یوزپلنگ ایرانی به عنوان سومین گربهسان زیبای آسیایی «در خطر شدید انقراض» قرار دارد و بیم آن می رود که برای همیشه نه تنها ایران بلکه جهان این گونه جانوری را از دست بدهد و اینگونه محیط زیست و گنجینه حیات وحش کشور دچار نقصانی بزرگ شود و از این رو یوزپلنگ ایرانی در فهرست اتحادیه بین المللی حفاظت از محیط زیست قرار دارد، به معنای اینکه گونهای در خطر شدید انقراض است.
حدود ٢ هزار سال پیش یوزها در بیشتر نقاط آسیا حضور داشتند، اما اکنون حضورشان منحصر به نواحی بیابانی ایران و ذخیرهگاه زیست کره خارتوران شاهرود شده است و بخشی از این قلمرو در جاده ترانزیتی تهران-مشهد در محدوده میامی- عباسآباد در شرق استان سمنان است و بر همین اساس ایمنسازی حدود ۱۲۰ کیلومتر از مسیر رفت و برگشت این جاده پرتردد در محدوده قلمرو یوزپلنگ آسیایی برای جلوگیری از تلفات تصادفهای جادهای این گونه ارزشمند ضروری و در گرو تخصیص اعتبار ویژه است.
در نبود اعتبار کافی برای ایمنسازی، محیطبانان و دوستداران محیط زیست دست در دست هم با همدلی و دغدغهمندی با پایش شبانهروزی در مواقع پرتردد برای ایمنسازی قلمرو این گونه در خطر شدید انقراض تلاش میکنند و انتظار میرود دستگاههای مختلف با اولویت قرار دادن اجرای این طرح به حفظ محیط زیست کمک کنند.
طرح ملی پایش شبانه محور میامی- عباسآباد در شرق استان سمنان با مشارکت بیش از ۱۵۰ داوطلب، محیطبان و کارشناس از ۱۱ استان کشور در روزهای پرتردد در مسیر زائران تشییع رهبرشهید موجب نجات دستکم ۲ فرد یوزپلنگ ایرانی در محدوده این مسیر خطرناک با دور کردن آنها از جاده ثبت شد.
این در حالی است که طبق گزارشها تاکنون ۱۳ فرد یوز آسیایی در همین محور تلف شدند که سهمی برابر با نیمی از کل تلفات یوز آسیایی در کشور (۲۷ مورد) دارد و این آمار نشان میدهد که خطر در این محور هیچگاه اینقدر جدی نبوده است.
همکاری ملی برای حفاظت از یوزپلنگ
مدیرکل حفاظت محیط زیست استان سمنان و رییس کارگروه ویژه پایش شبانه روزی حفاظت از یوزپلنگ آسیایی در مسیر پرتردد میامی - عباسآباد روز شنبه به ایرنا گفت: طی چهار شب پایش تیمهای کارشناسی با بهکارگیری تجهیزات تخصصی، گزارشهای مردمی و مشاهدات میدانی در قلمرو یوزپلنگ در مسیر پرتردد زائران آیین تشییع رهبر شهید موجب شناسایی قطعی دو فرد یوز و هدایت بهموقع آنها به خارج از محدوده پرخطر شد.
سعید یوسفپور افزود: عملیات حفاظت از یوزپلنگ ایرانی در جاده ترانزیتی تهران-مشهد در محدوده میامی- عباسآباد نتیجه حمایت سازمان حفاظت محیطزیست و همکاری ادارات کل حفاظت محیط زیست ۱۱ استان و حضور داوطلبانه محیطبانان و کارشناسان از سراسر کشور است.
تاکید بر تخصیص اعتبار ویژه برای ایمنسازی قلمرو
وی تصریح کرد: ایمنسازی محور ترانزیتی تهران- مشهد در محدوده میامی- عباسآباد در محدوده قلمرو یوزپلنگ آسیایی راهبرد اصلی اداره کل حفاظت محیط زیست برای مدیریت بلندمدت و رفع چالش احتمال تلف شدن این گونه ارزشمند بر اثر تصادف است که تحقق آن نیازمند همکاری فوری دستگاههای ذیربط و تامین اعتبار ویژه است.
