کد خبر 144283
۲۷ تیر ۱۳۹۸ - ۱۸:۵۶

بمناسبت سالگرد پذیرش قطعنامه 598 از جانب جمهوری اسلامی انجام گرفت :

بازخوانی تصمیم تاریخی امام خمینی(ره) بعد از 3 دهه

بازخوانی تصمیم تاریخی امام خمینی(ره) بعد از 3 دهه

حیات:بعد از قریب سه دهه هنوز تحلیلگران تاریخ جنگ به ارزیابی و مطالعه در باب آثار و نتایج یکی از تصمیم های مهم امام خمینی (ره) در پایان فتنه 8 ساله می پردازند. قطعنامه 598 به عنوان نقطه پایان جنگ 8 ساله ایران و عراق شناخته شده است. پذیرش این قطعنامه از سوی دیگر، مهم ترین تصمیم بنیانگذار انقلاب در آخرین ماههای حیات شان به حساب می آید. این قطعنامه یک سال بعد از تصویب در شورای امنیت سازمان ملل در 27 تیرماه 1367 از سوی جمهوری اسلامی پذیرفته شد و توانست آتش سرکش جنگ میان دو کشور اسلامی را فرونشاند و صلحی نسبی را در منطقه برقرار کرد.

به گزارش حیات، قطعنامه 598، هشتمین قطعنامه‌ای بود که شورای امنیت سازمان ملل از ابتدای تجاوز علنی رژیم بعثی عراق به جمهوری اسلامی ایران، صادر کرده بود. همه قطعنامه‌های قبلی به علت جهت گیری ناعادلانه آنها از سوی ایران رد شده بود اما طرف ایرانی برای اولین بار سرانجام به دلیل نکات مثبتی که در قطعنامه 598  گنجانده شده بود آن را پذیرفت. وزارت خارجه ایران در بیانیه تاریخی خود آن روز اعلام کرد که تهران این قطعنامه را قابل بحث و مذاکره می‌بیند و سرانجام در تاریخ 27 تیر 1367 قطعنامه 598 مورد قبول جمهوری اسلامی ایران قرار گرفت.
پذیرش قطعنامه 598 هرچند به معنای پذیرش آتش‌بس از سوی ایران بود، ولی عراق به حملات خود ادامه داد و مجدداً داخل خاک ایران شد تا نقاط مهمی از جمله خرمشهر را به دست بیاورد تا با وضع بهتری در مذاکرات حضور داشته باشد، اما موفقیتی بدست نیاورد و نهایتاً جنگ تحمیلی در ۲۹ مرداد ۱۳۶۷ پایان یافت.
اکنون که به تصمیم امام (ره) نگاه می کنیم اهمیت این حرکت تاریخی بیشتر هویدا می شود. یکی از کارشناسان حوزه دیپلماسی در توصیف ارزش های تاریخی تصمیم امام (ره) می گوید: در سیاست خارجی معمولاً هر دولتی با سنجش هزینه فایده یک رویداد در باره آن تصمیم می گیرد یا واکنش نشان می دهد. از طرفی اتخاذ تصمیم های بزرگ در سیاست خارجی کشورها چندان آسان نیست. اغلب به دلیل هزینه ای که این قبیل تصمیم ها دارند، سیاستمداران تمایلی به پذیرش ریسک این تصمیم ها ندارند. اهمیت تصمیم امام از این نظر باید دیده شود که ایشان باوجود ریسک و هزینه ای که چنین تصمیم مهم داشت آن را اتخاذ کرد. امام (ره) شخصاً مسئولیت را بر عهده گرفت تا جنگ به پایان برسد. ایشان در زمینه عوامل و زمینه های پذیرش قطعنامه می گوید: از نظر تأمین هزینه جنگ و ظرفیت اقتصادی کشور، مشکلات جدی بروز کرده بود. قیمت نفت بسیار تنزل کرده بود تا حدی که امکان تأمین هزینه جنگ دشوار شده بود. در داخل کشور نیز تنگناهای بزرگی گریبان اقتصاد و معیشت مردم را گرفته بود. ضمن این که صدام با دریافت موج تازه کمک های نظامی و اطلاعاتی سودای یک رشته حملات جدید را در سر داشت، بنابراین تصمیم امام هم گره اقتصاد کشور را گشود و هم راه پیشروی دوباره دشمن را بست.
به هر حال در روز ۲۷ تیر ۱۳۶۷به دنبال پذیرش قطعنامه ۵۹۸ شورای امنیت سازمان ملل از سوی ایران، جنگ هشت ساله میان ایران و عراق رسماً به پایان رسید. قطعنامه ۵۹۸ اول مرداد ۱۳۶۶ از سوی سازمان ملل صادر و در ۲۷ تیر ۱۳۶۷ از سوی ایران پذیرفته شد.
در بخشی از قطعنامه ۵۹۸ شورای امنیت، از طرفین درگیر درخواست شده بود که‌: «فوراً در جنگ آتش بس اعلام کرده و آن را رعایت نمایند، نیروهای مسلح خود را تا پشت مرزهای شناخته شده بین‌المللی به عقب بکشند و اسرای جنگی را آزاد کنند.»
