به گزارش حیات و به نقل از دویست و نود و سومین شماره نشریه حیات طیبه، این امام همام دارای ویژگی های شاخصی است که او را تا همیشه تاریخ نه تنها در میان مسلمانان جهان بلکه در میان همه ملل آزادی خواه زنده و گرامی داشته است. ویژگی هایی همچون ایمان، زهد، تقوا، شجاعت، عدالت، فداکاری، سخاوت و... در رفتار و گفتار آن حضرت مشهود بود. پیامبر اسلام (ص) خطاب به حضرت علی (ع) فرمودند: "ای علی! اگر ایمان خلایق و اعمالشان را در کفه ای قرار دهند و عمل تو را در کفة دیگر، عمل تو بر همة مخلوقات برتری دارد. همانا خداوند بر عمل تو در روز احد به ملائکة مقرّبینش افتخار می کند".  از دیگر ویژگی های آن حضرت می توان به ایثار اشاره نمود، ایثار مقدم داشتن دیگران است بر نفس خود و کسى تا تسلط کامل بر نفس نداشته باشد نمی تواند مال و جان خود را به دیگرى بدهد، این صفت از سجایاى اخلاقى و صفات ملکوتى است که در هر کسى مشاهده نمی شود در خصوص ایثار امام علی (ع) نمونه های بسیاری را می توان مطرح نمود. به عنوان مثال روزی آن حضرت با زحمت و مشقت زیاد نانى تهیه کرده بود و براى فرزندان خود مى‏برد. در راه سائلى رسید و اظهار نیازمندى کرد حضرت نان را به او داد و با دست خالى به خانه رفت و یا بخشش انگشتر در نماز به نیازمندی که وارد مسجد شد همه از نمونه های ایثار و بخشش آن حضرت است. امام على (ع) تنها به بخشش مال اکتفاء نمی کرد بلکه جان خود را نیز در راه حق ایثار می نمود. در شب هجرت به خاطر پیغمبر (ص) از جان خود دست شست و به استقبال مرگ رفت. چنین ایثاری گواهی است بر ایمان و اخلاص آن حضرت.از بیانات امام علی درخصوص ایثار می توان مواردی همچون:« ایثار ، بهترین احسان و بالاترین مرتبه ایمان است، نقطه اوجِ خصلت‏هاى اخلاقى، ایثار است، برترین سخاوت ، ایثار است.» را بر شمرد. (تصنیف غررالحکم و دررالکلم). سخنان امام علی (ع) در طرح مباحث گوناگون بسیار جامع و کامل است و از هر پدیده و موضوعی نموداری روشن و درخور فهم ارائه می دهد و راه رشد، تعالی و کمال را هموار و دستیابی به حیات طیبه را امکان پذیر می سازد. ایشان در خصوص جهاد و شهادت می فرمایند: «جهاد در راه خدا یک دری است از درهای بهشت که خداوند آن را تنها برای اولیای خاص خودش باز گذاشته است.» همچنین می فرمایند« یکی از محبوب‌ترین راه‌ها به سوی خدا این دو قطره است:‌ قطره‌ اشکی در دل شب (از ترس خدا) و قطره خونی که در راه خدا ریخته می‌شود.» آن حضرت در خصوص شهادت بیان می کنند:«از خداوند جایگاه شهیدان و زندگی با سعادتمندان و همراهی با پیامبران را طلب می کنم».چنانکه مقام معظم رهبری (مدظله العالی) فرمودند:«... نام علی، یاد علی و درس علی در تاریخ فراموش نخواهد شد، این ها همیشه خواهد بود» (بیانات در دیدار اقشار مختلف مردم و کارگزاران نظام-5/9/1375) «...این بزرگوار در طول این زندگی پرماجرای خود به چیزهائی اهتمام داشتند، از جمله عدالت و وحدت. اینها برای ما درس است. وحدت امت اسلامی برای امیرالمؤمنین مهم بود. استقرار عدالت در میان امت اسلامی هم برای امیرالمؤمنین مهم بود. حق‌طلبی آن بزرگوار در هر دو جا خود را نشان میدهد؛ هم در آنجائی که در پی عدالت دشوارترین آزمونهای زندگی خود را تحمل میکند؛ آن سختیها را، آن مجاهدتهای دشوار را، آن جنگهائی را که بر آن بزرگوار تحمیل شد -آن سه جنگ دوران کوتاه حکومت، که اینها را تحمل میکند؛ چون دنبال عدالت است. حق را در اینجا با قاطعیت تعقیب میکند- هم در آنجائی که امیرالمؤمنین به خاطر خدا، به خاطر مصالح اسلام، به خاطر وحدت مسلمانان، از حقی که برای خود او مسلّم است، چشم‌پوشی میکند و در مقام معارضه برنمی‌آید؛ اسلام را، مسلمانان را، جامعه‌ی اسلامی را، وحدت اسلامی را پاس می دارد.»( بیانات در دیدار جمعی از مردم در سالروز ولادت حضرت امیرالمؤمنین (ع)-15/4/1388) زاد روز مولای متقیان، امیرمومنان، حضرت امام علی بن ابی طالب (ع) در جمهوری اسلامی ایران به «روز پدر» نام گذاری شده تا از این طریق از پدران پرتلاش و زحمتکش این مرز و بوم تقدیری به عمل آید.