دوران کودکی و تحصیل
سید محمدرضا سعیدی در دوم اردیبهشت سال ۱۳۰۸ه‍.ش در «نوقان» مشهد متولد شد. در کودکی مادرش را از دست داد. پدرش سید احمد از روحانیون و وعاظ منطقه بود. پس از گذراندن دروس ابتدایی نزد پدر، تحصیل رسمی حوزه را در مشهد آغاز و در سال ۱۳۳۰ش برای ادامه تحصیل به قم رفت.وی در ۲۱ سالگی با خدیجه طباطبائی شیرازی از نوادگان میرزای شیرازی ازدواج کرد که حاصل این ازدواج پنج پسر و چهار دختر بود. سید محمد سعیدی تولیت حرم حضرت معصومه و سید محسن سعیدی نماینده مردم ایلام در مجلس خبرگان رهبری از فرزندان او هستند.

موضع‌گیری علیه کاپیتولاسیون
با آغاز نهضت اسلامی و موضع‌گیری امام خمینی علیه امریکا، آیت‌الله سعیدی نیز به صفوف مقدم مبارزه علیه استکبار جهانی پیوست. وی به تبعیت از روند نهضت اسلامی علیه فعالیت‌ امریکایی‌ها در ایران به شدت موضع گرفت و در موضوع «کاپیتولاسیون» علیه مستشاران امریکایی اقدامات موثری انجام داد. او در نخستین گام با درک مقاصد و اهداف امام، به ترویج اندیشه سیاسی ایشان پرداخت. آیت‌الله سید حسین موسوی تبریزی درباره فعالیت‌های آیت‌الله سعیدی علیه اقدامات امریکاییان در کشور در آن برهه حساس تاریخی می‌گوید: «مرحوم سعیدی از طریق چاپ و نشر جزوه‌هایی درباره‏‎‎‏موضوعات مختلف سیاسی به تبلیغ علیه رژیم می‌پرداخت. از موضوعاتی که ایشان در‏‎‎‏یکی از جزوه‌هایش مطرح و تحلیل کرده بود، مسأله کاپیتولاسیون و مصونیت مستشاران‏‎‎‏امریکایی در ایران بود. این جزوه که تقریباً در 50 صفحه تنظیم شده بود در قم و سایر‏‎‎‏شهرها توزیع شد که واکنش و برخورد شدید ساواک را به دنبال داشت به طوری که در‏‎‎‏هر کتابفروشی که این جزوه را می‌دیدند صاحبش را دستگیر و زندانی می‌کردند.».

سکونت در تهران
سعیدی در سال ۱۳۴۴ش به دعوت اهالی منطقه غیاثی در جنوب تهران به این شهر نقل مکان کرده، فعالیت خود را در مسجد موسی بن جعفر(ع) ادامه می‌دهد. تأسیس حوزه علمیه، تشکیل کلاس برای بانوان، تشکیل گروه امر به معروف و نهی از منکر و تأسیس کتابخانه از فعالیت‌های وی در این دوره است. وی در این سال‌ها سخنرانی‌های سیاسی انجام می‌داد و از امام خمینی دفاع و از حکومت پهلوی انتقاد می‌کرد. در گزارش شب 13 تیر  سال 1344 ساواک آمده است:
«طبق اطلاع واصله ساعت ۲۰/۳۰ روز ۴۴/۴/۱۳ جلسه موسی بن جعفر با حضور قریب یک‎هزار نفر از طبقات مختلف تشکیل گردیده است. در این جلسه سعیدی ابتدا چند دقیقه درباره آیت الله خمینی و کتک زدن طلبه‎ ها در قم صحبت کرد و مردم با شنیدن اسم خمینی صلوات فرستادند.نامبرده...ضمن حمله به یهودیان فلسطین و آمریکا اضافه کرد: این‌ها کارشان در این مملکت بالا گرفته و دستشان در همه کار باز است و کسی از آنها جلوگیری نمی‌کند ولی جلسات ما را تعطیل می‌نمایند. سه سال پیش آیت‌الله خمینی از دولت خواست که اسرائیل در کشور سفارتخانه نداشته باشد ایشان این جریانات را پیش‌بینی می‌کرد».

دعوت به مبارزه با امریکا
یکی دیگر از شیوه‌های مبارزاتی آیت‌الله سعیدی علیه استکبار جهانی، استفاده از ظرفیت منابر بود. او در سخنرانی‌های خود مستقیما سیاست‌های آمریکا را مورد نکوهش قرار می‌داد. در یکی از این سخنرانی‌ها، او در تاریخ 31 تیر 1345 در مسجد امام موسی بن جعفر(ع) بر امریکا می‌تازد و می‌گوید:
«آمریکای استعمارگر در دست یهودی‌ها اداره می‌شود و خود جانسون هم یهودی است. ببینید در ویتنام چطور آزاد‌ی‌خواهان را به نام آن که می‌خواهند صلحی برقرار نمایند قتل‌عام می‌کنند؟ به چه طرز فجیعی مردم را نابود می‌کنند. باید این دشمنان بشر را شناخت… ما باید برای مبارزه کردن تشکیلات داشته باشیم و درس مبارزه و دفاع از کشور و دین و علمای دین و مراجع تقلید را یاد بگیریم».
شدت تأثیر سخنان آیت‌الله سعیدی بر روی مردم، ساواک را مجبور به واکنش می‌کند به طوری که گزارش‌گر ساواک در گزارشی در همین روز می‌نویسد:
«صبح روز 31 /4/ 1345 سید محمدرضا سعیدی پیشنماز مسجد موسی بن جعفر(ع) واقع در خیابان غیاثی، شدیدا و صریحا به دولت ایران و رئیس جمهور امریکا و حتی در اشارات به شاهنشاه آریامهر حمله نمود و اظهار داشت آقای روح‌الله خمینی سه سال پیش این جنایت‌کار (جانسون) را به ما معرفی کرد ولی دولت ایران مرجع عالیقدر ما را به زندان محکوم کرد.» گزارشگر ساواک در ادامه گزارش خود می‌افزاید: «سعیدی ضمن سخنان خود مردم را به مبارزه دعوت کرده و آن‌ها را تحریک می‌نمود.»

