به گزارش حیات، امروز روز جهانی هپاتیت است و هر سال در تاریخ ۲۸ جولای (۶ مرداد) به ابتکار سازمان بهداشت جهانی برگزار میشود. هدف از این مناسبت، افزایش آگاهی عمومی درباره انواع هپاتیت ویروسی، تشویق به غربالگری و تشخیص زودهنگام، گسترش دسترسی به درمان و حمایت از برنامه جهانی حذف هپاتیت بهعنوان یک تهدید برای سلامت عمومی تا سال ۲۰۳۰ است. طبق گزارش سازمان جهانی بهداشت، صدها میلیون نفر با هپاتیت B یا هپاتیت C زندگی میکنند و بخش قابل توجهی از آنها از ابتلای خود آگاه نیستند؛ به همین دلیل، تشخیص بهموقع و انجام آزمایشهای غربالگری از مهمترین راهکارهای کاهش انتقال بیماری، پیشگیری از عوارض کبدی و افزایش اثربخشی درمان به شمار میرود
چرا ۲۸ جولای به عنوان روز جهانی هپاتیت انتخاب شد؟
تاریخ ۲۸ جولای به افتخار دکتر باروخ بلومبرگ دانشمند آمریکایی و برنده جایزه نوبل پزشکی، به عنوان روز جهانی هپاتیت انتخاب شده است. او در دهه ۱۹۶۰ موفق به کشف آنتیژن استرالیا شد که بعدها مشخص شد این آنتیژن همان آنتیژن سطحی ویروس هپاتیت بی است؛ کشفی که مسیر تولید نخستین واکسن هپاتیت B و توسعه آزمایشهای تشخیصی را هموار کرد.
هنوز میلیونها نفر را از دسترسی به خدمات پیشگیری، تشخیص و درمان هپاتیت محروم کردهاند. مهمترین این موانع عبارتاند از:آگاهی ناکافی درباره هپاتیتهای ویروسی،انگ اجتماعی و ترس از برچسب خوردنهزینههای تشخیص و درمان، دسترسی محدود به آزمایشهای تشخیصی،نابرابری در دسترسی به خدمات سلامت.سازمان جهانی بهداشت از دولتها، نظامهای سلامت و جوامع میخواهد با کاهش این موانع، مسیر دستیابی به هدف حذف هپاتیت بهعنوان یک تهدید برای سلامت عمومی تا سال ۲۰۳۰ را هموار کنند.به گفته سید موید علویان، رئیس مرکز مطالعات کبدی ایران کمتر از یک میلیون و ۲۰۰ هزار نفر در کشور مبتلا به هپاتیت B و کمتر از ۱۵۰ هزار نفر مبتلا به هپاتیت C هستند.این بیماری در کشورهای آسیای شرقی و مصر، پاکستان و آذربایجان، شایعتر از سایر مناطق جهان است، اما آمار دقیقی از مبتلایان در تمام کشورها وجود ندارد.
آمار هپاتیت در جهان
بر اساس گزارش جهانی هپاتیت ۲۰۲۶ سازمان جهانی بهداشت، در سال ۲۰۲۴ حدود ۲۴۰ میلیون نفر با هپاتیت مزمن B و ۴۷ میلیون نفر با هپاتیت C زندگی میکردند؛ یعنی در مجموع نزدیک به ۲۸۷ میلیون نفر در سراسر جهان با این دو عفونت مزمن درگیر بودند. اگرچه واکسن مؤثر برای پیشگیری از هپاتیت B در دسترس است و هپاتیت C امروزه با داروهای ضدویروسی مستقیم در بسیاری از موارد قابل درمان قطعی است، اما این بیماریها همچنان سالانه جان تعداد زیادی از افراد را میگیرند. بیش از ۹۵ درصد مرگهای ناشی از هپاتیت ویروسی به هپاتیت B و C مرتبط است
در سال ۲۰۲۴ حدود ۱.۸ میلیون مورد جدید ابتلا به هپاتیت B و C در جهان ثبت شد و این بیماریها در مجموع موجب ۱.۳ میلیون مرگ شدند. ایران طی سه دهه گذشته با اجرای برنامه واکسیناسیون همگانی هپاتیت B، پیشرفت قابل توجهی در کاهش انتقال این بیماری داشته است. گسترش واکسیناسیون، همراه با برنامههای پیشگیری از انتقال مادر به کودک، نقش مهمی در کاهش موارد جدید ابتلا و کنترل شیوع هپاتیت B در کشور داشته است.با وجود موفقیتهای بهدستآمده در زمینه پیشگیری از هپاتیت B، همچنان شناسایی افراد مبتلا، افزایش دسترسی به آزمایشهای تشخیصی و آغاز بهموقع درمان از اهمیت بالایی برخوردار است.با وجود پیشرفتهای مهم در زمینه واکسیناسیون، روشهای تشخیصی و درمانی، جهان هنوز با سرعت کافی برای دستیابی به هدف حذف هپاتیت بهعنوان یک تهدید برای سلامت عمومی تا سال ۲۰۳۰ حرکت نمیکند. کاهش موارد جدید ابتلا، افزایش پوشش واکسیناسیون هپاتیت B، گسترش برنامههای غربالگری و دسترسی بهتر بیماران به درمان، از مهمترین اقدامات مورد تأکید سازمان جهانی بهداشت برای کنترل این بیماری هستند
با این حال، یکی از مهمترین و گستردهترین علل هپاتیت، عفونتهای ویروسی هستند که انواع مختلفی داشته و میتوانند سلامت کبد را بهطور جدی تهدید کنند.
هپاتیت، التهاب خاموش کبد
هپاتیت در واقع به معنای التهاب سلولهای بافت کبد است. این عارضه میتواند به دو حالت حاد (کوتاه مدت) یا مزمن (بلند مدت) بروز پیدا کند. در حالت حاد، علائم به صورت ناگهانی خود را نشان میدهند و طی چند هفته تا چند ماه میتوانند برطرف گردند؛ اما در حالت مزمن علائم بیش از 6 ماه ادامه دارند و امکان آسیب جدی و برگشت ناپذیر به بافت کبد (فیبروز، سیروز) و حتی سرطان کبد وجود دارد.
علائم شایع هپاتیت
علائم هپاتیت بسته به علت بیماری، شدت عفونت و اینکه بیماری حاد یا مزمن است، میتواند متفاوت باشد. با این حال، برخی از علائم رایج عبارتند از:
خستگی شدید:
یکی از شایعترین علائم، حتی در مراحل اولیه بیماری.
حالت تهوع و استفراغ:
اغلب همراه با کاهش اشتها.
درد شکمی:
به ویژه در ناحیه بالای سمت راست شکم، جایی که کبد قرار دارد.
ادرار تیره:
به دلیل افزایش بیلیروبین در ادرار.
مدفوع روشن یا خاکستری:
به دلیل اختلال در دفع بیلیروبین از طریق صفرا.
زردی (یرقان):
زرد شدن پوست و سفیدی چشمها، که نشاندهنده تجمع بیلیروبین در خون است.تب: بهویژه در فاز حاد بیماری،دردهای مفصلی و عضلانی و خارش پوست.
نظر شما