به گزارش حیات، ترامپ که وعدههای انتخاباتی خود را با شعار «اول آمریکا» و تاکید بر پایان دادن به جنگ میان روسیه و اوکراین طی ۲۴ ساعت آغاز کرده بود، اکنون خود به آغازگر جنگی تبدیل شده که در باتلاق آن گیر کرده و هزینه چند میلیارد دلاری آن را مردم آمریکا باید پرداخت کنند.
تجاوز نظامی آمریکا به ایران با همدستی رژیم صهیونیستی، حملات مکرر به قایقهای عبوری در دریای کارائیب و اقیانوس آرام به بهانه مبارزه با کارتلهای مواد مخدر، ربایش نیکلاس مادورو رئیس جمهوری قانونی ونزوئلا و محاکمه وی، اعمال تعرفههای سنگین بر کالاهای وارداتی از اروپا و چین و جنجال بر سر گرینلند از جمله اقدامات ترامپ هستند که طی ماههای گذشته آشوبهای زیادی را در سراسر جهان برپا کرده و واکنشهای منفی زیادی را به دنبال داشته است.
تجاوز نظامی به ایران و زیادهخواهی در مذاکرات
تجاوز نظامی مشترک آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه جمهوری اسلامی ایران که درپی آن آیت الله سید علی خامنهای رهبر انقلاب اسلامی به شهادت رسیدند، از بامداد روز نهم اسفند ۱۴۰۴ (۲۸ فوریه ۲۰۲۶) آغاز شد؛ این اقدام در حالی انجام گرفت که مذاکرات غیرمستقیم میان ایران و آمریکا با میانجیگری برخی کشورهای منطقه در جریان بود.
درست در همان روز حمله وحشیانه به مدرسه دخترانهای در منطقه میناب که منجر به شهادت صدها دانشآموز شد، خشم جامعه بین المللی را برانگیخت.
سرانجام پس از ۴۰ روز حملات مکرر به منازل مسکونی، اهداف نظامی و غیرنظامی و به شهادت رساندن هزاران شهروند ایرانی، ترامپ در پستی در شبکه اجتماعی «تروث سوشال» خبر از برقراری آتشبس دو هفتهای و برگزاری مذاکرات داد.
هیاتی بلندپایه از جمهوری اسلامی ایران این بار نیز با بی اعتمادی کامل به طرف آمریکایی به پای میز مذاکره در اسلام آباد رفت، اما بار دیگر زیاده خواهی واشنگتن مانع دستیابی به توافق صلح شد.
ترامپ که پیشتر خود را مستحق دریافت جایزه صلح نوبل میدانست، این بار در باتلاق جنگی گرفتار شده است که حتی متحدان اروپایی وی از آن حمایت نکرده و دست رد به سینه رئیس جمهوری آمریکا زدند.
بسته شدن تنگه هرمز در پی این تجاوز نظامی باعث افزایش قیمت سوخت و بنزین در جهان شد و نارضایتی شدید آمریکاییها را به دنبال داشت، به طوری که نزدیک به ۸۰ درصد آمریکاییها، ترامپ را مسئول گرانی بنزین میدانند. همین امر میزان محبوبیت او را به شدت کاهش داده است.
حملات مکرر به قایقهای عبوری در دریای کارائیب
عملیات دولت ترامپ به بهانه مقابله با قاچاق مواد مخدر در آبهای آمریکای لاتین از اوایل سپتامبر سال گذشته میلادی (شهریور و مهر ۱۴۰۴) آغاز شد و تاکنون مجموعا حداقل ۱۸۳ نفر در این حملات جان خود را از دست دادهاند.
این درحالی است که وزارت جنگ آمریکا تاکنون هیچ مدرکی مبنی بر حمل مواد مخدر توسط هیچ یک از این قایق ها ارائه نکرده است.
کاخ سفید در این ارتباط ادعا کرده است که این حملات در راستای منافع امنیت ملی کشور و جلوگیری از ورود مواد مخدر غیرقانونی به ایالات متحده است. اما این حملات با انتقاد قانونگذاران و گروههای مدافع حقوق بشر مواجه شده است.
حمله با کاراکاس و ربایش مادورو
به دنبال حملات بامداد شنبه (سوم ژانویه/ ۱۳ دی ۱۴۰۴) نیروهای آمریکایی به خاک ونزوئلا، رئیسجمهوری آمریکا از ربودن مادورو و همسرش خبر داد.
دیوان عالی قانون اساسی ونزوئلا سپس حکم داد که دلسی رودریگس ریاست موقت ونزوئلا را بر عهده بگیرد.
