به گزارش حیات، اولی سردار شهید حسن باقری که به درستی یک نابغه جوان در قرارگاههای بزرگ عملیاتی نام گرفته بود و دومی سرلشگر شهید مجید بقایی که به طیف پرافتخار مردان آسمانی و سپاه جنوب تعلق دارد.
فرمانده جوان با نبوغ نظامی
سردار شهید حسن باقری (غلامحسین افشردی)جوانترین فرمانده دفاع مقدس است که در میان خیل رزمندگان به داشتن نبوغ نظامی شهرت دارد. دفتر زندگی کوتاه او حکایت های بلند از حماسه را در خود جای داده است.
پیش از آنکه اسلحه در دست بگیرد کسوت روزنامه نگاری بر تن کرده بود و در این مسیر مأموریت هایی را در کشورهای لبنان و اردن عهده دار شده بود. دانشجوی ممتاز رشته حقوق دانشگاه تهران بلافاصله با شروع جنگ لباس رزم می پوشد و در حساس ترین مسئولیت ها یعنی هدایت اطلاعاتی و اتاق طراحی نقشه عملیات ها فعالیت خود را پیش می برد. خوشبختانه از این فرمانده محبوب تصویری مستند پیش روی نسل امروز است. شهید باقری پیش از آنکه در بهمن سال 61 راهی دیار شهیدان شود، بخش عمده ای از تحولات دنیای جهاد و مقاومت را به رشته تحریر درآورده است. یادداشت روزانه، دست نوشته و گزارش های مکتوب او، امروز بخش ارزشمند از تاریخ جنگ تحمیلی و ابزاری مهم در شناخت شخصیت و اندیشه های سیاسی، نظامی اوست. جالب اینجاست که در میان مکتوب های دوران دو سال و اندی حضور او در متن جنگ، آخرین یادداشت روزانه اش تاریخ، 5 بهمن سال 1361 را دارد یعنی چهار روز قبل از شهادتش و آخرین گزارش جلسه مشترک ستاد قرارگاه خاتم الانبیاء (ص) ارتش و سپاه.
شهید باقری حتی وجود مشغله ها و مسئولیت های سیاسی بسیار زیاد، از تحصیل چشم نمی پوشد طبق گفته فرزند گرامی اش او که قبل از انقلاب به اتهام فعالیت ضد رژیم از ادامه تحصیل باز داشته شده بود. بعد از انقلاب دوباره تحصیلش را از سر می گیرد. در امتحان ورودی دانشگاهها شرکت می کند و با رتبه ۱۰۴ در رشته حقوق قضایی دانشگاه تهران قبول می شود. رشته ای که آن موقع اعتبار بالایی در میان دانشگاهیان داشته است و نشستن بر کرسی دانشکده حقوق جزو آرزوهای داوطلبان بوده است. در بهار تولد نهادهای انقلابی، شهید باقری، سپاه پاسداران را به عنوان خانه اصلی خویش بر می گزیند. احمدحسین به نقل از همرزمان پدر شهیدش می گوید: اولین روزهای شکل گیری سپاه، پدر در بخش اطلاعات فعالیت می کنند و گویا در این حوزه مسئولیت شناخت و برخورد با گروه های ضد انقلاب به او سپرده می شود. لقب حسن باقری نیز در همین دوره که ایشان مسوول اطلاعات سپاه بودند به وی داده می شود.
با به صدا در آمدن زنگ اشغال خاک ایران توسط ارتش بعثی، شهید باقری جزو اولین چهره های سپاه است که در میدان نبرد و مقاومت حضور پیدا می کند. آنگونه که فرماندهان ارشد سپاه مثل سردار صفوی توصیف کرده اند، شهید باقری در بدو امر در صحنه جنگ اقدام به راهاندازی واحد اطلاعات رزمی کند. این واحد در مقطع حساس جنگ، وظایفی مثل؛ سازماندهی عناصر اطلاعاتی، جمعآوری نقشهها و تحلیل مناطق عملیاتی و محورهای نبرد را برعهده داشته است به گونه ای که خود شهید باقری شخصاً در چند عملیات اطلاعاتی نفوذ به عمق جبهه دشمن حاضر می شود.
اکثر فرماندهان ارشد سپاه در توصیف کارنامه شهید باقری بر این نکته تأکید کرده اند که او از توان نوآوری فوق العاده در امور نظامی و دفاعی برخوردار بود و از شکستن محاصره سوسنگرد تا آزادی خرمشهر، توانست با سازماندهی هسته های مقاومت، استعداد بالای خود را در تحلیل اطلاعات دشمن و پیش بینی آرایش و عملیات های جنگی ارتش عراق نشان می دهد.
در هر دو عملیات مهم آن موقع یعنی شکستن حصر آبادان و آزادی خرمشهر، او در تیم فرماندهی محورها و بخش سازماندهی نیروها بوده است چنان که اشاره کردم کار آنها گردآوری و تحلیل اطلاعات جبهه دشمن و تصمیم گیری بر اساس این اطلاعات بوده است. بعد از عملیات طریقالقدس او معاونت فرماندهی کل سپاه در قرارگاه فرماندهی عملیات مشترک را عهده دار می شود. در همین زمان موقع آمادهسازی عملیات، پدر زخمی می شود اما استراحت پزشکی اش را نیمه تمام می گذارد و بعد از یک هفته، به حوزه عملیاتی جنوب بر می گردد
به این ترتیب شهید باقری که رشته مهم کار قرارگاههای فرماندهی جنگ یعنی امور اطلاعات را بر دوش دارد به پای جوانان پرشور و تازه نفس مکتب امام خمینی (ره) در عملیات ها حضور دارد. ردپای او در اکثر خاطرات مکتوبی که از روزهای عملیات های بزرگ آزاد سازی خاک خوزستان منتشر شده، دیده می شود.
