به گزارش حیات به نقل از فارس، کمتر کسی تصور میکند استخوانی که معمولا به عنوان یک ماده دورریز شناخته میشود، بتواند به پایه یک پژوهش علمی تبدیل شود؛ آن هم پژوهشی که پایش به جشنواره دانشآموزی رویانا در پژوهشگاه رویان باز شود. اما دو دانشآموز مستعد و پژوهشگر از شهرستان کاشمر با نگاهی متفاوت به همین ماده ساده، موفق شدند ایدهای علمی را به یک دستاورد ارزشمند تبدیل کنند.
دستاوردی دانشآموزی با نگاهی به محیط زیست
سیده مهرناز مظلوم و آیدا برهانی، دانشآموزان کاشمری، با پژوهشی در زمینه تولید نانوهیدروکسیآپاتیت از استخوان حیوانات، رتبه دوم متوسطه اول جشنواره دانشآموزی رویانا را به دست آوردند. آنها در این طرح تلاش کردند با استفاده از روشی ساده، کمهزینه و سازگار با محیط زیست، مادهای تولید کنند که هم در پزشکی و هم در کشاورزی کاربردهای گستردهای دارد.
از ترمیم استخوان تا کمک به رشد گیاهان
هیدروکسیآپاتیت مادهای است که بخش زیادی از قسمت سخت استخوانها و دندانهای انسان را تشکیل میدهد. به همین دلیل بدن آن را بهخوبی میپذیرد و از آن در ساخت ایمپلنتهای استخوانی، ترمیم استخوانهای آسیبدیده، مهندسی بافت و انتقال دارو به نقاط مشخصی از بدن استفاده میشود.این ماده در کشاورزی نیز کاربرد دارد. هیدروکسیآپاتیت میتواند مانند یک مخزن کوچک فسفر عمل کند و بهجای آزاد کردن یکباره کود، فسفر را بهآرامی در اختیار گیاه قرار دهد. در نتیجه گیاه فرصت بیشتری برای جذب آن دارد، مقدار کمتری از کود هدر میرود و آلودگی محیطزیست نیز کاهش مییابد.
استخوانهای باقیمانده دام به یک ماده کاربردی تبدیل شدند
در این پژوهش با استفاده از بخشی از استخوان بدن حیوانات به عنوان منبع طبیعی به روشی ساده (سوزاندن) کم هزینه و سازگار با محیط زیست برای سنتز نانوهیدروکسی آپایتات استفاده کردند.این فرایند شامل حذف مواد آلی از استخوان، انجام کلسیناسیون در دمای کنترل شده و کاهش اندازه ذرات بود که منجر به تولید نانوهیدروکسی با خلوص قابل قبول برای کاربردهای پزشکی و کشاورزی است.همچنین کاربردهای کلیدی در کوددهی، ترمیم استخوان و افزایش عملکرد گیاه دارد.
چگونه استخوان گوساله به نانوکود تبدیل شد؟
سیده مهرناز مظلوم در گفتوگو با فارس درباره ایدهشان میگوید: «از طرف مدرسه در جریان برگزاری جشنواره رویانا قرار گرفتیم.طرح ما تولید یک نانوکود مناسب با محیط زیست با استفاده از استخوان گوساله بود که هم محیط زیست را آلوده نکند و از مواد شیمیایی داخل آن استفاده نشده باشد، هم رشد گیاه را افزایش دهد و تأثیرات مثبت روی روند رشد گیاه بگذارد.»آیدا برهانی نیز در توضیح چگونگی انجام این طرح میگوید: «ما قرار بود با آزمایشهای ساده و آسان این کار را انجام دهیم. استخوان گوساله یک تا پنج سال را در کوره قرار دادیم. کوره ما در واقع یک قوطی حلبی بود؛ بعد با استفاده از هاون چینی به قطعات ریزتر تبدیل کردیم و از پارچه تنظیف رد کردیم تا آسیاب شده و به ذرات ریز تبدیل شود و اینطور این کود را نانو کردیم.»یکی از امتیازهای در نظر گرفتهشده برای برگزیدگان این جشنواره، فرصت مطالعاتی در پژوهشگاه رویان است؛ فرصتی که میتواند برای دانشآموزان مناطق دور از مراکز علمی، دریچهای تازه به دنیای پژوهش و فعالیتهای علمی حرفهای باز کند.
انتهای پیام//
نظر شما