نیکلاس مادورو رئیس جمهور ربوده شده ونزوئلا دو روز پس از حمله آمریکا به کشورش و ربوده شدن و انتقال او به نیویورک، به همراه همسرش در دادگاه فدرال منهتن نیویورک حضور یافت تا بر اساس کیفر خواست دادگستری دولت دونالد ترامپ محاکمه شود.
رسانه های آمریکایی اعلام کردند که جلسه محاکمه مادورو و همسرش حدود ۳۰ دقیقه طول کشید.
مادورو با رد کردن اتهامات مطرح شده از سوی وزارت دادگستری آمریکا علیه خود درباره تجارت مواد مخدر گفت که همچنان رئیسجمهور ونزوئلا است و او را از داخل منزلش ربودند.
جنجال بر سر گرینلند
رئیس جمهوری آمریکا پس از ونزوئلا، بار دیگر گریلند را هدف قرار داد و در تهدیدی آشکار با بیان این ادعا که به دست آوردن این منطقه برای حفظ و دفاع از امنیت ملی آمریکا ضروری است، گفت: تصاحب گرینلند ممکن است از طریق مسالمت آمیز یا زور انجام شود.
ترامپ در جمع خبرنگاران گفت: قرار است در مورد گرینلند کاری صورت دهیم حال آنها از این اقدام چه خوششان بیاید یا نیاید.
وی افزود: اگر این کار به طریق سهل انجام نشود به طریق دشوار انجام خواهد شد، به روشی خوب و زیبا و یا به روشی مشکل تر.
رئیس جمهوری آمریکا همچنین مدعی شد: اگر این کار را نکنیم چین و روسیه آن را تصاحب خواهند کرد و ما چنین اجازهای نخواهیم داد.
این اظهارات ترامپ با واکنشهای بینالمللی گستردهای رو به رو شده است؛ پدرو سانچز نخست وزیر اسپانیا در بحبوحه تنشهای شدید بر سر ادعاهای آمریکا در مورد گرینلند هشدار داد که اروپا در این زمینه «نباید ساکت بماند» و باید از رابطهای مطیعانه برابر واشنگتن خودداری کند.
مارک کارنی نخست وزیر کانادا نیز در واکنش به اظهارات ترامپ، گفت: فقط دانمارک و گرینلند میتوانند درباره آینده این جزیره در منطقه شمالگان تصمیم بگیرند.
سران قاره سبز نیز در بیانیهای که به امضای امانوئل مکرون رئیسجمهوری فرانسه، فردریش مرتس صدراعظم آلمان، جورجیا ملونی نخستوزیر ایتالیا، دونالد توسک نخستوزیر لهستان، پدرو سانچز نخستوزیر اسپانیا، کییر استارمر نخستوزیر انگلیس و مته فریدریکسن نخستوزیر دانمارک رسیده است، اعلام کردند: «امنیت قطب شمال همچنان یکی از اولویتهای کلیدی برای اروپا است و برای امنیت بینالمللی و فراآتلانتیکی اهمیت حیاتی دارد.»
جنگ تعرفهای واشنگتن با اروپا و چین
ترامپ دوم آوریل ۲۰۲۵ برابر با ۱۳ فروردین ۱۴۰۴ در یک سخنرانی ۴۸ دقیقه ای، تعرفه جهانی ۱۰ درصدی «پایه» را بر تمامی کالاهای وارداتی به ایالات متحده، در روزی که «روز آزادی» نامیده میشود، اعلام کرد. او همچنین تعرفه ۲۵ درصدی بر تمام خودروهای تولید خارج که به خاک ایالات متحده آمریکا وارد میشوند، اعمال کرد. ایالات متحده آمریکا برخی از کشورها را با تعرفههای بسیار شدیدتری تا ۵۰ درصد، هدف قرار داد.
رئیس جمهوری آمریکا یک هفته بعد در ۹ آوریل اعلام کرد: «اعمال تعرفه ها را به مدت ۹۰ روز موقتا به جز برای چین متوقف میکند و تعرفه متقابل در این دوره به ۱۰ درصد کاهش داده که این تمهیدات فورا اجرا می شوند.»
ترامپ گفت: «بر اساس بی احترامی که چین به بازارهای جهان نشان داده است، من از این طریق تعرفه ای را که آمریکا برای چین وضع کرده است به ۱۲۵ درصد افزایش می دهم، که فوراً اعمال می شود. امیدوارم در مقطعی، در آینده نزدیک، چین متوجه شود که روزهای سو استفاده از آمریکا و سایر کشورها، پایدار یا قابل قبول نیست.»
