مهندس جواد اکبری، رئیس هیئت مدیره انجمن صنفی مهندسان مشاور معمار و شهرساز در گفتگو با حیات به میزان تطابق معابر و فضاهای شهری با محدودیت های جانبازان و معلولان پرداخته است که مشروح آن را در ادامه می خوانید:   با این که قوانین و مقرراتی در رابطه با تطابق فضاهای شهری و ساختمان ها برای استفاده معلولان و جانبازان وجود دارد، اما شهر برای این دسته از شهروندان دور از دسترس به نظر می رسد، علت چیست؟   ضوابط و دستور العمل های مناسبی در زمینه معماری و شهرسازی برای رفع موانع و محدودیت های حرکتی جانباران , معلولان، کودکان و سالمندان وجود دارد که گاه در مرحله طراحی و گاه در مرحله اجرا نادیده گرفته می شوند که بخشی ناشی از کمبود اعتبار و بخشی ناشی از نگاه مسئولان شهری و مجریان طرح ها است، بستر جفرافیایی، ساختار بنا و گستردگی مناطق شهری از عواملی است که اصلاح ابنیه قدیمی عمومی و اصلاح مسیرهای دسترسی را با مشکل مواجه می کند، بدیهی است، برای پیاده سازی این مقررات نیاز به عزم جدی مسئولان و اختصاص بودجه مناسب برای گنجاندن آن در دستور کار شهرداری ها می باشد .   به نظر شما تهران از نگاه معلولان و جانبازان چگونه است؟   واقعیت مطلب این است که هنور کار زیادی برای ایجاد تسهیلات مناسب حرکت برای این گروه از شهروندان در تهران باقیمانده است، در برخی از نقاط تهران، انطباق فضای شهری و اصلاح آن ها برای تطابق با محدودیت های جانباران و معلولان صورت گرفته است، ولی هنوز تا رسیدن به نقطه مطلوب و یک شهر قابل دسترس در همه نقاط برای این عزیزان فاصله زیادی داریم . این مشکل در شهرهای کوچکتر ( بخاطر محدودیت منابع ) و در شهرهای پرشیب و یا دارای عوارض طبیعی و  پیچیده شهری ، بیشتر به چشم می خورد.   آیا طراحی و ساخت شهری با قابلیت دسترسی مساوی برای همه شهروندان امکان پذیر است؟   قطعا بله، هدف شهرسازی ایجاد بستر مناسب زیست و ارتقای کیفیت آن برای همه شهروندان است، انطباق شهر با نیاز های جانبازان، معلولان، سالمندان و کودکان امکان پذیر است ولی قطعا نیاز به مطالعه، برنامه ریزی، تامین منابع ، طراحی و پیاده سازی و نظارت دارد، البته باید توجه داشت در برخی مناطق ( به جز بخش هایی که به لحاظ جغرافیایی پستی و بلندی های زیادی دارد ) اصلاح شبکه معابر ( پیاده ) نیاز به منابع مالی آنچنانی ندارد و شاید وجود مشکلات دیگری مانع توجه به اجرای اینگونه اصلاحات می شود. شاید در قدم اول بهتر باشد، کارشناسان و یا دیده بان هایی در سطح شهر، مناطق پر رفت و آمد، برای جانبازان و معلولان را شناسایی کنند و به مسئولان اجرایی شهری جهت اولویت گذاری و اصلاح گزارش دهند.   شهرهای ما در حال توسعه و گسترش هستند، برای یک توسعه همه جانبه چه کاری در این زمینه باید انجام دهیم؟   ما جزو کشورهای در حال توسعه هستیم و واقعیت این است که راه ما برای دستیابی به توسعه ایده آل بسیار دشوار و با موانع و محدودیت ها و حتی دست اندازهای جدی بسیاری از سوی رقبا روبرو است، اساس و هدف توسعه ، توسعه اجتماعی است، رشد و توسعه هر جامعه منوط به بکارگیری استعدادها، مزیت های رقابتی و توانایی های اعضای آن جامعه (شهروندان سالم، معلول، جانباز،کودک و سالمند) و به قعل رساندن و بهره بردای عادلانه از آن امکان پذیر است. بستر سازی مناسب برای حضور فعال همه افراد جامعه در کنش های اجتماعی و ایجاد فرصت های برابر برای اقشار مختلف در تولید و بهره برداری از امکانات موجود شهری ، هدف اصولی شهرسازی است، حداقل های لازم برای رسیدن به این هدف، ایجاد سهولت، امکان دسترسی مناسب و راحت تمامی شهروندان به ساختمان ها و فضاهای عمومی شهری است، بنابراین برای یک توسعه همه جانبه، همانند کشور های پیشرفته علاوه بر شهروندان عادی باید توجه ویژه ای به جامعه پرتعداد جانبازان و معلولان کشورمان در طراحی شهرها داشته باشیم.   چرا کشورهای پیشرفته اهمیت بیشتری برای جامعه معلول و جانباز خود قایل هستند؟   