مرد حماسه ساز فتح المبین
فرزندان دفاع مقدس سردار شهید مجید بقایی را با فرماندهی حماسی او در عملیات فتح المبین به خاطر می آورند. شهید بقایی مثل بسیاری از فرماندهان از خطه گرم جنوب برخاسته بود و آخرین روز زندگی حماسی اش با شهید نامدار حسن باقری رقم خورد و هنگامی که در آستانه عملیات والفجر مقدماتی جهت بررسی منطقه، عازم منطقه عملیاتی فکه شده بود با شلیک خمپاره دشمن به خیل یاران شهیدش پیوست. دریابان شمخانی در شرحی که از شخصیت این شهید والامقام می گوید: «اگر می خواستید بدانید بسیجی چه کسی است باید سراغ مجید می رفتید. بسیج به مفهوم از جان گذشتن، ولایت حضرت امام، به مفهوم منتظر امام زمان(عج)، به مفهوم ذوب شدن در خط امام حسین(ع).»
سردار رضایی در توصیف این روحیات شهید گفته است: شهید بقایی اسوه تقوی بود و تقوای ایشان در جبهههای جنگ مشخص و روشن و زبانزد خاص و عام بود. از جمله فضایل خوب و زیبایی که ایشان داشت این بود که حتی در بین راه که وقت نماز میرسید از ماشین پیاده میشد و نماز را به موقع (ولو در کنار جاده) میخواند.
سردار شهید بقایی پس از پیروزی انقلاب ابتدا در دادگاه انقلاب اهواز مشغول به کار می شود. در این مسئولیت او کار دشوار خنثی کردن تحرکات خطرناک گروه موسوم به خلق عرب را پیش می برد. در کنار این فعالیت ها و کانون های فرهنگی را در خطه خوزستان و بهبهان سازماندهی می کند. بر همین اساس، با گذشت مدتی از پیروزی انقلاب شهید بقایی تحصیل در دانشگاه را از سر می گیرد. در این برهه او ضمن تحصیل و فعالیت علمی همچنان حضور فعال در نهادهای انقلابی بویژه جهاد سازندگی و کمیته های انقلاب اسلامی داشته است تا این که با حمله بزرگ ارتش بعث فصل جدید در زندگی این فرزند خطه خوزستان گشوده می شود.
با آغاز جنگ تحمیلی با پیشنهاد سردار محسن رضایی لباس سبز پاسداری به تن می کند. اولین فعالیت های شهید بقایی در مقطع جنگ با مأموریتی از طرف فرماندهی کل سپاه به عنوان نماینده سپاه در اتاق جنگ (که در آن زمان جلساتش در لشکر 92 زرهی اهواز تشکیل میشد) شروع می شود. در این مسیر یکی از وظایف حساس مهم او تلاش در جهت هماهنگی بین سپاه و ارتش بوده است.
در دومین ماه جنگ، شهید بقایی مأموریت پیدا می کند تا برای جلوگیری از هجوم دشمن که قصد تسخیر جاده شوش را داشته سپاه این شهر را سازماندهی کند. در همین مقطع است که باب همکاری پرخاطره میان او سردار نامدار شهید دقایقی در تشکیل آموزشگاه فرماندهی نیروها شکل می گیرد.
با تغییر سیاست جنگی ایران از حالت تدافعی به تهاجمی، نقش سردار بقایی در صحنههای نبرد جدیتر از گذشته می شود به گونه ای که در عملیات طریق القدس (فتح بستان) مثل یک ستاره در میان تکاوران عمل می کند. در سایه موفقیت هایی که در این عملیات کسب می کند بعد از فرماندهی سپاه شوش از طرف فرماندهی کل سپاه، به عنوان فرمانده قرارگاه لشکر فجر برگزیده می شود.
آن گونه که فرماندهان ارشد سپاه توصیف کرده اند، شهید بقایی در عملیات فتح المبین به عنوان فرمانده قرارگاه فجر در طرحریزی و هدایت یگانهای عمل کننده جهت آزادسازی ارتفاعات ابوصلبی خات (سایت رادار) نقش مهمی ایفا می کند. پس از این نیز در طراحی عملیات بیت المقدس در کنار شهید حسن باقری همچون دیگر نبردها نقش بهسزایی داشته است. قرارگاه تحت فرماندهی ایشان (فجر) در کنار قرارگاههای نصر و فتح، مسوولیت شکستن حصر دفاعی خرمشهر را به عهده می گیرد و در سایه رشادت سه قرارگاه خونین شهر را به دامان میهن اسلامی باز می گردد. به این صورت است که او مدارج بالای فرماندهی در میدان نبرد را با موفقیت طی می کند و پس از عملیات رمضان به سمت معاونت شهید باقری در فرماندهی قرارگاه کربلا منصوب می شود./حیات طیبه
