به گزارش پایگاه خبری حیات، طی  4 دهه‌ای که از عمر انقلاب می‌گذرد.نقش آفرینی فعال بسیج درتمام برهه‌های سرنوشت ساز تاریخ انقلاب و تاثیر بی‌چون و چرای آن بر تغییر روند‌ها اصلی فرهنگی و اجتماعی، خود گویای اهمیت و تاثیر این نهاد مردمی است. یکی از مهمترین عرصه‌هایی که « سازمان بسیج مستضعفین» همواره در تلاش بوده تا از طریق آن بر فرهنگ و رفتار عمومی جامعه تاثیر بگذارد، عرصه آفرینش‌های هنری بوده است، در زمینه هنرهای نمایشی (سینما و تئاتر) اندیشه و فرهنگ بسیجی همواره از جایگاهی ممتاز و پیشرو برخوردار بوده است و آثاری از این فرهنگ برجای مانده که در تاریخ انقلاب مانا و ماندگار خواهند بود. امروز پای گفت‌و‌گو با یکی از چهره‌های سرشناس تئاتر دفاع مقدی نشسته‌ایم تا از او درباره نقش، جایگاه و مفهوم بسیج در فرهنگ انقلاب و دفاع مقدس بپرسیم.
«ایرج افشاری اصل» نویسنده، کارگردان، مدرس و پژوهشگر تئاتر ابتدا در رشته فیزیک اتمی در دانشگاه تبریز به تحصیل پرداخت اما به دلیل علاقه مفرط به هنر‌های نمایشی با تغییر رشته به دانشگاه هنر وارد شد و در این رشته به ادامه تحصیل پرداخت و در پایان مدرک کارشناسی‌ارشد نمایشنامه نویسی تئاتر را دریافت کرد. از ایرج افشاری بیش از 90 عنوان اثر به چاپ رسیده است که تقریبا 50 عنوان نمایشنامه و 40 عنوان کتاب درسی و دانشگاهی و آثاری در زمینه تاریخ‌نگاری و نظریه تئاتر را شامل می‌شود. از آثار نظری وی می‌توان به آثاری چون: «شخصیت‌شناسی در تئاتر»، « تحلیل در تئاتر» ، « شیوه‌های اجرایی و استیلیزاسیون» اشاره کرد. وی همچنین در جشنواره‌های مختلف داخلی و بین المللی به عنوان داور حضور داشته و بیش از 60 جایزه در زمینه‌های مختلف کارگردانی ، نمایشنامه نویسی و داستان نویسی دریافت کرده است. افشاری در کنار فعالیت  پر باری که در حوزه‌های مختلف هنر‌های نمایشی داشته است، دستی نیز در حوزه داستان نویسی دارد، شاهد این مدعا چهار مجموعه داستان کوتاه می‌باشد، آخرین عنوان از آثار داستانی وی با نام « شنا در فنجان» هم اکنون در دست انتشار می‌باشد. 
ایرج افشاری در این گفت وگو ضمن تشریح تاریخچه پیدایش تئاتر دفاع مقدس، گفت: تئاتر دفاع مقدس از بدو شروع جنگ تحمیلی متولد شد. دوران شکل‌گیری خود را در سنگر‌ها طی کرد که در آن زمان بسیار جنبه تبلیغی و تهیجی داشت، همان چیزی که در تاریخ تئاتر از آن به عنوان « آجیت پراپ» یاد می‌کنند. به موازات طولانی شدن جنگ، تئاتر دفاع هم تغیییراتی را از سر گذراند. گروه‌هایی از شهر‌های مختلف به جبهه‌ها اعزام می‌شدند و به اجرای نمایش می‌پرداختند. از دل نمایش‌هایی که در طول این هشت سال در جبهه‌ها اجرا می‌شد، بعدها جشنواره‌هایی بیرون آمد که می‌توان به عناوینی چون « جشنواره 17 شهریور» ، « جشنواره سنگر» ، « جشنواره دفاع مقدس» اشاره کرد. این جشنواره‌ها به تعمیق مفاهیم بسیاری یاری رساندند و با گذشت زمان این مفاهیم به مرور که از جنگ فاصله می‌گرفتیم منطقی تر ، انتقادی تر و آرام‌تری به خودشان گرفتند، تا به امروز که می‌توان از زوایای مختلف به این مقوله نظر انداخت و آن را مورد بررسی و کنکاش قرار داد. یکی از این مفاهیم که به عقیده من به درد زندگی امروز ما می‌خورد، همان معانی و مفاهیمی‌است که تئاتر دفاع مقدس می‌خواست آنها را پرورش دهد، ارزش‌ها و سجایای اخلاقی، و خلوص و معنویتی بود که در شخصیت رزمندگان به ظهور رسیده بود و آنطور که اشاره کردم تلاش این عرصه نمایشی، تماما معطوف انتقال این مفاهیم به مخاطبی بود که با فضای جبهه مانوس نبود. چیزی که به عقیده من امروز بطور گسترده‌ای می‌توانیم در ایجاد رشد و بالنده گی فرهنگی و هنری خود از آنها بهره ببریم.