سرانه درآمد شهروندان در کشورهای پیشرفته و هزینه ای که سازمان های عمومی و شهرداری ها به امر تطابق طراحی و معماری شهری با محدویت های جانبازان و معلولان، اختصاص می دهند بیشتر از کشورهای درحال توسعه است . از طرف دیگر واقعیت این است که در کشورهای کمتر توسعه یافته ، از دیر باز نگاه درخور افراد جامعه و به ویژه الزام رعایت حقوق آنها وجود نداشته است . در سال های اخیر، از مهمترین اهداف ما طراحی فضا برای عبور ماشین بوده است تا انسان یا به زبان دیگر، تحت تاثیر شهرسازی مدرن، شهرهای ما ماشین محورند تا انسان محور، از این رو ما برای عبور راحت و لذت بخش شهروندان عادی هم در شهر به صورت راهبردی بستر سازی نکرده ایم و خطرات بیشمار حاصل از این دیدگاه برای پیادگان( عادی ) را  هم نادیده گرفته ایم. این مشکلات ناشی از نگاه نامناسب و گاه نادیده گرفتن حقوق شهروندی بوده است، کشورهای پیشرفته با تجربه خود در این زمینه، تصمیم به اصلاح و در برخی موارد بازگشت از مسیر  قبلا طی شده گرفته اند، آثار این تصمیم در اولویت بخشی به جان انسان ها و راحتی آنها در توسعه و بهره برداری از بزرگراه ها، طراحی و ساخت معابر و فضاهای عمومی، نحوه طراحی و ساخت اتومبیل ها، توسعه فضای های شهری متناسب با نیاز  شهروندان و  عابرین پیاده، جانبازان، معلولان، کودکان و سالمندان کاملا به چشم می خورد. البته در همین سال ها، برخی از مسئولان شهری کشور مان به این باور رسیده اندکه باید اهمیت بیشتری به شهروندان و عبور و مرور و حضور پیاده بدهند، ولی هنوز این باور در اجرا  خیلی قابل مشاهده نیست، بنابراین موضوع فقط کم توجهی به جانبازان و معلولان نیست، بلکه ضعف های جدی تری در ایجاد شهر امن برای تمامی شهروندان و پیاده ها داریم.   احترام به حقوق شهروندان چه تاثیری بر ایجاد تناسب فضاهای شهری با محدودیت جانبازان و معلولان دارد؟   قطعا با نگاه به منزلت و جایگاه باارزش انسان و با ایجاد شهری انسان محور_در نگاه راهبردی_حقوق شهروندان در زندگی شهری  محترم شمرده خواهد شد، در بستر این نگاه، آسیب دیدگان، معلولان، جانبازان، کم توان ها و کودکان بیشتر مورد توجه خواهند بود، چرا که آنها بویژه، جانبازان حقوقی علاوه بر حق شهروندی که  بر گردن مردم و کشور دارند، متاسفانه از لابلای غوغای شهر ماشین زده،  ملاحظه انسان، بخصوص انسان های بزرگی که برای سربلندی شهر و کشورشان از جان گذشته اند، کمتر قابل رویت است، این غوغای زندگی شبه مدرن است که چشم ها را تار و گوش ها را ناشنوا کرده است.   یکی از مسایل گریبان گیر در کشورهای درحال توسعه، اتلاف منابع است، این مشکل چه تاثیری بر مناسب سازی فضاهای شهری برای جانبازان و معلولان دارد؟   برنامه ریزی در تعریف کلاسیک خود " شیوه بکار گیری مناسب منابع " است . در هر صورت نبود جهت گیری مناسب در راستای " ارتقای کیفیت زندگی در شهر" ما را به اتلاف منابع می کشاند، واقعیت این است که برنامه ریزی به گفته بزرگان آن مانند: فریدمن یک کنش اجتماعی است، کنشی که هدف آن توسعه انسانی و یا به زبانی دیگر توسعه اجتماعی است . نگاه درست به هدف توسعه در شهر یا در واقع جهت گیری به سمت بستر سازی برای ایجاد زندگی والاتر، ایمن، عادلانه و پیشرفته، توجه به توسعه کیفی فضاهای شهری برای بهره برداری عادلانه همه اقشار و گروه ها، نشان از ایجاد و توسعه ارتباط اجتماعی دارد و در جهت خلاف آن، انجام کارهای نمایشی برای ایجاد تصور یک شهر آرمانی، اتلاف منابع و به هدر دادن استعدادها و فرصت های توسعه کیفی است. قطعا با اتلاف منابع، توشه ای برای پرداختن به الزامات و زیر ساخت های مناسب برای عبور و مرور و حضور شهروندان از جمله جانبازان و آسیب دیدگان جسمی و حرکتی باقی نخواهد ماند.   آیا توسعه شهری با نیازهای شهروندان جانباز و معلول همخوانی دارد؟   هر چقدر با نگاهی به دور از "انسان کانونی" به جلو می رویم ضمن ایجاد مشکلات بیشتر، مسائل ما برای اصلاح فضای شهری بیشتر می شود. اساسا توسعه مغایرتی با نیازهای شهروندان ازجمله جانبازان و معلولان ندارد بلکه در مقابل باید اذعان داشت زمانی می توانیم بگوییم توسعه یافته ایم که به نیازهای انسانی مان پاسخ های بهتری داده ایم . اگرچه تحت تاثیر جریان های قدرتمند اجتماعی و اقتصادی و رویاها و خواسته های روز افزونمان ,  با گونه های نوینی از مجموعه های زیستی کلان تر و پیچیده تری روبرو خواهیم بود ، نباید عنان و اختیار از دست بدهیم . ما برای کیفیت والاتر کار و زندگی دور هم گرد آمده ایم  بنابراین شهرها باید از سازمان های توسعه یافته اجتماعی پیچیده تر و انسانی تری برخوردار باشند .گسترش و بزرگی شهرها اگرچه نیاز به کار دشوارتر و تلاش  بیشتر برای ساماندهی دارد ولی در صورتی که دچار بی هویتی و اسیر دست ساخته های خود نشویم و یا به عبارت دیگر انسان را نادیده نگیریم، فرصت های بهتر و مناسب تری را برای مردم عادی و آسیب دیدگان برای بهره گیری راحت و سهل از شهر فراهم می کنیم ، جانبازان که دیگر جای خود دارند.