مروری بر زمینه ها و پیامدهای هجرت امام خمینی از عراق به پاریس
به گزارش خبرگزاری حیات، سال 1357 بود، 38 سال پیش در چنین روزهایی نهضت اسلامی مردم ایران به رهبری امام خمینی (ره) به اوج خود رسیده بود. در این بین، شاه که از به سکوت کشاندن امام خمینی رهبر کبیر انقلاب ناامید شده بود، تصمیم گرفت ایشان را محدود و یا از عراق اخراج نماید. تا اینکه در روز اول مهر 1357، منزل امام در نجف بهوسیله قوای بعثی محاصره شد! انعکاس این خبر با خشم گسترده مسلمانان در ایران، عراق و دیگر کشورها مواجه گشت.در این بین رئیس سازمان امنیت عراق در دیدار با امام خمینی (ره) گفته بود که شرط ادامه اقامت ایشان در عراق، دست کشیدن از مبارزه و عدم دخالت در سیاست است و امام که به هیچوجه حاضر به ترک مبارزه نبودند، با قاطعیت پاسخ داده بود که: «بهخاطر مسئولیتی که در مقابل امت اسلام احساس میکند، حاضر به سکوت و هیچگونه مصالحهای نیست». امام در ملاقات با سعدون شاکر رئیس اطلاعات عراق تأکید کرده بود: «من هر کجا بروم، اگر این فرشم را پهن کنم، همانجا منزل من است. من از آن روحانیونی نیستم که به خاطر علاقه به زیارت دست از کار مبارزه بکشم و اگر بنا شود از مردم ایران جدا بشوم، دقیقهای اینجا نخواهم ماند!» به همین دلیل در روز 12 مهرماه، امام خمینی (ره) به دلیل محدودیتها و فضای اختناقی که بعثیها برای وی به وجود آورده بودند، به اقامت 13 ساله خود در عراق خاتمه داد و نجف را به قصد مرز کویت ترک گفت. قرار شد تعدادی از دوستان نزدیک امام هم، تا مرز کویت ایشان را بدرقه کنند. همینکه امام برای زیارتِ آخر، وارد حرم حضرت علی(ع) شدند، فریاد شادی از همه سوی به هوا برخاست، زنان عرب هلهله میکردند، زائران ایرانی تکبیر میگفتند، یکی عبای امام را میبوسید و یکی دست امام را! خوشحالی آنان از این جهت بود که حصر امام برداشته شده و امام آزاد شدهاند؛ ولی هیچکس نمیدانست نجف از این به بعد شاهد حضور امام خمینی نخواهد بود. به همه تأکید شده بود که از حرکت به سوی کویت، کسی با خبر نشود، این مخفیکاری بیفایده بود، چون امام آنقدر بزرگ بود که حرکت او نمیتوانست از دید مقامات دولت نظامی بغداد مخفی بماند. دولت کویت با اشاره رژیم ایران از ورود امام به این کشور جلوگیری کرد، چراکه نه تنها نیروهای امنیتی رژیم لحظهبهلحظه در تلاش بودند، بلکه تمامی دیپلماسی ایران در حال فعالیت بود تا از رفتن امام خمینی به کویت ممانعت به عمل آورند.طبق گزارش ارتشبد قرهباغی وزیر کشور وقت یکی از عوامل تصمیم دولت کویت، فشار دولت انگلیس بوده است، چراکه سفیر انگلیس در ملاقاتی به قرهباغی گفته است که: «به طوری که ملاحظه کردید وقتی آیتا... خمینی خواست از عراق به کشور کویت برود، چون کشور کویت از کشورهای دوست نزدیک انگلستان است، برای اینکه آیتا... خمینی در همسایگی ایران نتواند علیه دولت ایران تحرکاتی بکند، از دولت دوستمان کویت خواستیم که اجازهی ورود به خمینی را ندهد!».