مروری بر آغاز، انجام و پیامدهای عملیات بدر
سال 1363 شمسی را بایستی کم تعدادترین سال از نظر تعداد عملیاتهای انجام گرفته در یک سال از سوی رزمندگان ایرانی در طول جنگ تحمیلی دانست. مهمترین عملیات این سال عملیات بدر است که در 19 بهمن 1363 و به فاصلۀ دقیقاً یک سال و 16 روز پس از عملیات خیبر به اجرا درآمد.
به گزارش حیات، عملیات خیبر در اسفند 62 در عین اینکه با حفظ جزایر مجنون همراه بود و زمینه را برای پیشبرد سیاستهای نظام فراهم کرد، در مقابل باعث امتداد و افزایش فشارها به ایران برای صلح تحمیلی بود. لذا در آن برهه زمانی ایران به شدت به یک عملیات پیروز و سرنوشتساز به منظور احقاق حق ایران، تنبیه متجاوز و خاتمه دادن به جنگ به صورت شرافتمندانه نیاز داشت و عدم انجام عملیات، تضعیف روحیۀ رزمندگان و سرخوردگی آنان و توسعه رکود در جبههها را به دنبال داشت. بنابراین ضرورت جنگیدن و انجام یک عملیات بزرگ، طرحریزی و اجرای عملیات بدر در منطقه هور با هدف گسترش بیشتر در هور، حفظ جزایر مجنون تلاش برای تهدید بصره را در پی داشت. در تاریخ دوشنبه 15 تیر 63، برای نخستین بار عملیات بدر در جمع فرماندهان سپاه و در جلسه با آقای هاشمی رفسنجانی مطرح شد. دلیل انتخاب منطقه هور برای عملیات علاوه بر ویژگیهای مثبت زمین هور از جمله شناخت و تجارب حاصل از عملیات خیبر، آشنایی رزمندگان نسبت به هور و منطقۀ شرق رودخانۀ دجله، اهمیت استراتژیک هور، عدم حساسیت دشمن به منطقه هور و آسیبپذیری نسبت به منطقه، و ...، موقعیت سیاسی و اقتصادی ایران بود. عزیز جعفری معاون عملیات قرارگاه کربلا درباره ضرورت عملیات در هور میگوید: «عملیات که در این منطقه انجام میشود نه به لحاظ هدف و زمین آن است، بلکه به خاطر موقعیت سیاسی و اقتصادی خاصی که انقلاب اسلامی در آن به سر میبرد، میباشد.» غلبه بر تردیدها با وجود نکات مثبت منطقه هور برای عملیات تردیدهایی برای انجام عملیات نیز وجود داشت لذا به منظور افزایش روحیه رزمندگان اسلام و نیز غلبه بر تردیدها در موفقیت در عملیات بدر، فرماندهان سپاه و ارتش در تاریخ 6 اسفند 1363 به همراه جمعی از رزمندگان در حسینیه جماران با امام خمینی (ره) دیدار کردند. امام خمینی در این دیدار خطاب به آنان فرمودند: «با اطمینان قلب حرکت کنید و مطمئن باشید که مرکز قدرت که خدای تعالی است نسبت به شما عنایت دارد. قدرتهای دیگر پوشالی هستند، قدرت خداست که باقی است، و خداست که وعده کرده است اگر نصرت دهید او را، او شما را پیروز میکند و شکی نیست که اکنون شما حق تعالی و کشور اسلامی و اسلام را نصرت میکنید. آن روزی [هم] که انقلاب شروع شد ما هیچ نداشتیم، [اما] پیروزی ما با دست خالی به دست آمد و بحمد ا... تا بدین جا رسیدهایم ... هیچ نگرانی به خودتان راه ندهید. شما جنود خدا هستید و پیروزید» (صحیفه امام، ج 19، صص 173-172). شرح عملیات عملیات در روز 20/12/1363 با اسم رمز مبارک «یاا...، یاا...