روزی که جهان اسلام به سوگ نشست
مناسک حج مانند سایر عبادات دارای جنبه های فردی و اجتماعی است. از آن جا که فریضه حج با شرکت اجتماع بزرگی از مسلمانان صورت می گیرد که هر یک از سرزمینی خاص و با فرهنگ و ملیت مختلف حضور می یابند، قرآن کریم به اهمیت سیاسی این رویداد معنوی نگاه ویژه ای افکنده است.
به گزارش حیات و به نقل از سیصد و نهمین شماره هفته نامه حیات طیبه، اصل برائت از مشرکین به عنوان یکی از ارکان و اهداف حج در آیات شریف قید شده است. برائت تعبیرى قرآنى است به مفهوم بیزارى و اجتناب از مشرکین و دشمنان مسلمانان و قطع پیوند با آنها. در قرآن مجید، گذشته از نکوهش و مذمّت شرک و مشرکان، بر ضرورت مقابله جامعه مسلمانان با جبهه کفر و شرک در آیات مختلف تصریح شده است.
از همین رو، از اولین تدابیر امام خمینی(ره) احیای این اصل مغفول در تفکر سیاسی مسلمانان یعنی برائت از مشرکین بود. امام (ره) بر احیای مراسم برائت از مشرکین به صورت گسترده و چشمگیر تأکید کرد و در این باره فرمودهاند: «اعلان برائت از مشرکان که از ارکان توحیدى و واجبات سیاسى حج است، باید در ایام حج به صورت تظاهرات و راهپیمایى با صلابت و شکوه هر چه بیشتر و بهتر برگزار شود.» (صحیفه امام، ج20، ص 314).
با این حال این فراخوان بنیانگذار انقلاب از ابتدا بر دولت هایی که متحد قدرت های سلطه گر بودند، گران آمد. سعودی ها که آن روز شریک اصلی دولت متخاصم بعث علیه ایران بودند، همه ابزارها و عوامل خویش را برای جلوگیری از تحقق تفکر برائت از مشرکین به کار بستند. نقطه اوج رویارویی آنها با این اندیشه امام خمینی (ره)، وقایع سال 1366 بود.
تابستان 1366 مراسم برائت از مشرکین به جمعه خونین مکه تبدیل شد. این روزها در تاریخ ایران اسلامی یادآور شهادت 275 نفر از حجاج مظلوم و زخمی شدن 303 نفر ایرانی در مکه به دست آل سعود است که در مراسم برائت از مشرکین حضور یافته بودند.
ماجرا از این قرار بود که برنامه راهپیمایی ساعت 16 و 30 دقیقه شروع می شود. زائران ایرانی و خارجی با پلاکاردهایی که مضامین ضد آمریکایی و اسرائیلی داشته، به سمت محل تعیین شده حرکت می کنند. بعد از رسیدن راهپیمایان به محل مورد نظر، ابتدا پیام امام (ره) به کنگره حج، خوانده و سپس سخنرانی نماینده امام (ره) شروع می شود. ساعت 18 و 10 دقیقه که سخنرانی در حال اتمام بود، زائران به آرامی برای مراجعه به محل استقرار خود حرکت می کنند. اما دقایقی بعد به صورت غیرمنتظره حمله نیروهای پلیس به تجمعکنندگان شروع می شود.
پلیس سعودی باتوم به دست، حجاج را مورد حمله قرار می دهد. از ساختمانهای اطراف هم سنگ و آجر به سمت حجاج پرتاب می شود. کمی بعد پلیس سعودی با گازهای سمی و خفهکننده و شلیک رگبار، زائران را مورد هدف قرار می دهد. تلفات لحظه به لحظه افزایش می یابد و زائرانی که خود را به محل استقرارشان می رسانند خود را در محاصره نیروهای سعودی می بینند و این محاصره تا ساعت 11 شب ادامه پیدا می کند.
به این صورت یکی از وقایع تلخ و جنایت بار در تاریخ جهان اسلام شکل می گیرد. در پی این جنایت هولناک، حضرت امام خمینی (ره) در دوازدهم مرداد ماه 1366 در پیامی خطاب به سرپرست حجاج ایرانی با شدیدترین لحن این جنایت را محکوم می کند:
«پیام استقامت و مظلومیت شما و زائران عزیزتر از جانمان را از کنار کعبه مظلوم و حرم خون آلود خدا شنیدم ... این حادثه بزرگ نه تنها احساسات و عواطف ملت ایران را که یقیناً دل همه آزادگان جهان و ملتهاى اسلامى را جریحه دار و متألم ساخته است ... ولى خداوند بزرگ را سپاس مى گزاریم که دشمنان ما و مخالفین سیاست اسلامى ما را از کم عقلان و بی خردان قرار داده است، چرا که خودشان هم درک نمى کنند که حرکت هاى کورشان سبب قوّت و تبلیغ انقلاب ما و معرف مظلومیت ملت ما گردیده است و در هر مرحله اى سبب ارتقاى مکتب و کشورمان را فراهم کرده اند که اگر از صدها وسیله تبلیغاتى استفاده مى کردیم و اگر هزاران مبلّغ و روحانى را به اقطار عالم مى فرستادیم تا مرز واقعى بین اسلام راستین و اسلام آمریکایى و فرق بین حکومت عدل و حکومت سرسپردگان مدعى حمایت از اسلام را مشخص کنیم، به صورتى چنین زیبا نمى توانستیم....»
