12 تیرماه یادآور یکی از غم انگیزترین سوانح هوایی دنیا است، در این روز نظامیان آمریکایی مستقر در ناو وینسنس، ایرباس ای-300 متعلق به جمهوری اسلامی ایران(که تنها 10 دقیقه از پروازش گذشته بود) را با پرتاب دو موشک هدف قرار دادند و پس از چند دقیقه آب های نیلگون خلیج فارس را با پیکر های بی جان 290 مسافر غیرنظامی بی دفاع در هم آمیختند. جمهوری اسلامی ایران بعد از این فاجعه، علاوه برشورای امنیت و شورای ایکائو، شکایت از آمریکا را در دیوان بین المللی دادگستری لاهه نیز مطرح کرد و آمریکا مکلف به پرداخت 61 میلیون دلار غرامت به خانواده های شهدا و قربانیان این جنایت شد.   با وجود اینکه، می دانیم غرامت، ذره ای از جرم آمریکا در انجام این جنایت را علیه ایران نمی کاهد، ولی غرامت حق خانواده شهدای این فاجعه بود و وظیفه دولت پیگیری و رساندن این حق به حقدار.   به همین انگیزه، در جهت آگاهی از روند پیگیری های صورت گرفته توسط دولت جمهوری اسلامی ایران برای دریافت کامل غرامت شهدای این حادثه، پایگاه اطلاع رسانی حیات گفتگویی را با دکتر محسن محبی، ریاست مرکز  امور حقوقی بین الملل  نهاد ریاست جمهوری ترتیب داده است که شرح کامل آن را در ادامه می خوانید:   آیا تمامی مسافرانی که در سانحه سقوط هواپیمای ایرانی توسط ناو هواپیمابر آمریکایی در سال 67 به شهادت رسیدند غرامت دریافت کردند؟   این مرکز مسئول پیگیری و دریافت غرامت مربوط به ورثه قربانیان ایرانی بود.که طبق موافقتنامه و لیست پیوست شده به آن تعداد شهدای ایرانی فاجعه 248 نفر بوده که ورثه آن ها به چند صد نفر بالغ می شده است و وصول غرامت اتباع سایر کشورها توسط کشورهای متبوعه آن ها انجام شده است.   این غرامت برای قربانیان و هواپیمای ساقط شده چقدر بوده است؟   غرامت برای قربانیان شاغل 300 هزار دلار و برای قربانیان غیر شاغل و کودکان، 150 هزار دلار بود که این مبالغ بین ورثه ایشان طبق حصر وراثت، تقسیم شد. غرامت به صورت ارز و بدون کارمزد بانکی پرداخت شده است. در مجموع بیش از 61 میلیون و 800 هزار دلار غرامت بخاطر قربانیان و شهدای ایرانی این پرواز و 30 میلیون دلار غرامت بابت ساقط کردن هواپیما به ایران پرداخت شد.   سال 76 سرپرست وقت مرکز گفته بود که 32 نفر برای دریافت غرامت مراجعه نکرده اند، آیا این ها هم غرامت دریافت کردند؟   شروع فراخوان از سال 75 بوده است و همه افراد یک جا به مرکز مراجعه نکرده اند، اما این 32 نفر هم به مرکز مراجعه کرده و پس از طی مراحلی موفق به اخذ غرامت شده اند. ضمن اینکه، علاوه بر 248 قربانی ایرانی، 2 نفر نیز مدتی بعد به لیست اضافه و غرامت مربوط به آن ها نیز با همکاری مرکز توسط وراث و خانواده آن ها دریافت شد.   آیا مرکز با مشکل خاصی برای دریافت غرامت مواجه بوده است؟   مبلغ غرامت در حساب مشترکی در سوئیس بود که با تایید و امضای مشترک ایران و آمریکا دستور پرداخت ها داده می شد. مهم ترین مشکل، مدیریت ورثه شهدای فاجعه ایرباس بود، زیرا اغلب  ایشان در مناطق روستایی بندرعباس یا استان های همجوار زندگی می کردند و با مقررات اداری و تهیه و تدارک اسناد و مدارک و حتی افتتاح حساب بانکی ارزی برای دریافت سهم الارث از مبلغ غرامت آشنا نبودند و مرکز امور بین الملل با حوصله و بردباری با راهنمایی ها و هماهنگی های لازم، باعث شد، اسناد و مدارک کافی و قانونی تهیه و ترجمه شود. اقدامات مرکز پس از اطمینان از درستی مستندات متقاضیان صورت می گرفت و بالاخره توانست، خانواده و وراث شهدای این فاجعه را به حقشان برساند.   چه زمانی تمام غرامت از طرف آمریکا پرداخت شد؟   پرداخت غرامت تدریجی و پس از ارائه مستندات و مدارک قانونی لازم توسط ورثه و در طی چند سال صورت گرفت و تا سال 84 غرامت همه شهدا به ورثه پرداخت شد.     مصاحبه از طاهره ساعدی