گفتگوی حیات با جانباز و فعال مین زدایی؛ 327 کشته و مصدوم حاصل انفجار مین و مهمات در سال 95
بهنام صادقی گفت: تعدادی بالغ بر 327 کشته و مصدوم حاصل انفجار مین و مهمات در سال 95 است.
طبق برآوردها، پس از اتمام جنگ، حدود 4 میلیون و 200 هزار هکتار از مناطق جنگی ما آلوده به مهمات عمل نکرده و مین بود. صادقی که از اواخر دهه ٦٠، برای آموزش و آگاهی رسانی درباره خطرات مین فعالیت می کند در گفتگو با پایگاه اطلاع رسانی حیات اظهار داشت: کاشت 16 میلیون مین در ایران در دوران 8 ساله جنگ توسط رژیم بعث عراق، ایران را تبدیل به دومین کشور آلوده به مین در دنیا پس از مصر کرد. به بیان صادقی پاکسازی عمومی در مناطق آلوده به پایان رسیده است اما هنوز تقریبا کمتر از 1 درصد از مناطق آلوده باقی مانده است که فعالان در حال پاکسازی این مناطق از مین می باشند.
در این ارتباط، پایگاه اطلاع رسانی حیات برای اطلاع از روند پاکسازی مناطق جنگی آلوده به مین و خبرهای مربوط به آن، گفتگویی را با «بهنام صادقی» جانباز و فعال مین زدایی انجام داده است که مشروح آن را در ادامه می خوانید:
چند سال دارید و ساکن کجا هستید؟
54 سال دارم و متولد ابادان هستم، چند سالی هم در اهواز زندگی کردم، به هر حال من فرزند خوزستان خوزستان هستم و به همین خاطر زمانی که جنگ شروع شد من در میدان جنگ بودم.
در چه عملیات هایی شرکت داشتید و در کدام یک مجروح شدید؟
در عملیات های مختلف شرکت داشتم ثامن الائمه، عاشورای 2، رمضان و عملیات چنگوله(والفجر 5)، بارها مجروح ویک بار شیمیایی شدم. من جانباز 30 درصد هستم و اولین بار در سن 17 سالگی مورد اصابت تیر قرار گرفتم.
چرا تصمیم گرفتید وارد کار پاکسازی مین شوید؟
فرمانده یگان ما(شهید علیپور) تخریبچی بود و ما را تحت آموزش تخریب و خنثی سازی مین قرار داد تا به عنوان نیروی تخریبچی ذخیره باشیم و در صورت لزوم کار خنثی سازی مین و تخریب را انجام دهیم. بعد از جنگ هم وظیفه خود دانستیم تا مناطق جنگی اعم از شهری و غیر شهری را برای بازگشت امن و سلامت مهاجران جنگی به شهر و خانه و کاشانه شان پاکسازی کنیم.
از چه زمانی پاکسازی مین شروع شد؟
بعد از اتمام جنگ در دوره ای به نام اتش بس نیروهای سازمان ملل مسقر بودند و اجازه ورود به مناطق جنگی جهت پاکسازی داده نمی شد البته در زمان جنگ هم بلافاصله پس از ازاد سازی مناطق پاکسازی انجام می شد، اما این پاکسازی تحت شرایط جنگ و اولویت های خاص جنگی بود و به صورت یکپارچه صورت نمی گرفت و از سوی دیگر گاه به خاطر انجام عملیات، پاکسازی رها می شد. بعد از جنگ که اجازه پاکسازی مناطق جنگی صادر شد، بین سپاه و ارتش هماهنگی هایی برای انجام این کار صورت گرفت و سهم گردان ما(گردان تخریب سپاه ششم امام صادق (ع) به خاطر تجربیاتی که طی جنگ در این زمینه داشتیم، مین زدایی پالایشگاه و منطقه صنعتی آبادان بود و به این ترتیب اولین روز پاکسازی ما چهارم آبانماه 1368 شروع شد.
چه مساحتی از زمین های ایران آلوده به مین شده بود؟
طبق برآوردها، پس از اتمام جنگ، حدود 4 میلیون و 200 هزار هکتار از مناطق جنگی ما آلوده به مهمات عمل نکرده و مین بود. مناطق آلوده به ترتیب عبارت بود از: استان ایلام با یک میلیون و 700 هزار هکتار، خوزستان یک میلیون و 500 هزار هکتار، کرمانشاه 700 هزار هکتار ، کردستان 150 هزار هکتار و آذربایجان غربی 150 هزار هکتار.
