به گزارش حیات به نقل از فارس، تحولات چند سال اخیر در عرصه بینالمللی، به ویژه جنگ اوکراین و پس از آن تشدید ناامنی در تنگههای راهبردی هرمز و بابالمندب نشان داد که اتکای قابل توجه به منابع انرژی وارداتی از مناطق دارای تنش ژئوپلیتیکی، میتواند مستقیماً بر شاخصهای کلان اقتصادی از جمله نرخ تورم، رشد تولید ناخالص داخلی و تراز تجاری اثرگذار باشد.در این شرایط، بازتعریف سبد انرژی با اولویتدهی به منابع قابل تولید در داخل، به یکی از محورهای اصلی سیاستگذاری انرژی در بسیاری از کشورها تبدیل شده است.پاسخ اقتصادهای جهان به شوکهای فرامرزی عرضه انرژی، حرکت شتابان به سمت «برقسازی» بوده است. برق حاملی از انرژی است که بر خلاف نفت و گاز، قابلیت تولید کاملاً غیرمتمرکز، بومی و درونمرزی با استفاده از منابع تجدیدپذیر و هستهای دارد.
برای تأیید عینی این روند، بررسی چند شاخص کلیدی حائز اهمیت است:۱ـ رشد بازار خودروهای برقی و کاهش وابستگی به نفتافزایش فروش خودروهای برقی، یکی از مصادیق عینی کاهش وابستگی به فرآوردههای نفتی محسوب میشود. هر دستگاه خودروی برقی به طور متوسط سالانه حدود ۲ بشکه معادل نفت خام را از سبد مصرفی کشور واردکننده حذف میکند. بر اساس آمار، فروش جهانی خودروهای برقی در سال ۲۰۲۵ به ۲۰.۳ میلیون دستگاه رسید که نسبت به ۱۰.۵ میلیون دستگاه در سال ۲۰۲۲، رشد ۹۳ درصدی را نشان میدهد.۲ـ افزایش سرمایهگذاری در تجدیدپذیرهادر بخش تجدیدپذیرها، آژانس بینالمللی انرژی پیشبینی میکند که بین سالهای ۲۰۲۵ تا ۲۰۳۰، حدود ۴,۶۰۰ گیگاوات ظرفیت جدید تجدیدپذیر در سراسر جهان نصب خواهد شد که دو برابر نرخ توسعه در پنج سال قبل از آن است. انرژی خورشیدی به تنهایی ۴۵۰ میلیارد دلار سرمایه در سال ۲۰۲۵ جذب کرده و به بزرگترین بخش در سبد سرمایهگذاری انرژی جهان تبدیل شده است[۱].۳ـ رشد سرمایهگذاری در توسعه نیروگاههای هستهایانرژی هستهای به عنوان منبع انرژی پاک که قادر به تأمین برق به صورت ۲۴ ساعته و هفت روز هفته است، جایگاهی راهبردی دارد.برخلاف منابع تجدیدپذیر مانند باد و خورشید که تولید متناوب و پیشبینی ناپذیر دارند، راکتورهای هستهای با ضریب ظرفیت متوسط ۸۳ درصد در سال ۲۰۲۴، بالاترین سطح اطمینان را در میان تمام منابع انرژی به ثبت رساندهاند[۲]. این ویژگی باعث شده است که برق هستهای به عنوان مکمل حیاتی برای پایداری شبکههایی که سهمی از تجدیدپذیرها را دارند، شناخته شود.
در کنفرانس آبوهوایی سال ۲۰۲۵ موسوم بهCOP30 ، تعداد کشورهای حمایتکننده از طرح افزایش ۳ برابری نیروگاههای هستهای تا سال ۲۰۵۰ به ۳۳ کشور افزایش یافت. بسیاری از کشورها از جمله ایالات متحده، بریتانیا، فرانسه، هلند، ژاپن،کره جنوبی، ترکیه و امارات از امضاکنندگان این اعلامیه بودهاند. این کشورها اعلام کردهاند فناوری هستهای ایمن بوده و میتوانند به خوبی با منابع انرژی تجدیدپذیر همکاری کنند و انعطافپذیریهای لازم برای حمایت از کربنزدایی را فراهم کنند. ۱۴۰ شرکت بزرگ صنعتی و ۱۶ موسسه بزرگ مالی از اهداف این بیانیه حمایت کردهاند[۳].
در حال حاضر علاوهبر کشورهای توسعهیافته، ۳۷ کشور در مراحل مختلف آغاز یا اجرای برنامههای ملی انرژی هستهای قرار دارند. از این میان، ۲۳ کشور در مرحله تصمیمگیری هستند؛ به این معنا که بدون اتخاذ تصمیم نهایی، در حال بررسی ورود انرژی هستهای به سبد انرژی خود میباشند. بیشتر این کشورها مطالعات امکانسنجی را انجام دادهاند تا تصمیمگیران را از مزایای انرژی هستهای و الزامات و نیازهای یک برنامه موفق انرژی هستهای آگاه کنند. برخی دیگر نیز برنامههای خود را آغاز کرده و در حال ایجاد سازوکارهای هماهنگی ملی و تدوین نقشههای راه هستند.۱۴ کشور دیگر نیز در مرحله پس از تصمیمگیری قرار دارند؛ به این معنا که تصمیم به ورود انرژی هستهای گرفتهاند و در حال ایجاد زیرساختهای لازم هستند و یا با امضای قرارداد ساخت نیروگاه را آغاز کردهاند یا بهزودی آغاز خواهند کرد. تصویر زیر این کشورها را به تفکیک نشان میدهد[۴].
با توجه به روند تشریح شده، بسیاری از کشورها توسعه ظرفیت نیروگاههای هستهای را به عنوان بخشی از راهبرد تأمین انرژی پایدار و ایمن در افق بلندمدت دنبال میکنند.در این چارچوب، جمهوری اسلامی ایران با برخورداری از چرخه کامل سوخت هستهای و فناوری بومی غنیسازی، از مزیت نسبی قابل توجهی برای ورود به این عرصه برخوردار است.توسعه فناوری بومی راکتورهای تولید برق هستهای، ضمن بهرهگیری از توانمندیهای داخلی، میتواند سهم مؤثری در تنوعبخشی به سبد انرژی کشور و کاهش وابستگی به سوختهای فسیلی ایفا نماید.این رویکرد، با در نظر گرفتن افق زمانی بلندمدت، کشور را در موقعیت مطلوبتری برای تأمین امنیت انرژی و مدیریت ریسکهای ژئوپلیتیکی مرتبط با واردات حاملهای انرژی قرار خواهد داد.
منابع
1. https://www.iea.org/reports/renewables-2025/renewable-electricity2. World Nuclear Performance Report 2025/ World Nuclear Association/ September 2025
3. https://www.world-nuclear-news.org/articles/more-support-for-tripling-global-nuclear-capacity4. Nuclear Technology Review 2025 / IAEA / March 2025
انتهای پیام//
نظر شما