تاریخچه
امروز 22 اسفند ماه 1398 مصادف است با روز پاسداشت و نکوداشت نام و یاد شهیدا یا همانطور که در تقویم رسمی کشور آمده است «روز شهید». اما چرا روز 22 اسفند به این نام مزین شده است؟ این موضوع بازمی گردد به فرمان 10 ماده ای که امام خمینی (ره) در 22 اسفند 1358 مبنی بر تشکیل سازمانی برای رسیدگی به وضعیت خانواده های شهدا و مجروحین مبارزات دوران ستم شاهی تا پیروزی انقلاب اسلامی به مجلس شورای اسلامی ارائه دادند. واز آن تاریخ بنیاد شهید با این هدف متعالی و مقدس تاسیس شد.
بعد ها در ۱۹ اردیبهشت سال 1383 بر اساس فرمان رهبرمعظم انقلاب اسلامی و نیز مصوبه شورای عالی اداری، طرح تجمیع نهاد های ایثارگران در ساختاری یکپارچه توسط دولت وقت تصویب شد و بدین ترتیب بود که نهادی با نام « بنیاد شهید و امور ایثارگران» سامانی سازمانی و متمرکز به خود گرفت. هر ساله در چنین روزی، با یاد آوری ارزش و بزرگی نام شهدا، تلاش می شود تا این شعله فروزان انقلاب که عصاره معنوی و الوهی انقلاب اسلامی است را تجلیل کرده و براهمیت والای آن تاکید کنیم. بنیاد شهید و امور ایثارگران ، به عنوان متولی خدمت به خانواده های معظم شهدا،جانبازان معزز و آزادگان سرفراز کشور مان هر ساله با صرف هزینه های اختصاص داده شده ، تلاش می کند تا هر چه در توان دارد برای رفاه ، آرامش و سلامت خانواده های محترم شهدا و جانبازان و آزادگان انجام دهد. شاید این کوچکترین وظیفه ای است که این نهاد انقلابی در قبال این بزرگان دارد و امید است که به با اخلاص تمام بدان جامعه عمل بپوشانید و هر روز بیش از دیروز خداوند متعال توفیق پیمودن این مسیر را برای عزیزان خدمتگذار هموار کند. یکی از حوزه هایی که بنیاد شهید و امور ایثارگران طی چند سالی که از تاسیس آن می گذرد ، بخش فرهنگی آن است. با یک نگاه گذرا و تیتر وار به مجموعه فعالیت های معاونت فرهنگی و اجتماعی بنیاد شهید و امور ایثارگران، خواهیم دید که تلاش های بسیاری در جهت توسعه و ترویج فرهنگ ایثار و شهادت و تلاشی همه جانبه برای گسترش و تثبیت این اندیشه؛ بخصوص در میان نسل های جوانی که فاصله زیادی با جبهه و جنگ داشته و تصویر روشنی از آن دوران در ذهن خود ندارند،انجام داده است. کارنامه فعالیت های فرهنگی بنیاد شهید و امور ایثارگران از سال 1392 تا پایان سال 1398 گواه روشنی است بر تلاش این نهاد جهادی و خدمتگذار جهت انجام رسالت اساسی خود که همان زنده نگه داشتن نام و یاد شهدای گرانقدر میهن اسلامی مان است.
تشکیل « دبیر خانه شورای عالی ترویج و توسعه فرهنگ ایثار و شهادت» و برگزاری 213 جلسه تا به امروز و تصویب1832 مصوبه در این خصوص ، برگزاری 175 هزار یاد واره شهیدان، 10 نمایشگاه ملی آثار هنری و تجسمی،2500 نفر آموزش پیام آور و روایت گر ایثار، 14 هزار 550سازماندهی گلزار شهدا، 100 هزار دقیقه تولیدات هنری و نمایشی، 12 دوره جشنواره های ملی فیلم، تئاتر و شعر ایثار،1086200 نفر آموزش قرآن و معارف قرآنی، 1 سمفونی پیروزی، برگزاری 24 کنگره ملی و بین المللی شهدا،3 میلیون برگزاری اردو، تمرین و سفر،5 هزار نفر سالانه اعزام به حج تمتع،3117 نفر اعضای هیئت علمی دانشگاه ها105 نفر رتبه زیر 100بدون احتساب سهمیه و 398000 مشاوره تحصیلی در مقاطع مختلف. و... نمونه کوچکی است از فعالیت های متنوع و گسترده ای که بنیاد شهید و امور ایثارگران تنها در حوزه آموزشی و فرهنگی، با توفیق الهی و کمک های بی دریغ خدمت گزاران خانواده شهدا و ایثارگران به انجام رسانیده است.
تعریفی از شهید و جایگاه شهدا
معنی شهید در لغت «گواه» است و در اصطلاح به کسی میگویند که در معبر شهادت قرار گرفته و در راه خدا کشته میشود.
