به گزارش حیات به نقل از ایرنا، کارشناسان تاکید دارند شبه جزیره میانکاله نه تنها زیستگاه دائمی گونه های شاخص جانوری پرندگان نظیر قرقاول خزری و دراج است در عین حال مکانی برای آشیانه سازی و جوجه آوری پرندگان تابستان گذران از گونه های «زنبورخوار معمولی، زنبورخوار گلوخرمایی، گلاریول بال سرخ» و برخی دیگر از پرندگان و تنها زیستگاه دائمی« لاک پشت مهمیز دار آسیایی » در بخش شرقی شبه جزیره در استان مازندران است. همه این رخدادها به طور مستقیم و غیر مستقیم بر زیست، تکثیر و تولید مثل آنها اثرات مخرب بر جای می گذارد.

کارشناسان تاکید دارنددر نگاه ظاهر، آتش سوزی پوشش های گیاهی را از بین می برد، اما در حقیقت این پناهگاه جانوری و جانوران هستند که بی پناه از بین می روند و نه فرصتی برای فرار دارند و مکان جایگزنی برای زیستن. خزندکان و جوجه آوران، آسیب پذیر ترین گروه های جانوری در این رخدادها هستند.

آتش سوزی در تالاب میانکاله در کنار پسروی های پی در پی خزر به همراه گسترش خشکی در این آب خوان از جمله چالش های زیست محیطی در گستره این تالاب است که نگرانی های را در بهشت پرندگان به همراه آورد.

پسروی های پی در پی آب دریای خزر که زمینه ای برای گسترش پهنه خشکی این تالاب را فراهم کرد یکی از علت های گسترش آتش سوزی در تالاب میانکاله است که زمینه نگرانی کارشناسان زیست محیطی را فراهم کرد.

فصل تابستان و اوایل پاییز بهترین زمان برای غنی سازی این تالاب جهت استفاده از صدها هزار پرندگان مهاجری است که از شمال دریای خزر و از منطقه سیبری به این آب خوان کوچ می کنند و تداوم این آتش سوزی ها غنای این زیست گاه را با خطر مواجه می کند.

روند کاهشی حضور پرندگان مهاجر که از سالهای قبل در این تالاب آغاز شده بود در سه سال گذشته به پایین ترین حد ممکن به حدود ۲۰۴ هزار بال رسیدکه این آمار با افزایش حدود ۹۰ درصدی برای دو سال گذشته به ۳۸۵ هزار بال رسید.

بارش های تابستان و پاییز سبب شد بخشی از گستره خشک شده برخی از تالاب ها و آب بندانهای استان همانند تالاب میانکاله آب گیری شود تا جایی که برخی از مناطق این تالابها که در چند سال گذشته خشک بود برای سال گذشته آب گیری شد.

میزان آب گیری ها برای دو سال گذشته که بواسطه بارش های خوب تابستان و پائیز انجام شد در حدی بود که فقط برای تالاب میانکاله ۴ هزار هکتار بر گستره آبی این تالاب که معروف به بهشت پرندگان است، اضافه شد.

بر اساس سرشماری انجام شده برای زمستان سال گذشته ۸۰ گونه پرنده مهاجر آبزی و کنار آبزی در زیستگاه های مازندران برای زمستان گذارانی فرود آمدند و توانستند برای چند سال اخیر رکورد جدیدی را در تعداد پرندگان ثبت کنند.

در زمستان سال گذشته حضور پرندگان مهاجر در زیستگاه های همانند ساحل خزر، تالاب ها و آب بندانهای مازندران محسوس بود اما تالاب میانکاله به تنهایی میزبان ۲۵۰ هزار بال پرنده مهاجر زمستان گذران بود که سهم بزرگی در پذیرایی از این مهمانان شمال دریای خزر داشت.

هر چند تا قبل از پسروی های گسترده دریای خزر تالاب میانکاله در ده های گذشته به تنهایی میزبان حدود یک میلیون بال پرنده مهاجر بود اما پسروی های پی در پی آب خزر حضور پرندگان مهاجر را برای چند سال گذشته به شدت کاهشی کرده بود.

تصاویر موجود از تالاب میانکاله که برای دو سال گذشته منتشر شد در ۶ ماهه سال گذشته به وضوح فرایند آبگیری ۴ هزار هکتار از اراضی میانکاله را که به خاطر بارش های تابستان و پاییز بر گستره آبی این تالاب اضافه شد را مشخص می کند.

خشکسالی ها شدید سبب شد تا بخش غربی تالاب میانکاله خشک شود اما بارش های سال جاری همان گستره ای که در چند سال گذشته خشک شده بود را دوباره احیا کرد و این امر زمینه ای برای جهش سه برابری حضور پرندگان مهاجر در تالاب میانکاله و به طور کلی شاهد افزایش ۹۰ درصدی حضور پرندگان مهاجر در مازندران برای سال جاری باشیم.