اطلاع دارید در دوران 8 ساله جنگ چه تعداد مین توسط رژیم بعث عراق در ایران کاشته شد و چه تعداد از هموطنانمان در مواجهه با مین کشته و مجروح شده اند؟
با توجه به اسناد باقیمانده و تخمین های صورت گرفته، 16 میلیون مین توسط دشمن بعثی در ایران کار گذاشته شده بود که با توجه به حجم وسیع مین های کاشته شده و مناطق آلوده و نیز فقدان آموزش مهاجرانی که بعد از جنگ به شهر و دیارشان باز می گشتند طی بازه زمانی سال 68 تا 90 ، 5 هزارو 600 نفر از هموطنان ما در برخورد با مین و مهمات عمل نکرده، مجروح و بیش از 2400 نفر در این 5 استان فوت شده اند. همچنین از سال 91 تا پایان 95، در مواجهه با مین و سلاح های عمل نشده 106 نفر از شهروندان کشته و 221 نفر مجروح شده اند.صدمات ناشی از مین تا اواسط دهه 70 سیر صعودی و از آن پس خوشبختانه سیر نزولی داشته است. بنا بر آمار رسمی که ارایه شده، از سال ١٣٨٣ که آموزش های رسمی و غیر رسمی درباره خطرات مین در ایران آغاز شده، تا امروز، تعداد مجروحیت ناشی از انفجار مین و مهمات منفجر نشده، بیش از ٨٠ درصد و تعداد تلفات منجر به فوت، ٩٠ درصد کاهش داشته است. طبق آماری که از منابع به ما رسیده است سال گذشته 56 نفر(38 مجروح و18 کشته) از هموطنان مین روب، نظامی و غیر نظامی در مواجهه با مین و مهمات عمل نکرده کشته و مجروح شده اند.
گفته شده کار پاکسازی مناطق آلوده به پایان رسیده ولی همچنان مواردی داریم که هموطنان بر اثر مین کشته یا مجروح شده اند علت چیست؟
مسئولان مرکز مین زدایی در سال 94 اعلام کردند کار پاکسازی عمومی مناطق جنگی خاتمه یافته است منظور از پاکسازی عمومی مناطق جنگی این است که صرفا زمین هایی که دارای مین های سطحی و مینهایی هستند که با دستگاههای مین یاب معمولی قابل خنثی سازی است از وجود آلودگی پاک شده است اما هنوز تقریبا کمتر از 1 درصد از مناطق آلوده به مین باقی مانده اند این مناطق به خاطر بافت جغرافیایی سختشان، مثل مناطق باتلاقی، ماسه ای و رملی و مناطق صعب العبور، نیاز به کار و دستگاه های ویژه برای مین زدایی دارند بنابراین کار در این مناطق همچنان ادامه دارد. این مناطق علامت گذاری و حصارکشی و تابلوهای هشدار در آن نصب می شود تا کسی نزدیک نشود. روستاییان و عشایر ساکن در این ٥ استان، باید مناطق خطرناک و آلوده، تابلوهای استاندارد هشدار دهنده درباره خطر وجود مین، شکل و ظاهر مین و مهمات منفجر نشده و نشانهها و علایم وجود خطر را بشناسند در همین راستا من و دیگر دوستان و نهادهای ذیربط مثل هلال احمر به هموطنانمان در این مناطق آموزش هایی می دهیم.
آیا کسانی که در مواجهه با مین شهید یا مجروح می شوند از تسهیلات بنیاد شهید برخوردار شده اند؟
بله، بنیاد شهید افرادی را که دچار مصدومیت و یا کشته می شوند چنانچه با قوانین بنیاد مغایرتی نداشته باشند(جزء گروهک ها و معاندین نباشند) با بررسی پرونده هایشان جانباز و شهید تلقی می کند و حمایت ها و تسهیلات لازم را در اختیارشان قرار می دهد ولی بعضی از خانواده های این افراد جزء محرومان هستند و نیاز به حمایت بیشتری دارند که چنانچه کمک ها به برخی از این خانواده ها بیشتر شود مشکلاتشان کمتر خواهد شد.