مجاهدی بزرگ بر مسند «وعظ»
در میان خطبای گرانسنگ، بیتردید نام خطیب نامور، خستگیناپذیر، عالم و مبارز، حجتالاسلام و المسلمین حاج شیخ محمدتقی فلسفی از درخشش فراوانی برخوردار است.
به گزارش خبرگزاری حیات، نقش وعاظ، سخنرانان و خطبای گرانسنگ اسلامی در همه ادوار در زنده نگه داشتن نهضت عاشورا که مهمترین موتور محرکه جنبشهای اجتماعی بوده و هست، نقش انکارناپذیری است. این بزرگان در برانگیختن احساسات مردم و ارشاد فکری آنان و آگاهیبخشی و روشنگری همواره کوشا بوده و از همینرو در حکومت های گذشته، پیوسته در معرض آزار، تهدید و حتی دستگیری و زندان از سوی هیئت حاکمه بودهاند. با اندکی تفحص و دقت در زندگی این بزرگان بهخوبی میتوان به گستره فعالیت و عمق تأثیر آنان پی برد. در تاریخ معاصر، نهضت تنباکو، نهضت مشروطه، نهضت ملی نفت و بهویژه نهضت اسلامی ایران به رهبری حضرت امام(ره) از مجاهدات وعاظ خستگیناپذیر و شجاع بهرههای فراوان بردهاند و در واقع نقشی که امروزه رسانههای گوناگون انجام میدهند، روی دوش این بزرگان بوده است که با سخنرانیهای کوبنده و جهتدهنده تودههای مردم را به حرکت واداشته و از این طریق ضربات کوبندهای را بر پیکر حکام جور وارد ساخته و پایههای حکومتهای ظالمانه آنان را لرزاندهاند. در نهضت مشروطه وعاظ و سخنورانی بودند که با سخنرانیها و افشاگریهای خود ریشههای استبداد داخلی و استعمار خارجی را لرزاندند. آنان با سخنرانیهای پرشور خود چنان هیجانی را در مردم برانگیختند و چنان دستگاه حاکمه قاجار را مضطرب ساختند که از عهده یک ارتش مجهز و قدرتمند هم بر نمی آمد. هر چند آنان بر سر آرمانهای خود جان نهادند، اما مردم ستمدیده و ضعیفشده زیر یوغ استعمار خارجی و استبداد داخلی را آگاهی بخشیدند و موجبات پدید آمدن نهضت مشروطه را که در ابتدای امر پدیدهای نجاتبخش و حرکتی به سوی عدالت و دموکراسی بود، فراهم آوردند. نهضت مشروطه در بادی امر حرکت اجتماعی و سیاسی ارزشمندی بود که به مدد تلاش فقهای وارسته و سخنوران از جان گذشته اتفاق افتاد. تأثیر و قدرت سخنرانی و خطابه در انقلاب اسلامی ایران امری انکارناپذیر است. مساجد به عنوان اصلیترین کانونهای آگاهیبخشی و انسجام و حرکت مردمی با بهرهگیری از سخنوران نامی توانستند مهمترین نقش را در تقویت نهضت امام که نهایتاً به انقلاب اسلامی منجر شد، ایفا کنند. گویندگان و سخنرانان و خطبای نامدار اسلامی با الهام از رهنمودهای مرجعیت والای شیعه، علیالخصوص حضرت امام خمینی (ره) توانستند با بهرهگیری از قدرت بیان، از رسانه تأثیرگذاری چون منبر، با بزرگترین و مجهزترین رسانهها و ارتش تا بن دندان مسلح شاهنشاهی و نیز دستگاه عریض و طویل تبلیغاتی غرب که به حمایت همهجانبه از رژیم ستمشاهی می پرداخت، مبارزه و مقابله کند و با خنثی نمودن شایعهپراکنیها، تبلیغات سوء، تحریف حقایق و جعل اخبار، مردم را در مسیر واقعی انقلاب و اسلام قرار دهند. در میان خطبای گرانسنگ، بیتردید نام خطیب نامور، خستگیناپذیر، عالم و مبارز، حجتالاسلام و المسلمین حاج شیخ محمدتقی فلسفی از درخشش