شهادت عشق به وصال محبوب در زیباترین شکل است. شهید آگاهانه و بخاطر هدف مقدس و به تعبیر قرآن فی سبیل الله کشته شدن را انتخاب میکند. یعنی شهید در راهی کشته میشود که هر دو ارزش «آگاهانه بودن» و «فی سبیل الله» را داراست و مرگی اینچنین به تعبیر پیامبر «ص» شریفترین و والاترین نوع مردن است. (اَشرُفُ المُوًتِ قَتْلُ الشَّهادَهِ)
حضرت علی علیه السلام نیز این نوع مرگ را گرامیترین نوع مردن میداند. (اَکْرُمُ المُوًتِ اَلْقُتْلُ)
حدود ده آیه در قرآن کریم وجود دارد که در آن صریحا درباره کسانی که در راه خدا کشته شده باشند آمده است. از جمله مفاهیمی که در این آیات به آن اشاره شده عبارت است از: زنده بودن شهید، رزق شهید، آمرزش گناهان شهید، ضایع نشدن عمل شهید، مسرت و خوشحالی شهید، وارد شدن در رحمت الهی و رستگاری شهید.
شهیدان؛ مفهوم والا و انسانی ایثار و از خودگذشتگی را برای جامعه به ارمغان میآورند و زنده نگهداشتن یاد و خاطره آنان و کار بزرگی که کردهاند روحیه جوانان را شاداب و انقلابی نگه میدارد.
هدف از برگزاری روز شهدا
روز بزرگداشت شهدا فرصتی است تا فداکاری ها و رشادت های رزمندگان اسلام از دوران مبارزات انقلاب اسلامی سال 1357 تا دوران دفاع مقدس و جنگ 8 ساله را قدر بدانیم. و بر خود یادآوری کنیم که درخت تناور این انقلاب که اکنون بیش از 40 سال از آغاز آن می گذرد، در طول این این چهار دهه با خون پاک و مطهر هزاران شهید عظیم و شان و بزرگوار آبیاری شده، بالیده و همچنان پیش می رود. انقلابی که با گذشت این همه سال، هنوز با مفهوم عمیق و والای شهادت پیوندی تاگسستنی داشته و به جرات می توان گفت که آنچه این انقلاب را زنده ، پایدار وقدرتمند نگاه داشته، همین نام شهید و شهادت است. کلمه ای که برای جهان مادی گرای غرق در رفاه و اسایش دنیوی آنچنان بیگانه است که گاه با مواجهه با این مقوله حیرت و زده و گیج و مبهوت از فهم آن ناتوانند، شاهد این سخن شهادت حاج قاسم سلیمانی و حماسه ای بود که ملت بزرگ ایران در برابر چشم جهانیان از خود به نمایش گذاشت و انگشت حیرت در دهان تمامی بد خواهان انقلاب اسلامی ایران و دشمنان دیرینه اش گذارد.
روز بزرگداشت شهدا در ماه و روزی نامگذاری شده که هر فردی در کشور ما در حال آماده شدن برای عید نوروز است و آحاد جامعه در این ماه به ویژه اواخر اسفندماه در تهیه و تأمین نیازهای اساسی و ضروری زندگی خود هستند.ولی در لابهلای این جنب و جوش و شور و علاقه برای آماده شدن آغاز سال جدید به یاد دارند که مردانی بودند، برای تحقق آرامش امروز ما از گرانبهاترین و بالاترین سرمایه خویش گذشتند و با حضور در جنگ تحمیلی و تحمل سختیها و دشواریها در برابر تجاوز و خودخواهیهای دشمنان ایستادند و از مرز و بوم کشورمان دفاع کردند.مردانی که با دادن خون خود زمین ایران را به رنگ سرخ آغشت اند و به دشمنان ملت و انقلاب نشان دادند در جایی که آنها به اعتقادات و ارزشهای اسلامی بیاحترامی کنند و یا برای کمرنگ این ارزشها توطئه کنند، حاضرند از والاترین و شیرینترین سرمایه خود یعنی جانشان بگذرند ولی یک قدم از آرمان و اهدافشان که در اسلام تعیین و تبیین شده است، کوتاه نیایند.به همین دلیل نامگذاری روز بزرگداشت شهدا در اسفندماه تلنگری بزرگ برای مردم ایران است که هر سال جدید را با یک بیعت مجدد با شهدای انقلاب اسلامی آغاز کنند تا در شروع هر سال بیش از گذشته حافظان شایسته ارزشهای اسلامی و نظامی و آرمانهای امام(ره) و شهدا باشند و با تلاش مضاعف در راستای ترویج ایثار و شهادت و شناخت و کسب معرفت از آنان گامهای شایسته ای بردارند.
منابع:
1. ، شهید و شهادت در اسلام، امور ایثارگران دیوان عدالت اداری
2. روز بزرگداشت شهدا ، ایثار( پایگاه اطلاع رسانی بنیاد شهید و امور ایثارگران).