کد خبر 118310
۱۰ دی ۱۳۹۳ - ۰۰:۰۰

خانواده شهدای رویداد تاریخی و انقلابی "یکشنبه خونین" تجلیل شدند

خانواده شهدای رویداد تاریخی و انقلابی "یکشنبه خونین" تجلیل شدند

رئیس اداره تبلیغات بنیاد شهید و امور ایثارگران خراسان رضوی گفت: یاد و خاطره پنجاه نفر از خانواده های معظم شهداء مشهد که سال 1357 به دست دژخیمان پهلوی به شهادت رسیدند، طی مراسمی گرامی داشته شد.

به گزارش خبرنگار خبرگزاری حیات، در آستانه سالگرد واقعه دهم دی ماه 1357 مشهد، خانواده شهداء این رویداد تاریخی و انقلابی که به "یکشنبه خونین" شهرت یافت، تجلیل شدند. سید هادی موسوی پور، رئیس اداره تبلیغات بنیاد شهید و امور ایثارگران خراسان رضوی بیان داشت: یاد و خاطره پنجاه نفر از خانواده های معظم شهداء مشهد که سال 1357 به دست دژخیمان پهلوی به شهادت رسیدند، طی مراسمی گرامی داشته شد. لازم به ذکر است تحصن پزشکان و کارکنان بیمارستان امام رضا (ع)، که با همراهی سایر اصناف به تحصنی بزرگ، با تداومی نزدیک به دو هفته برگزار شد موجب گسترش اعتراضات مردمی و آغاز مبارزه همه جانبه با رژیم شاه در سال 1357 در مشهد شد و این شرایط در روزهای نخست زمستان سال 1357 ادامه پیدا کرد و با رویکرد خشونت بار مأموران رژیم نسبت به مردم، تشدید شد و سرانجام حماسه جاودانه "یکشنبه خونین" را در مشهد رقم زد. در روزهای آغاز دی ماه، جو مشهد به دلیل شهادت تعدادی از جوانان و مبارزان انقلابی، به شدت ملتهب بود. شاهپور میرهادی، فرماندار نظامی جدید شهر، که پس از تحصن بزرگ بیمارستان امام رضا (ع) سعی می کرد اوضاع را آرام کند، نتوانست کار چندانی انجام دهد. روز اول دی ماه، مردم روستای ساختمان، ضمن تشییع پیکر شهید غلامرضا ناجی، که در درگیری های چند روز قبل از آن به شهادت رسیده بود، در برابر مرکز شهربانی، واقع در چهارراه لشکر، دست به تظاهرات زدند و روز بعد، تعداد زیادی از مردم مشهد، پس از تظاهرات در حرم مطهر امام رضا (ع) و شنیدن سخنرانی شهید هاشمی نژاد، مقابل منزل آیت الله العظمی سید عبدالله شیرازی جمع شدند و علیه رژیم شعار دادند که با دستور فرماندار جدید، تانک ها وارد معرکه شدند و مردم را به گلوله بستند که طی این درگیری، 82 نفر از مردم شهید یا زخمی شدند در ادامه این گزارش آمده است: بازتاب این رفتار خشونت بار موجب خشم بیشتر مردم مشهد شد و در پی این واقعه، درگیری های پراکنده میان مردم و مأموران رژیم ادامه یافت و در روز بعد، یعنی سوم دی ماه سال 1357، روحانیت متحصن در بیمارستان امام رضا (ع)، برای ابراز انزجار از هجوم عوامل رژیم به مردم، عزای عمومی اعلام کرد. تداوم این شرایط در مشهد، رژیم را به انفعال کشانده بود. روز چهارم دی ماه سال 1357، میرهادی، فرماندار نظامی جدید به تهران گریخت و یزدگردی جای او را گرفت، اما این تغییر هم برای رژیم کارساز نشد.جنایات روزهای قبل، کاسه صبر مردم را لبریز کرده بود. روز پنجم دی ماه به مناسبت بزرگداشت سوم شهداء، اعتصاب مشهد را فرا گرفت. مردم مشهد با برپایی راهپیمایی عظیمی که مسیر آن از مقابل ساختمان فرمانداری نظامی می گذشت، فریاد "مرگ بر شاه" سر دادند و خود را به میدان بیمارستان امام رضا (ع) رساندند. قطعنامه پایانی این راهپیمایی، پس از سخنرانی حضرت آیت الله خامنه ای، توسط شهید هاشمی نژاد قرائت و به این ترتیب، پایان تحصن بیمارستان امام رضا (ع) اعلام شد. التهاب در مشهد به زندان این شهر نیز سرایت کرد و انقلابیون زندانی با اجتماع در محوطه زندان با مردم اعلام همبستگی کردند. تلاش توأم با خشونت مأموران زندان برای مهار اعتراضات، به یک درگیری تمام عیار مبدل شد. ساواک برای کنترل زندانیان، بخش هایی از زندان مشهد را به آتش کشید و شش نفر از جوانان انقلابیِ زندانی در آتش سوختند. روز هفتم دی ماه، مشهد برای ابراز همدردی و حمایت از زندانیان انقلابی، یکپارچه تعطیل