی استفاده میکند و شیر میتواند در این شبکه نمادین قرار بگیرد.این یکی از نمونههایی است که نشان میدهد یک شیء ساده چگونه میتواند با موضوعات بزرگتری مثل هویت و قدرت ارتباط پیدا کند.
5- سریال «پسران»؛ وقتی شیر مستقیماً به مادر و کودکی وصل میشود
اگر بخواهیم یک نمونه مدرنتر و بسیار واضحتر پیدا کنیم، «هوملندر» در سریال پسران مثال مهمی است. اینجا شیر فقط یک نوشیدنی نیست؛ ارتباط شخصیت با شیر به شکل مستقیمتری به مادر، نوزادی و نیاز عاطفی پیوند میخورد. آنتونی استار، بازیگر «هوملندر»، درباره شکلگیری این ویژگی شخصیت توضیح داده که وسواس او نسبت به شیر از رابطهاش با نوزاد و حسادت او نسبت به آن کودک نشأت گرفت و این موضوع با یک لایه «مادرانه » در شخصیت پیوند خورد. در نتیجه، شیر در مورد «هوملندر» فقط یک تضاد تصویری نیست. شیر تبدیل میشود به راهی برای نشان دادن چیزی که این شخصیت ظاهراً قدرتمند و شکستناپذیر در درون خود کم دارد: امنیت عاطفی. هوملندر در ظاهر یک موجود قدرتمند است؛ اما رابطهاش با شیر نشان میدهد که در سطحی عمیقتر، همچنان با نیازهای ابتدایی و عاطفی خودش درگیر است. اینجا شیر تقریباً تبدیل به نشانه یک خلأ میشود.
۶- فیلم «لئون حرفهای»؛ وقتی شیر برای یک آدمکش، نشانه شرارت نیست
اما یک مثال بسیار مهم وجود دارد که نشان میدهد نباید این الگو را بیش از حد ساده کنیم. لئون در فیلم نیز مقدار زیادی شیر مینوشد، اما او را نمیتوان به سادگی در دسته «شرورهای شیرخور» قرار داد. لئون یک آدمکش حرفهای است، اما فیلم او را شخصیتی کاملاً یکبعدی و شرور نشان نمیدهد. رابطه او با ماتیلدا وجهی مراقبتی و انسانی به شخصیت میدهد و شیر میتواند دقیقاً همین جنبه نرمتر و کودکانهتر او را برجسته کند. بنابراین همان نماد میتواند در دو شخصیت کاملاً متفاوت، دو نتیجه متفاوت ایجاد کند. و همین موضوع ثابت میکند که نمادها در سینما معنی ثابت و از پیش تعیینشده ندارند.
منابع 1: bad guys always drink milkمنابع 2: Milk in Movies
نظر شما