فراوانی برخوردار است. نخستین جلوههای آشکار توانایی تأثیرگذاری این مرد بزرگ در قضیه تصویبنامه پیشنهادی انجمنهای ایالتی و ولایتی و اعتراض یکپارچه مراجع زمان، بهویژه افشاگریهای حضرت امام بود. مرحوم فلسفی به عنوان بازوی اجرایی مراجع، بهخصوص امام امت در تبیین حرکت امام و الغای این تصویبنامه نقش فوقالعاده برجستهای داشت و در واقع اگر مراجع و امام حکم نیروی تقنینی را داشتند، مرحوم آقای فلسفی و سایر خطبا و سخنرانان وظیفه نیروی اجرایی را به عهده داشتند و انصافاً خوب از پس این کار برآمدند. مرحوم فلسفی در دورهای که آیتاللهالعظمی بروجردی مرجعیت عالی شیعه را به عهده داشتند و گاهی بر اساس مصلحتاندیشی آرایی را بیان میکردند، مانند سربازی جانباز اوامر و دستورهای ایشان را امتثال و آنها را برای عامه مردم با زبانی فصیح و کلامی فوقالعاده مؤثر بیان میکرد و کوچکترین تخطی و نافرمانی از فرامین مرجعیت عالیه نداشت. مرجع عالیقدر زمان فرمان میداد و مرحوم آقای فلسفی، برجستهترین خطیب دوران اطاعت میکرد.با همت والای مراجع و تلاشهای پیگیر سخنوران مبارز سرانجام لایحه انجمنهای ایالتی و ولایتی ملغی شد، اما رژیم ستمشاهی در ادامه عملکرد خود در جهت تضعیف و حتی امحای مبانی و احکام اسلامی نمایشنامه سیاسی انقلاب سفید طرح امریکا را پیش کشید و هر روز مادهای بر مواد ششگانه آن افزود. روحانیون و دانشگاهیان آگاه به اعتراض پرداختند و به جرم این کار مورد آزار و حتی ضرب و شتم، زندان و شکنجه قرار گرفتند.مرحوم آقای فلسفی با شجاعتی کمنظیر در شب عاشورای حسینی سال 1342 به تبعیت از امام خمینی (ره) در مسجد مرحوم شیخ عبدالحسین معروف به مسجد آذربایجانیها در 10 ماده کوبنده و افشاگرانه دولت علم را در هم کوبید. این حرکت شجاعانه مرحوم آقای فلسفی مانند بمبی در کشور صدا کرد و آرمانهای حقیقی اسلامی را به یاد مردم آورد.پس از این سخنرانی کوبنده، مرحوم فلسفی دستگیر و زندانی شد، موضعی که بعدها بارها تکرار شد و برایش مهم هم نبود، زیرا در راه دستیابی به آرمانی که مد نظر مرحوم آقای فلسفی بود، زندان، حصر و تهدید، کوچکترین ارزشی نداشت. ایشان به افقهای بسیار بالاتری مینگریست و لذا با آرامش و قدرت خاصی تاوان روشنگریها و آگاهیبخشیهای مؤثر و جریانساز خود را میپرداخت.مرحوم آقای فلسفی نهتنها در عرصههای اجتماعی و در میدان خطابه و سخنرانی از نوادر روزگار و دارای جایگاه ممتاز و والایی بود، بلکه ویژگیهای شخصیتی و اخلاقی بسیار برجستهای داشت. درباره ویژگیهای علمی، اخلاقی، سیاسی و اجتماعی ایشان بسیاری سخن گفته یا مطالبی را به نگارش در آوردهاند، اما هیچیک نتوانستهاند ابعاد تأثیرگذار سخنرانیهای ایشان را در نهضت امام و انقلاب اسلامی انکار کنند. در مرتبت و جایگاه ایشان نزد امام(ره) نیز کمتر کسی تردید به خود راه میدهد.این مرد بزرگ در زمینه آگاهیبخشی و روشنگری جامعه نقش مهمی داشت و یاد و نام او همواره به عنوان یکی از مروجین بزرگ معارف اسلامی بر تارک تاریخ معاصر خواهد درخشید. منبع:هفته نامه حیات طیبهانتهای پیام/