شد. درست در همین روز بود که کارکنان استانداری نیز به مردم پیوستند و تعدادی از آن ها در منزل علماء متحصن شدند. گروهی از جوانان خشمگین و انقلابی با انتشار اعلامیه "کفن پوشان و از جان گذشتگان خراسان" به افسران و درجه دارانی که به مردم شلیک می کردند، اخطار دادند: از این تاریخ به کلیه افسران و درجه دارانی که نتوانسته اند حرکت انقلابی مردم مسلمان و مبارز ایران را درک کنند و هنوز از دستورات شاه خائن و اربابان آمریکایی اش اطاعت می کنند و فرزندان و مردم بی گناه مملکت ما را به خاک و خون می کشند ، اخطار می کنیم که این افسران و درجه داران همانند اربابانشان از نظر ما قاتل و جنایتکارند. نویسندگان اعلامیه تأکید کرده بودند که از این به بعد، جنایات عوامل رژیم را پاسخ خواهند داد و در برابر هر شهید، یکی از آنان را اعدام خواهند کرد. روز نهم دی ماه سال 1357، تجمع مسالمت آمیز مردم در مقابل استانداری، با رگبار مسلسل ها به خاک و خون کشیده شد و ده ها نفر از مردم به شهادت رسیدند. مردم خشمگین هم به مأموران رژیم حمله کردند و تعدادی از آن ها را به قتل رساندند. شهادت تعدادی از بانوان مبارز، در چهارراه لشکر، باعث اوج گرفتن خشم مردم و بروز درگیری های گسترده در تمام نقاط شهر شد. مأموران رژیم، شهید فاطمه امیری را در حالی به شهادت رساندند که فرزند خردسالش را در آغوش داشت. هجوم تانک ها به صفوف بانوان انقلابی باعث شد تعدادی از آن ها به شهادت برسند. این تندروی ها بی پاسخ نماند. ساختمان کارخانه پپسی، انجمن ایران و آمریکا، انجمن ایران و انگلیس و اداره آگاهی توسط مردم به آتش کشیده شد. سرگرد افشین، معاون ساواک خراسان و سه نفر از مأموران آگاهی که در کشتار مردم شرکت داشتند نیز به قتل رسیدند. با فرا رسیدن شب و آغاز حکومت نظامی، شهر عملاً در کنترل مردم بود. یزدگردی با دستور مرکز، مأمور شد تا به هر شکل ممکن اعتراضات مردمی را خاموش کند. به این ترتیب، صبح روز یکشنبه، دهم دی ماه سال 1357، مأموران آماده بودند تا به گفته اویسی، رئیس گارد، در مشهد جوی خون به راه بیندازند. صبح روز دهم دی ماه 1357، نیروهای نظامی وابسته به رژیم، برای کشتار گسترده مردم تجهیز شدند. برای تحریک بیشتر مأموران به کشتار، جنازه افسرانی که روز قبل به دلیل شرکت در کشتار مردم، به قتل رسیده بودند، در مقابل یگان های نظامی به نمایش گذاشته شد. پس از سخنرانی سراسر هتاکی و توهین فرماندار نظامی، واحدهای نظامی وابسته به رژیم وارد خیابان های مشهد شدند و هر کسی را که دیدند به گلوله بستند. تظاهرات مردم در خیابان های منتهی به حرم مطهر به خاک و خون کشیده شد. چهارراه نادری (شهداء) کانون درگیری مردم با عوامل رژیم بود. فریادهای یکپارچه مردم، شهر را به لرزه درآورده بود: "توپ، تانک، مسلسل دیگر اثر ندارد؛ به مادرم بگویید دیگر پسر ندارد" به دستور فرماندار نظامی، برای در هم شکستن اعتراضات، تانک ها را به خیابان ها آوردند. تعدادی از مردم که در خانه آیت الله العظمی سید عبدالله شیرازی جمع شده بودند، توسط مأموران رژیم به گلوله بسته شدند و به شهادت رسیدند. تعداد شهداء صدها نفر بود. رادیو مسکو آمار کشته شدگان و مجروحان را بیش از سه هزار نفر اعلام کرد. دژخیمان رژیم حتی به جمعیت حاضر در حرم مطهر نیز حمله کردند و ده ها نفر را به شهادت رساندند و تعداد زیادی را بازداشت کردند. گمان سران رژیم این بود که با این رویه جنایت آمیز می توانند آتش خشم ملت را خاموش کنند، اما صبح روز بعد، با اعلام عزای عمومی در مشهد و حضور گسترده مردم در صحنه ، همه چیز برای رژیم در مشهد به پایان رسید. با سقوط دولت ازهاری در 16 دی ماه، شاه پس از تعیین بختیار به عنوان نخست وزیر، برای همیشه از ایران گریخت و با بازگشت امام خمینی (ره) در 12 بهمن 1357، انقلاب اسلامی مردم ایران در 22 بهمن به پیروزی نهایی رسید.

برچسب‌ها