، یاا... و قاتلوهم حتی لاتکون فتنه، یا فاطمه الزهرا، یا فاطمه الزهرا، یا فاطمه الزهرا(س)» آغاز گردید و در همان ساعات اولیه، تمامی خطوط و استحکامات دشمن به سرعت در هم کوبیده شد. در منطقه قرارگاه کربلا، لشکرهای 8 و 31 به سرعت خود را به خط دوم دشمن رسانده و در ساعت 2 بامداد پس از پاکسازی این خط که دارای تعدادی مین پراکنده نیز بود، به سمت دجله حرکت نمودند. تیپ 44 نیز پس از شکستن خط اول، سریعاً یک گردان 110 نفری انفجار را به همراه مواد لازم از روی جاده خاکی جوبیر به سمت پل فرستاد و در ساعت 02:30 اعلام کرد که پل بتونی جوبیر را از دو طرف منهدم نموده است. در منطقه قرارگاه نجف، به علت وجود چند کمین در فاصله زیادی از خطوط اول دشمن، موج دوم نیروها که می بایست از آبراه های اصلی حرکت کنند با این کمین ها درگیر و در نتیجه متوقف شدند و تا ساعاتی بعد مشغول پاکسازی منطقه گردیدند. یکی از یگان های قرارگاه نوح نیز در قسمت پَد الهویدی و سیل بند اول دشمن به سیم های خاردار و موانع دشمن برخورد کرد و سپس با تعویض محور و حل مشکلات در ساعت 3 بامداد خط اول را شکسته و پاکسازی پَد الهویدی را تا ساعت 03:20 به پایان رساند و سپس به سمت داخل پیشروی کرد. این عملیات طی پنج روز اجرا شد. اهداف عملیات هدف اصلی عملیات بدر عبارت بود از عبور از هورالعظیم و تصرف ساحل شرقی رودخانه دجله و بستن بزرگراه عماره ـ بصره در فاصله بین العزیر و القرنه و نیز راهیابی به مرکز اصلی هورهای غرب دجله که استانهای ناصریه، بصره و العماره را احاطه کرده است. این هدف قرار بود در عملیات خیبر تأمین گردد که با توجه به مشکلات آن عملیات و عقبنشینی یگانها از شرق دجله، تصمیم گرفته شد در این عملیات تکرار گردد. هدف عملیات بدر نسبت به هدف عملیات خیبر محدودتر شد و محور طلاییه از دستور عملیات حذف شد. نتایج عملیات طی عملیات بدرعلاوه بر تلفات سنگین که به دشمن وارد شد، بیش از 500 کیلومتر مربع از منطقه هور از جمله روستاهای ترابه، لحوک، نهروان، فجره و نیز جاده خندق به طول 13 کیلومتر، که فاصله آن با جاده العماره – بصره 6 کیلومتر است، به تصرف نیروهای خودی درآمد. لازم به ذکر است که پس از این عملیات، عراق با استفاده از پشتیبانی هوایی و موشکی خود به حملات گسترده به شهرها و مناطق مسکونی و نیز کشتی های حامل نفت ایران مبادرت ورزید. تلفات و خسارات وارده به دشمن طی عملیات بدر به شرح ذیل می باشد: - کشته و زخمی شدن بیش از ده هزار نفر. - به اسارت در آمدن 3200 نفر. - انهدام 250 تانک و نفربر - انهدام 40 قبضه انواع توپ. - انهدام 200 خودرو. - انهدام 60 قبضه انواع خمپاره انداز. - انهدام 15 دستگاه مهندسی. - انهدام 4 هواپیمایPC – V . - انهدام 2 هواپیمای میگ و سوخو. - انهدام 4 هلی کوپتر. - به غنیمت گرفته شدن 50 قبضه انواع خمپاره انداز توسط نیروهای ایرانی - به غنیمت گرفته شدن 2 دستگاه رازیت توسط رزمندگان اسلام سرداران و فرماندهان شهید در عملیات بدر در جریان عملیات بدر فرماندهان و شخصیتهایی از جمله مهدی باکری، فرمانده لشکر 31 عاشورا، عباس کریمی، فرمانده لشکر 27 محمّد رسول ا... (ص)، ابراهیم جعفرزاده، فرمانده تیپ 18 الغدیر ، ولیا... چراغچی مسجدی، فرمانده تیپ 21 امام رضا (ع)، اسماعیل صادقی، مسئول ستاد لشکر 17 علی بن ابیطالب (ع)، علی تجلایی، فرمانده آموزش قرارگاه خاتم الأنبیاء (ص) ، عبدالحسین برونسی، فرمانده تیپ جوادالائمه (ع) حجتالاسلام شاهآبادی به شهادت رسیدند.