محمدرضا رزاقی مدیرکل امور شاهد وایثارگران وزارت اموزش و پرورش ضمن بیان این مطلب در پاسخ به سوال پایگاه خبری حیات که، برای ترویج فرهنگ ایثار اجتماعی در جامعه در اموزش و پرورش و کتب درسی چه کرده ایم؟ گفت: ترویج فرهنگ ایثار یک جریان دو بعدی است. آموزش و پرورش، بازتعریفی در باره امر ترویج ایثار داشته است بر اساس باز تعریف جدید، باید در معرفی الگوها و نمادهای دینی و ملی که ایثار و شهادت و جهاد و مقاومت را به صورت عملی ترسیم کرده اند اقدامات جدی صورت گیرد باید از این عزیزانی که در این عرصه بوده اند شهید شده اند و جانباز هستند الگوی قابل لمس ساخت الگوها نباید غیرقابل دسترس باشند دانش اموزان باید بتوانند در زندگی خودشان این الگو را پیاده سازی کنند. از سوی دیگر در این باز تعریف، ترویج را یک امر تربیتی و پرورشی تلقی کرده ایم یعنی اگر یک صفت خوب مانند ایثار و ازخودگذشتگی را ترویج می دهیم به نوعی در نگرش و رفتار دانش اموزان و گروه مخاطب ما بایستی تجلی پیدا کند. هدف ما این است که مفاهیمی همچون فداکاری تا پای جان، ایثار، ترجیح منافع جمع بر فرد ، مقاومت و شهادت، عینی و عملیاتی شود و با رویکرد پرورشی در بین مخاطبین ما که گروه اصلی ان ها دانش اموزان و به تبع ان ها والدین و همکاران مشغول به کار در مدارس شاهد و دیگر آموزشگاه ها، ترویج شود و نهایتا به کل جامعه تسری پیدا کند با این رویکرد، هر فعالیتی که در مدرسه انجام می شود باید به نوعی ترویج فرهنگ ایثار را هم با خود داشته باشد به عبارتی ما بر این باور هستیم حتی در برگزاری یک مسابقه یا مراسم، روحیه ایثار، ازخودگذشتگی و فداکاری بین دانش اموزان باید مورد توجه قرار گیرد و به بچه ها اموزش داده شود که چگونه با همکاری با هم و با اعضای یک تیم می توان مشکلات پیش امده را حل و مسابقه و مراسم را به نحو احسن برگزار کرد و در ان موفق شد.

وی با تاکید بر جریان دو بعدی ترویج فرهنگ ایثار بیان کرد: در این فرایند، هم باید الگوها و رویکردهای عینی معرفی شوند و هم زمینه ها برای عینی و عملیاتی شدن این ویژگی ها و صفات خوب در دانش اموزان فراهم شود. لذا با این رویکرد، بخش شفاهی یعنی الگوشناسی و الگوسازی و مطالعه ان ها در کتب درسی گنجانده شده است.البته در حال رایزنی مقدمات همکاری با کانون پرورش فکری کودکان هستیم تا در تولیدات کانون، جریان ترویج ایثار و شهادت پیگیری شود و از سوی دیگر بخش عملیاتی است که باید در کنگره ها و بزرگداشت ها و نکوداشتهای مرسوم در استان ها و مدارس، رفتار جمعی دانش اموزان ، برگزاری مسابقات و مراسم و دروس عملی، به مقوله شهادت و ایثار اجتماعی توجه خاص شود تا نتایج عینی در جامعه داشته باشد. لذا پیشبرد این دو زمینه در کنار هم، یعنی هم عملی کردن از خودگذشتگی و ایثار بین دانش اموزان به لحاظ فعالیت های اموزش و پرورشی و هم معرفی و شناساندن الگوها و ویژگی های هر کدام از شهدا و ایثارگران و نیز قهرمانان دینی و ملی که بچه ها بدانند که به عنوان مثال رزمندگان یا این الگوهای عملی در هر موقعیتی چه رفتاری از خود نشان می دادند می تواند در امر فرهنگ سازی ایثار اجتماعی بسیار موثر واقع شود.

در مورد ارتباط محتوای درسی با مفاهیمی همچون ایثار و شهادت در کتاب های درسی توضیح داد: با توجه به اهمیت و ارزشی که ایثار، ازخودگذشتگی و شهادت دارد در هر پایه درسی مفاهیمی همچون ایثار، شهادت، جهاد و مقاومت و ترویج ان به طور مستقیم و غیر مستقیم، متناسب با فهم دانش اموزان همان دوره گنجانده شده است.مسئله مورد اهمیت این است که این خصایل نیکو از چنان ارزشی برخوردارند که به صورت مستقیم در درس و یا در فعالیت های کلاسی و مدرسه نسبت به این مفاهیم و ترویج ان حساسیت وجود دارد.

وی در پایان افزود: در مجموع در کتب درسی دوره ابتدایی، 22 مورد ،در دوره اول متوسطه 44 مورد و در دوره متوسطه دوم 42 مورد درس گنجانده شده است که به این مفاهیم نگاه جدی دارد و دانش اموزان را به امر ایثار و نیز شهادت که اوج ایثار است ترغیب و تشویق می کند.

طاهره ساعدی