نجات هلیا و سه تولهاش از مرگ براثر تصادف با اجرای طرح پایش شبانه
مدیرکل حفاظت محیط زیست استان سمنان گفت: شب عاشورا «هلیا» به همراه سه تولهاش با اقدام بهموقع نیروهای حاضر، از وسط جاده به خارج از محدوده پرخطر هدایت شدند و از وقوع هرگونه حادثه برای این خانواده یوز جلوگیری شد.
«عباسآباد- میامی» بحرانیترین محور تردد یوزپلنگ نیازمند ایمنسازی
معاون محیط طبیعی و تنوع زیستی اداره کل حفاظت محیط زیست استان سمنان پیشتر گفته بود: محور عباسآباد- میامی یکی از بحرانیترین کریدورهای تردد یوز آسیایی در کشور است و این گونه در خطر شدید انقراض برای جابهجایی بین زیستگاههای میاندشت و توران، ناچار از نزدیکشدن به جاده هستند و بهویژه در ساعات غروب، شامگاه و سپیدهدم که بیشترین فعالیت را دارند، در معرض تهدید مستقیم و بسیار جدی تصادف قرار میگیرند.
اصول رانندگی ایمن در جاده محل زیستگاه یوزها
مهدی زارع خورمیزی افزود: با استناد به یافته های علمی مبنی بر وقوع بیشتر تصادفات جادهای با حیات وحش در ساعات بحرانی، از رانندگان خواست سرعت مطمئنه(زیر ۸۰ کیلومتربرساعت) را بهویژه در بازههای زمانی غروب، شامگاه و سپیدهدم رعایت کنند، از ترمزهای ناگهانی و استفاده از نور بالا در شب که باعث گیجی و سرگردانی حیوانات میشود، پرهیز کنند و در صورت مشاهده حیوان در حاشیه یا سطح جاده، بدون استرس و با کاهش تدریجی سرعت، حرکت خود را ادامه دهند و از انحراف ناگهانی خودداری کنند.
وی با تاکید بر پویش «هر راننده، یک محیطبان» اظهار کرد: اگر هر راننده خود را مسوول بداند و این نکات ساده اما حیاتی را رعایت کند، تا ۸۰ درصد خطر تصادف با یوزپلنگ کاهش مییابد.
شناسایی ۲۰ یوزپلنگ در طبیعتِ جهان فقط در ایران
به گزارش ایرنا، یوزپلنگ آسیایی میراث طبیعی این سرزمین است و بقای آن به رفتار مسوولانه جامعه بستگی دارد.
جمعیت یوزپلنگها قابل سرشماری نیست، چرا که گونهای گوشتخوار و شبگرد است، اما با استفاده از دوربین تلهای جمعیت آنها تخمین زده میشود و طبق تخمین کارشناسان جمعیت یوزپلنگ آسیایی، تعداد یوزپلنگ شناساییشده در توران شهرستان شاهرود واقع در شرق استان سمنان به عنوان تنها زیستگاه یوزپلنگ آسیایی در جهان به ۲۶ فرد رسید و از این تعداد ۶ فرد در سایت تکثیر و ۲۰ فرد در طبیعت زیست میکنند.
هر گاه جمعیت گونهایی از ۵۰ راس یا قلاده کمتر شود، «گونه در خطر و آستانه انقراض» تلقی میشود و اکنون مجموع یوزپلنگها در سایت تکثیر و شناساییشده در طبیعت نشان میدهد اگر در تلاشها برای حفظ این گونه ارزشمند تسریع نشود، یوزپلنگها نیز به سرنوست دایناسورها دچار و منقرض میشوند.
منطقه توران یا خارتوران در شرق استان سمنان در شهرستان شاهرود یکی از سه منطقه حفاظت شده ایران با مساحت یک میلیون و ۴۷۰ هزار هکتار، خاستگاه زیست یوزپلنگ ایرانی به شمار میرود.
یوزپلنگ «هلیا» فرزند یوزپلنگ «هَرب» است که به عنوان نسل اول، بالغ و صاحب ۲ توله شد. یکی از تولهها که نر و کمتر از ۲ سال سن داشت، ششم تیر ۱۴۰۲ در تصادف با خودروهای عبوری در محور اصلی تهران- مشهد تلف شد و پس از تلفشدن توله یکسالونیمهاش در اثر تصادف در محور ترانزیتی میامی-سبزوار در محور اصلی تهران- مشهد، تا چندین روز در ۵۰ متری جاده در جستوجوی فرزندش بود؛ تا اینکه پس از چند روز انتظار برای دیدن فرزندش، از نظرها دور شد.
نظر شما