ثبت ۱۲ مورد آتش سوزی در میانکاله

پناهگاه حیات‌وحش میانکاله که یکی از حیاتی‌ترین زیست‌گاه‌های استان مازندران محسوب می‌شود در هفته های گذشته وارد یک چالش شده است تکرار ۱۲ مورد حریق زنجیره‌ای در بازه‌های زمانی کوتاه نشان از وضعیتی نگران‌کننده دارد که به دغدغه‌های دوستداران طبیعت تبدیل شده است.

آنچه در میانکاله رخ می‌دهد فراتر از یک آتش‌سوزی ساده است؛ این منطقه اکنون با حریق‌های سریالی دست‌ و پنجه نرم می‌کند؛ جرقه‌هایی که گویی پس از مهار اولیه در کمین نشسته‌اند تا دوباره طبیعت را به آتش بکشند. طبق گزارش محیط زیست تاکنون ۱۲ مورد آتش‌سوزی در این منطقه شناسایی شده که هر یک تهدیدی جدی برای تنوع زیستی این ذخیره‌گاه محسوب می‌شود.

محمدرضا کنعانی مدیرکل حفاظت محیط زیست مازندران با اشاره به پایش‌های مداوم محیط‌بانان در میانکاله، اظهار کرد: استقرار مستمر محیط‌بانان و عملیات دقیق برای لکه‌گیری کانون‌های پنهان مانع از تبدیل شدن این حریق‌ها به یک فاجعه زیست‌محیطی در بخش‌های حساس پناهگاه شده است.

به گفته وی، تکرار این وقایع در فواصل زمانی بسیار کوتاه زنگ خطری است که نشان‌دهنده وجود عوامل خطرناک، ازجمله خشکی مفرط محیطی و یا مداخلات انسانی است که مانع از مهار کامل و قطعی آتش شده‌اند.

تقویت زیرساخت های امدادی میانکاله اولویت مهم

در این پیوند حسینعلی محمدی مدیرکل مدیریت بحران مازندران اظهار کرد: با توجه به ماهیت سریالی این آتش‌سوزی‌ها تقویت زیرساخت‌های امدادی در میانکاله در اولویت قرار گرفته است.

وی با اشاره به اینکه هدف اصلی، ارتقای توان عملیاتی منطقه است، افزود: بهبود تجهیزات مرکز اطفای حریق میانکاله و افزایش تجهیزات سنگین ازجمله اعزام یک دستگاه لودر به پاسگاه اطفای حریق این منطقه، از جمله اقدامات فوری در دستور کار قرار گرفته است.

در حالی‌که بالگردهای اطفای حریق بارها بر فراز تالاب میانکاله برای مهار شعله‌های سرکش تقلا کرده‌اند واقعیت تلخ این است که بقای این ذخیره‌گاه زیست‌کره بیش از نیاز به امداد هوایی نیازمند برخورد قاطع با عاملان انسانی است.

باوجود تلاش‌های دو جانبه و عملیات‌های دو جبهه‌ای که مانند سپری در برابر گسترش شعله‌ها عمل کرده‌اند، واقعیت تلخ همچنان پابرجاست؛ میانکاله با وجود ایستادگی محیط‌بانان، همچنان در میانه‌ یک نبرد خاموش با شعله‌هایی قرار دارد که هر لحظه ممکن است دوباره از خاک برخیزند.

تالاب میانکاله از دهستان میانکاله در شهرستان بهشهر تا آشوراده در استان گلستان وسعت دارد و این منطقه به دلیل داشتن پهنه آبی مناسب با ذخایر غذایی غنی و آبزیان همه ساله پذیرای بیش از ۳۰ تا ۴۰ گونه از پرندگان مهاجر زمستان گذران و بیش از ۱۰۰ گونه از پرندگان بومی آبزی و کنارآبزی است.

این تالاب با داشتن پناهگاه حیات وحش به مساحت حدود ۲۲ هزار هکتار در حوزه مازندران و تنوع گیاهی از جمله درختان سازیل و انار وحشی که تغذیه برخی پرندگان را تشکیل می‌دهد توانست بیش از ۵۰۰ گونه جانوری را در خود جای دهد و به نوعی بهشت پرندگان استان نام بگیرد و با این تنوع زیستی به عنوان یکی از ذخیره گاه‌های زیست کره جهان از سوی سازمان‌های جهانی حفاظت از محیط زیست قرار گرفت.

تالاب میانکاله را باید بهشت پرندگان و پرنده نگری نام نهاد؛ سی و ششمین تالاب ثبت شده دنیا و نخستین تالاب ثبت شده در کنوانسیون تالاب‌های بین المللی رامسر و یکی از ۶۵۰ ذخیرگاه زیست کره جهان با ۴۸ هزار هکتار وسعت در شرق استان مازندران و در همجواری با استان گلستان واقع شده است و سالانه ۱۳۰ گونه از پرندگان مهاجر را با جمعیت حدود ۱.۵ میلیون بال میزبانی می کند.

هرساله از اواسط شهریور تا اواسط زمستان تالاب و آب‌بندان های مازندران میزبان گونه‌های مختلف پرندگان‌ از نقاط سردسیر کشورهای حاشیه دریای خزر است که به امید یافتن مکان گرم و غذا به این مقصد عزم سفر می کنند.

انتهای پیام//