در پی اعلام قبول قطعنامه ۵۹۸ از سوی ایران، امام خمینی(ره) در پیامی که به بهانه سالروز کشتار زائران ایرانی در مکه منتشر شده بود، به تشریح سیاست جدید جمهوری اسلامی در قبال جنگ تحمیلی و دلایل پذیرش قطعنامه پرداخت. در این پیام آمده بود: «اما در مورد قبول قطعنامه که حقیقتاً مسئله بسیار تلخ و ناگواری برای همه و خصوصاً برای من بود، این است که من تا چند روز قبل معتقد به همان شیوه دفاع و مواضع اعلام شده در جنگ بودم و مصلحت نظام و کشور و انقلاب را در اجرای آن می دیدم؛ ولی به واسطه حوادث و عواملی که از ذکر آن فعلًا خودداری می کنم و به امید خداوند در آینده روشن خواهد شد و با توجه به نظر تمامی کارشناسان سیاسی و نظامی سطح بالای کشور، که من به تعهد و دلسوزی و صداقت آنان اعتماد دارم، با قبول قطعنامه و آتش بس موافقت نمودم؛ و در مقطع کنونی آن را به مصلحت انقلاب و نظام می دانم و خدا می داند که اگر نبود انگیزه ای که همه ما و عزت و اعتبار ما باید در مسیر مصلحت اسلام و مسلمین قربانی شود، هر گز راضی به این عمل نمی بودم و مرگ و شهادت برایم گواراتر بود. اما چاره چیست که همه باید به رضایت حق تعالی گردن نهیم و مسلّم ملت قهرمان و دلاور ایران نیز چنین بوده و خواهد بود. من در اینجا از همۀ فرزندان عزیزم در جبهه‌ های آتش و خون که از اول جنگ تا امروز به نحوی در ارتباط با جنگ تلاش و کوشش نموده ‌اند، تشکر و قدردانی می‌ کنم و همۀ ملت ایران را به هوشیاری و صبر و مقاومت دعوت می‌ کنم. در آینده ممکن است افرادی آگاهانه یا از روی نا آگاهی در میان مردم این مسئله را مطرح نمایند که ثمرۀ خون ‌ها و شهادت‌ ها و ایثار ‌ها چه شد. این‌ ها یقیناً از عوالم غیب و از فلسفۀ شهادت بی‌خبرند و نمی‌ دانند کسی که فقط برای رضای خدا به جهاد رفته است و سر در طبق اخلاص و بندگی نهاده است حوادث زمان به جاودانگی و بقا و جایگاه رفیع آن لطمه ‌ای وارد نمی‌ سازد.» (صحیفه امام، ج 21: ص92)
اعلام پذیرش قطعنامه برای افکار مردم، خصوصاً احساسات پاک و پر شور رزمندگان دشوار بود و در چنین اوضاع و احوال امام خمینی(ره) که تعیین کننده خط مشی دفاعی در طول هشت سال دفاع مقدس بود، تصمیم گرفت پس از اعلان پذیرش رسمی قطعنامه از سوی مسوولین، حرف آخر با مردم را در مورد جنگ نیز خود بزند.
استراتژی امام (ره) حفظ اسلام و مصالح مسلمین بود و برای دفاع از این استراتژی اگر دشمنان با ابزار نظامی به جنگ می آمدند، لزوماً باید با ابزار نظامی مقابله کرد و اگر با ابزارهای فرهنگی و سیاسی به میدان بیایند، باید از ابزار فرهنگی و شیوه ‌های سیاسی مناسب استفاده کرد.
گرچه امام (ره) با قبول قطعنامه، موقعیت نظام جمهوری اسلامی را در شرایط بوجود آمده حفظ کرد و پس از هشت سال مبارزه، دشمن را از اشغال حتی یک وجب خاک ایران ناامید کرد که در تاریخ جنگ‌ها بی‌سابقه است، لکن این تصمیم به منزله پایان مبارزه نبود، بلکه تغییر استراتژی و اتخاذ شیوه جدیدی از مبارزه در جبهه سیاسی بوده است. به طوری که ایشان در این زمینه فرمودند: «قبول قطعنامه از طرف جمهوری اسلامی ایران به معنا حل مسأله جنگ نیست. با اعلام این تصمیم، حربه‌های تبلیغاتی جهان‌خواران علیه ما کند شده است». (روزنامه اطلاعات ، 30/3/1367)
با دوراندیشی که امام راحل داشت تاثیرات قطعنامه به تدریج در عرصه های سیاسی و بین المللی نمایان شد. قدرتهای جهانی که آن روز تمام عیار پشت سر صدام بودند و همیشه ایران را در کرسی اتهام می نشاندند، بعد از جنگ با واقعیت های تازه ای روبرو شدند اتفاقات بعد از جنگ خوی تجاوزگری و ماجراجویی صدام را که پیش از آن شریک اصلی قدرتهای مذکور بود عریان ساخت صدام عزم اشغال سرزمین های عربی از کویت تا عربستان را کرد و در همان حال برای شوراندن برخی محافل افراطی در ژست قهرمانانه اسرائیل را هدف موشکهای دوربرد قرار داد بعد از این بود که افکار عمومی جهان به تصویر تازه ای از مظلومیت و حقانیت ایران اسلامی و اندیشه امام خمینی (ره) دست یافت.
به این ترتیب بود که بعد از آن که ایران قطعنامه را پذیرفت در عرصه دیپلماسى هم توانست عراق را به عنوان آغازگر جنگ معرفى کند و دکوئیار دبیرکل سازمان ملل رسماً گزارش تجاوز صدام به ایران را در تاریخ ثبت کند.

هفته نامه حیات طیبه

برچسب‌ها