این مدرس دانشگاه با اشاره به جایگاه کنونی تئاتر دفاع مقدس اظهار داشت: شاید اکنون تئاتر دفاع از لحاظ کمی به دوره طلائی دهه 60 و 70 نرسد اما به لحاظ کیفی بسیار رشد کرده است. دلیل اش هم این است که ما تمام آزمون و خطا‌ها یمان را در طول این سالیان انجام داده‌ایم و اکنون با کوله باری از تجربه‌های گذشته پیش می‌رویم، یکی از مهمترین موضوعاتی که می‌توان در این مورد بدان اشاره کنم این است که در حال حاضر دیگر همه می‌دانند که تئاتر دفاع مقدس، مثل هر ژانر دیگری، ابتدا باید مولفه‌های تئاتریکال داشته باشد و پس از آن است که مفاهیم شکل می‌گیرد. به بیانی دیگر حوزه تئاتر دفاع از گذشته بسیار حرفه‌ای تر و تئاتری تر شده و اکنون می‌توان به آثار و هنرمندانی اشاره کرد که در این زمینه کارهای بسیار ارزنده و درخشانی خلق کرده اند. اکنون این گونه تئاترحیثیت و اعتبار خود را بدست آورده است و در میان دیگر آثار نمایشی که به صحنه می‌رود حرفی برای گفتن دارد، بخصوص در چند سال اخیر مخاطبان حرفه‌ای تئاتر از این گونه ی تئاتری استقبال زیادی کرده اند و هر ساله چندین اثر با ارزش و با کیفیت روی صحنه می‌رود. 
در ادامه وی با اشاره به« جریان تئاتر سنگر» و تاریخ پیدایش این گونه نمایشی در دوران جنگ  تاکید کرد که جریان تئاتر سنگر پاسخ به شرایطی بود که جنگ بوجود آورده بود. نیاز به سرگرمی و افزایش نشاط و بالا بردن روحیه رزمندگان باعث شد که عده‌ای از تئاتری‌های رزمنده یا بهتر است بگوییم بسیجیان هنرمند تلاش کنند با نمایش و تئاتر بار این مسئولیت را بدوش بکشند. و حقیقتا هم بسیار عالی اینکار را می‌کردند. طنز فوق العاده‌این نمایش‌ها تئاثیر شگرفی بر روحیه رزمندگانی می‌گذاشت که با شرایطی پر اضطراب در جبهه‌ها دست و پنجه نرم می‌کردند. جالب است بدانید که اخیرا سازمان هنری و امور سینمایی تصمیم گرفته است که جشنواره‌ای را به همین عنوان « جشنواره تئاتر سنگر» برگزار کند که مختص نیرو‌های مسلح است و در آن هنرمندان این قشر عزیز کشور در آن به رقابت خواهند پرداخت. 
این کارگردان تئاتر با اشاره به هفته پاسداشت نام بسیج چنین عنوان کرد: به عقیده من مفهوم بسیجی، همچنان که از نام آن پیداست به معنی کسی است که در کلیه امورات و ریدادها پیش‌قراول و پیش قدم است. فلسفه شکل‌گیری این نهاد نیز همین بوده است. امام راحل وقتی از ارتش بیست میلیونی سخن می‌گفتند منظورشان همین بوده است. امروز می‌بینیم که هر اتفاقی در کشور می‌افتند، چه مربوط به امنیت ملی کشور باشد، چه رخدادی طبیعی مثل سیل و زلزله و چه امورات فرهنگی، بسیج در صف اول کمک رسانی ایستاده است. همچنان که در دوران جنگ و دفاع مقدس اگر جانفشانی این رزمندگان نبود، شاید مسیر جنگ به سوی دیگری می‌رفت. همت‌ها و باکری‌ها و دوران‌ها نماد و سمبل بسیج و بسیجی هستند. و روحیه بسیجی باید از اخلاق و منش این بزرگوراران نشات بگیرد. وی در ادامه اظهار داشت که این مفهوم در سراسر جامعه ما جا نخواهد افتاد مگر اینکه فرهنگ را به عنوان اصلی ترین دستاورد خود در پیش بگیرد. 
به عقیده افشاری زمانه کنونی شرایط بسیار مناسبی است که فعالیت‌های بسیج به سمت کارهای فرهنگی سوق داده شود. او معتقد است که قدرت کار فرهنگی از هر چیزی بالاتر است و تمرکز بر آن می‌تواند خونی تازه بر پیکر جامعه جوان ما ترزیق کند. 
وی در پایان با تاکید مجدد بر کار فرهنگی و اهمیت آن در فضای کنونی کشور اظهار داشت: زمانی که من نمایشنامه‌ای را درباره جنگ می‌نویسم هر کدام از افراد هویت گروهی خود را نیز دارا هستند. برای من شخصیت بسیجی کسی است که صاحب اخلاص بالایی است و پاک طینتی و آزاده‌گی وی بسیار برجسته و نمایان است. از آنجایی که من نویسنده آثار زیادی در خوزه تئاتر دفاع مقدس بوده ام می‌توانم این احساس را به روشنی بیان کنم. خیر خواهی، خدمت به مردم و جان فشانی در راه میهن و تلاش برای حفظ و حراست از ناموس و شرف کشور به هر قیمتی، شخصیت بسیجی را برای من می‌سازد. کسی که امروز به عقیده من با تکیه بر کار فرهنگی تلاش می‌کند کشور را از گزند و آسیب حفظ کرده و در کنار سایر نهاد‌های،پیشرفت و توسعه آن را فراهم کند. امروز وظیفه بسیج، کار فرهنگی است و صلاح برنده او هم همین است.