تا اینکه در روز 14 مهرماه، ایشان وارد پاریس شده و دو روز بعد در منزل یکی از ایرانیان در دهکده نوفل لوشاتو (حومه پاریس) مستقر شدند. گفتنی است که امام خمینی (ره) تصمیم حرکت به سوی پاریس را از مسائل مهم انقلاب میدانستند؛ لذا در وصیتنامه سیاسیشان به این موضوع پرداخته و نوشتهاند: «از قرار مذکور بعضیها ادعا کردهاند که رفتن من به پاریس به وسیلهی آنان بوده است. این دروغ است. من پس از برگرداندنم از کویت، با مشورت احمد، پاریس را انتخاب نمودم، زیرا در کشورهای اسلامی احتمال راه ندادن بود، زیرا آنان تحت نفوذ شاه بودند، ولی پاریس این احتمال نبود».به گزارش خبرگزاری فرانسه، هواپیمای حامل امام خمینی (ره) ساعت 20:14 روز جمعه به وقت ایران، در فرودگاه اورلی پاریس به زمین نشست. چند نفر از دانشجویان و هواداران از امام خمینی استقبال کرده و ایشان را به آپارتمانی که آماده شده بود، راهنمایی کردند. دانشجویان بعد از زیارت رهبرشان رفتند. چیزی از شب نگذشته بود که نمایندهی کاخ الیزه زنگ آپارتمان را به صدا درآورد و خود را معرفی کرد، وی نزد امام آمد و پیام رئیسجمهور را ابلاغ کرد: «حق ندارید کوچکترین کاری انجام دهید.» این سخن برای حاضرین که میپنداشتند فرانسه مهد آزادی است بسیار تعجببرانگیز بود! امام خمینی (ره) پاسخ دادند: «ما فکر میکردیم اینجا مثل عراق نیست، من هر جا بروم حرفم را میزنم. من از فرودگاهی به فرودگاه دیگر و از شهری به شهر دیگر سفر میکنم تا به دنیا اعلام کنم که: تمام ظالمان دنیا دستشان را در دست یکدیگر گذاشتهاند تا مردم جهان صدای ما مظلومان را نشنوند؛ ولی من صدای مردم دلیر ایران را به دنیا خواهم رساند. من به دنیا خواهم گفت که در ایران چه میگذرد». جالب توجه است که ژیسکاردستن، رئیسجمهور وقت فرانسه در خاطرات خویش نوشته است که: دستور اخراج امام از فرانسه را صادر کرده بود، ولی در آخرین لحظهها، نمایندگان سیاسی شاه که در آن روزها در نهایت درماندگی قرار داشت، خطر واکنش تند و غیرقابل کنترل مردم را گوشزد کرده و در مورد عواقب آن در ایران و اروپا از خود سلب مسئولیت کرده بودند.به هر تقدیر با انتشار خبر ورود امام خمینی به پاریس، از صبح زود دانشجویان و ایرانیان مقیم پاریس، به سوی محل سکونت امام خمینی سرازیر شدند.به گزارش خبرنگار اطلاعات: «امروز 15 مهرماه، جنبوجوش زیادی در محله کشان جنوب پاریس دیده میشد. حدود 500 دختر و پسر ایرانی - که دختران موهای خود را با روسری پوشانده و با حجاب اسلامی بودند- به دنبال آگاهی از ورود حضرت آیتا...العظمی خمینی به پاریس،موفق شدند تا از نزدیک ایشان را ببینند. اکثر جوانان از محصلین ایرانی بودند که از صبح زود، به اشتیاق دیدار آیتا... خمینی در محلهشان اجتماع کرده بودند».همان روز (15 مهرماه) پیام امام خمینی خطاب به ملت ایران در پاریس منتشر شد، پیامی که امام خمینی در آخرین ساعات حضور در عراق و شرح مهاجرت خود نوشته بودند.کوتاه سخن آنکه در مدت اقامت چهار ماهه امام در پاریس، نوفل لوشاتو مهمترین مرکز خبری جهان بود و مصاحبههای متعدد و دیدارهای مختلف امام خمینی، دیدگاههای ایشان را در زمینه حکومت اسلامی و هدفهای آتی نهضت برای جهانیان نمایان می ساخت.به این ترتیب جمع بیشتری از مردم جهان با اندیشه و قیام ایشان آشنا شدند و از همینجا بود که رهبر کبیر انقلاب اسلامی، بحرانیترین دوران انقلاب را در ایران رهبری کرد.منبع:هفته نامه حیات طیبهانتهای پیام/