اندیشه و نگرش سیاسی
شهید سعیدی در یکی از بازجویی‌های ساواک منبع اصلی دیدگاه‌های خود را اسلام و انگیزه اصلی‌اش برای مبارزه با رژیم شاه را ترویج دین و احکام الهی اعلام می‌کند. وی رژیم شاه را رژیمی ظالم، مروج فساد و بی‌عفتی در جامعه و نابود کننده اسلام و مظاهر دینی در جامعه می‌دانست.روحانیون را هم از حافظان و مروجان دین دانسته که همواره در مقابل ظلم می‌ایستند. جدایی انداختن بین مردم و روحانیت را نیز از توطئه‌های دشمنان می‌دانست.

دستگیری و شهادت
شهید سعیدی پس از اعلام خبر مربوط به کنسرسیوم سرمایه‌گذاری آمریکا در ایران در اردیبهشت ۱۳۴۹ش، با آن مخالفت کرده و آن را مصیبتی بزرگتر از نهضت تنباکو و کاپیتولاسیون اعلام کرد. و در این رابطه نامه‌هایی به علما نوشت. ساواک در ۱۱ خرداد ۱۳۴۹وی را دستگیر کرد.
با توجه به بغض و کینه شاه و استکبار از افشاگری های این  عالم مجاهد، ماموران جنایتکار ساواک  ایشان را زیر شدیدترین شکنجه های حیوانی قرارداند تا جایی که  در شب ۲۱ خرداد ۱۳۴۹ در سن ۴۱ سالگی به شهادت رسید. ساواک به منظور ایجاد ارعاب در بین مبارزان، شهادت او را در مقاطعی خودکشی، خونریزی لوزالمعده و یا سکته قلبی جلوه داد. به نقل زندانیان پس از قطع برق و ایجاد تاریکی تعدادی ناشناس به سلول وی رفته و پس از درگیری وی را به شهادت رساندند.

پیام امام(ره) بعد از شهادت آیت الله سعیدی
خبر شهادت سعیدی از مرزها گذشت و متن تسلیت نامه فضلا و محصلین حوزه علمیه به امام خمینی (ره) رسید و امام راحل را در سوگ این یار و شاگرد وفادار خود نشاند، طلاب و شاگردان انقلابی امام بر آن شدند تا نام و خاطره او را زنده نگه دارند.فاتحه سعیدی به طولانی ترین فاتحه در نجف اشرف مبدل شد. امام مخارج فاتحه سعیدی را بر عهده گرفت و چهل شب خود صاحب عزای سعیدی شد و پیامی را برای فضلا و محصلین حوزه علمیه فرستاد که در پایان آن آمده است.
«من قتل فجیع این سید بزرگوار و فداکار را که برای حفظ مصالح مسلمین و خدمت به اسلام جان خود را از دست داد به ملت اسلام عموما و خصوصا به ملت ایران تعزیت می‌دهم از خداوند متعال رفع ید دستگاه جبار و عمال کثیف استعمار را مسئلت می‌نمایم».

وصیت نامه شهید آیت الله سعیدی
بسم الله الرحمن الرحیم
وصیتنامه من سید محمد رضا سعیدی خراسانی:پسران من همگی اهل علم و تبلیغ برای خداشوید.دختران من به شوهر اهل علم و تبلیغ همسر شوید.در زندگی باهم متحد باشید و برای دنیا با هم اختلاف نکنید،همگی حق مادر را رعایت کنید.و جنازه مرا در قم دفن کنید،مرا دعا کنید و سلام مرا به همگی برسانید. دو روز روزه برایم بگیرید. از آیه 152با157از سوره روم غفلت نکنید...به هر کسی که می خواهد زحمات فاتحه خوانی برایم بکشد بگویید در عوض یک مساله یاد بگیرید و عمل کنید و هر کس به من بدهکار است من که صورت ندارم،اگر تا آخر عمرش نتوانست بپردازد بری الذمه است.
(سید محمدرضا سعیدی خراسانی ،اول ربیع الثانی)



منابع:
1.ویکی شیعه ، سید محمدرضا سعیدی
2.مرکز اسناد انقلاب اسلامی، مروری بر فعالیت‌های ضدآمریکایی آیت‌الله شهید سعیدی
3. نوید شاهد، زندگی نامه شهید آیت الله محمدرضا سعیدی «نخستین مجتهد شهید نهضت امام خمینی(ره)»
4. ویکی فقه، سید محمدرضا سعیدی
5. باشگاه خبرنگاران جوان ،ماجرای دستگیری تا شهادت شهید سعیدی از زبان مادر انقلاب
6.پایگاه اطلاع رسانی صدا و سیما جمهوری اسلامی، زندگی آیت الله سعیدی در مستند شبکه اول