سرانجام هفته گذشته و پس از آنکه کاخ سفید با اظهارات ضد و نقیض، پکن را به تعرفههای ۲۴۵ درصدی تهدید کرد، وزارت امور خارجه چین از واشنگتن خواست اگر واقعا میخواهد مسائل را از طریق گفتوگو حل کند، اعمال حداکثر فشار را متوقف کند.
لین جیان گفت: چین بارها موضع قاطع خود را در مورد مساله تعرفه اعلام کرده است. جنگ تعرفهای توسط آمریکا آغاز شد. ایالات متحده اگر واقعاً می خواهد مسائل را از طریق گفت و گو حل کند، اعمال حداکثر فشار را متوقف کند.
این دیپلمات چینی اضافه کرد: پکن اقدامات متقابل لازم را برای حفظ حقوق و منافع مشروع خود و انصاف و عدالت بین المللی انجام داده است که کاملاً منطقی و قانونی است. تعرفهها و جنگهای تجاری برندهای ندارند. چین نمیخواهد با این جنگها مقابله کند اما از آنها نمیترسد.
رئیس جمهوری آمریکا در تازهترین اظهارات خود و در دیدار با نخست وزیر ایتالیا اعلام کرد که کشورش با چین و اتحادیه اروپا درباره تعرفه ها به توافق خواهد رسید.
از هم گسیختگی در ناتو و مناسبات فرا آتلانتیک
ماجراجویی نظامی دونالد ترامپ علیه ایران که بدون مشورت، همراهی و اجماع متحدان اروپایی آمریکا انجام گرفت، شکافهای پنهان در مناسبات اروپا و واشنگتن را آشکارتر کرده و این پرسش را پیش کشید که آیا ائتلاف فراآتلانتیک به نقطه گسست نزدیک شده است؟
تازهترین نشانه از عمق این بحران زمانی است که رئیس جمهور آمریکا بنا بر گزارشها، گزینه کاهش بخشی از نیروهای آمریکایی در اروپا را به دلیل نارضایتی از همراهی نکردن متحدان اروپایی در موضوع تنگه هرمز مورد بررسی قرار داد.
فریدریش مرتس صدراعظم آلمان هشدار داد که ناتو نباید بر سر جنگ علیه ایران دچار انشقاق شود و کییر استارمر نخست وزیر انگلیس هم بر ضرورت باقی ماندن آمریکا در ناتو تأکید کرد؛ موضعی که از نگاه تحلیلگران بازتاب نگرانی فزاینده در پایتختهای اروپایی نسبت به آینده پیوند دو سوی آتلانتیک است.
واقعیت این است که واکنش اروپا به جنگ تجاوزکارانه علیه ایران، از همان ابتدا فراتر از یک اختلاف تاکتیکی یا سوءتفاهم دیپلماتیک بود. بسیاری از دولتهای اروپایی آشکارا نشان دادند حاضر نیستند بهای سیاسی و امنیتی جنگی را بپردازند که نه در طراحی آن نقشی داشتهاند و نه درباره اهداف و پیامدهای آن اقناع شدهاند.
رسانههای مهم اروپایی هم از همان روزهای نخست، این فضا را با عباراتی روشن توصیف کردند که قاره پیر تمایلی به ایفای نقش در این نبرد غیرقانونی ندارد. روزنامه فرانسوی لوموند نوشت که در پایتختهای اروپایی یک برداشت مشترک شکل گرفته و آن این است که «این جنگ ما نیست».
اگر تا پیش از این، اختلافات اروپا و آمریکا بیشتر بر سر تجارت، اوکراین، بودجه دفاعی یا سبک رهبری ترامپ مطرح میشد، اکنون جنگ علیه ایران این شکافها را به سطحی رسانده که حتی اصل تداوم اعتماد راهبردی میان دو سوی آتلانتیک زیر سؤال رفته است.
از این منظر، شاید هنوز برای اعلام مرگ قطعی ائتلاف فراآتلانتیک زود باشد، اما تردیدی نیست که ماجراجویی ترامپ علیه ایران یکی از جدیترین ضربهها را به این پیوند وارد کرده است. این تجاوز غیرقانونی نشان داد که اروپا دیگر نه مایل است بیهزینه پشت تصمیمهای پرخطر واشنگتن بایستد و نه میتواند با اطمینان گذشته به تضمینهای امنیتی آمریکا تکیه کند.
به همین دلیل، اگر این جنگ را آخرین میخ بر تابوت ائتلاف فراآتلانتیک ندانیم، دستکم باید آن را ضربهای تعیینکننده بدانیم که صدای ترکهای این تابوت را برای همه در اروپا بلندتر از همیشه کرده است.
نظر شما