به گزارش حیات، صدام در حالی پای چوبه دار رفت که بیش از 3 دهه قدرت را در بین النهرین در انحصار یکی از بی رحم ترین جریان های سیاسی یعنی بعثی ها قرار داد. از همین رو مرگ او معادلات سیاسی در داخل عراق و منطقه را دگرگون کرد.

او که حکومتی برپایه شوونیسم و تعصبات قومی در بغداد برپا داشته بود، هنگام بازداشت و مرگ به یکی از حقیرترین عناصر در دست ارتش آمریکا و عراق درآمده بود.

اتفاق مهم در روز اعدام صدام این بود که همزمان با جشن آزادی در عراق و برخی کشورها، شماری از حاکمان و متحدان دیکتاتور برای آزادی او از دار مجازات تلاش کردند و دولت وقت نوری المالکی را به دلیل این تصمیم تاریخی آماج اعتراض قرار دادند. بردن صدام به پای اعدام در فضای تیره و تار عراق سال 85 یکی از شجاعانه ترین تصمیم ها بود که نوری المالکی گرفت تا جایی که حتی آمریکایی ها را هم غافلگیر کرد.

در ایام محاکمه صدام این انتظار به درستی از سوی کارشناسان ایرانی و بین المللی مطرح شد که نباید دیکتاتوری با این حجم از جرایم و جنایت به این سرعت محاکمه شود. صدام در حدود ۴۰-۳۰ عنوان اتهام داشت اما با اثبات یکی دو تا از آن‌ها حکم اعدامش صادر و اجرا شد؛ درحالی‌که او باید برای اتهامات گسترده‌ترش پاسخگو می‌بود. اگر به جنایت و جرایمی چون بمباران حلبچه، بمباران سردشت، استفاده از سلاح‌های شیمیایی علیه ایران در عملیات‌های والفجر، بیت‌المقدس ۲ ، کربلای ۵ و ... رسیدگی می‌شد،

تحلیل اغلب کارشناسان این بود که عوامل پشت صحنه از جمله فشارهای آمریکا و اروپا باعث شد که پرونده مربوط به جنایت های 8 سال جنگ صدام در دادگاه گشوده نشود، زیرا در این صورت مشخص می‌شد که او این بمب‌ها را از کدام کشورها گرفته بود. اگر به جنایت صدام علیه کردها، ترکمن‌ها و جنایتش در حمله به ایران در اوایل جنگ و ده‌ها اتهام دیگر او رسیدگی می‌شد، بسیاری از اسناد تاریخی کمک کشورهای غربی به او فاش می‌شد. صدام اگرچه بسیار زودهنگام و قبل از رسیدگی به همه اتهاماتش اعدام شد، اما باید گفت که مرهمی بر زخم عمیق بسیاری از قربانیان جنایت های او بود.

در ایران روز اعدام صدام اتفاقات خاطره انگیزی به وقوع پیوست. تصاویر این اتفاقات در دفتر تاریخ ثبت شده است تصاویری که در آن بسیاری از رزمندگان و خانواده ایثارگران از شنیدن خبر اعدام صدام، شکر به جای می آورند. اغلب فرماندهان دفاع مقدس که در روز اعدام صدام، مصاحبه شان منتشر شده، تأکید کرده اند، انتظار دارند این اتفاق درس عبرتی باشد برای سایر جنایتکارانی که در پی تسویه قومی یا برپایی حکومتی با ویژگی بعثی ها هستند. این انتظار به تأسی از پیش‌بینی حضرت امام(ره) بود که در آغاز جنگ نسبت به سرنوشت صدام فرموده بودند. آنچه رخ داد سرنوشتی بود که شبیه آن، جز برای صدام، قذافی و امثالهم وجود ندارد. این‌ها نهایتاً به دست عدالت خواهند افتاد و تقاص جنایاتشان را پس می‌دهند. جنایاتی که این مرد ملعون به عنوان فرمانده نیروهای مسلح عراق در حق مردم و رزمندگان ما مرتکب شد فراتر از یک جنگ بود. صدام به لحاظ جنایاتی که در حملات شیمیایی به حلبچه و...کرد می‌تواند یکی از قسی‌القلب‌ترین افراد تاریخ لقب بگیرد.

روزهای محاکمه و بعد اعدام صدام، حادثه خیز بود. این محاکمات قربانیان زیادی داشت و حلقه اطرافیان صدام بویژه در تکریت و فلوجه شورش های خونین به راه انداختند و حتی برخی از شاهدان و قضات دادگاه را هدف قرار دادند. در فردای اعدام صدام، علاوه بر آمریکا اتحادیه اروپا در عین جنایتکار خواندن صدام چنین مجازاتی را خلاف قوانین حقوق بشر دانست و برخی کشورها از جمله آلمان و هلند، گفتند که «حمایت مردم عراق از اعدام صدام را درک می‌کنند اما با اصل مجازات اعدام مخالف‌اند.»

در این سوی خاورمیانه بسته شدن پرونده زندگی دیکتاتور باعث شد حاکمان عربی برای جلوگیری از تثبیت اوضاع عراق به تجهیز و تسلیح گروه بازماندگان بعثی و تشکیل هسته های تکفیری مبادرت کنند و آتش فتنه جدیدی را برافروزند که با ظهور داعش، سرزمین عراق را تا مرز یک فروپاشی کشاند.

به هر روی این روزها در تاریخ سرزمین عراق به عنوان نقطه عطف ثبت شده است و ماجرای اعدام صدام چیزی نیست که از خاطر ملت های رنجدیده عراق و ایران فراموش شود. دیکتاتوری که در ۶۹ سالگی و در تاریکی شب سربه نیست شد، بعد از هیتلر بزرگترین جنایت جنگی را رقم زده است دنیا و دست‌کم خاورمیانه هرگز جنایاتش را فراموش نمی‌کند، از سیاست اصلاح نژادی‌اش علیه کردها گرفته تا جنگ‌های منطقه‌ای و بمباران شیمیایی شهرهای کردنشین عراق و ایران. جنایاتی که هنوز تبعات آن دامنگیر بسیاری از خانواده‌هاست، هنوز مادرانی چشم به‌راه فرزندانشان مفقودشان و هنوز جانبازان شیمیایی با آثار جراحت های آن روزها دست و پنجه نرم می کنند./حیات طیبه