موثرترین راهکارهای ترویج فرهنگ ایثار و شهادت درجامعه
معرفی شهداء و ایثارگران به عنوان الگوی راستین برای جوانان و نوجوانان باشد.
به گزارش خبرگزاری حیات، فرهنگ متعالی ایثار و شهادت با اندیشهها، الگوهای اخلاقی و رفتاری منبعث از قرآن، روایات و احادیث، نیاز به یک شرایط و فضای مناسبی دارد تا مورد تأمل و شناخت صحیح تمامی اقشار مردم در سطوح مختلف جامعه قرار گیرد و با اقبال حداکثری روبرو شود.
بنابراین کار بست راهکارها و پیشنهاداتی که به عمدهترین آنها در ذیل اشاره میشود گام بلندی در ایجاد فضای مطلوب و اشاعهی این فرهنگ ناب در سطح جامعه خواهد شد.
-1 فرهنگسازی و ارتقاء سطح آگاهیها و باورهای دینی مردم در طول سال از طریق رسانهها، به ویژه صدا و سیما، سازمانهای مسئول و متولی امور دینی، مذهبی و فرهنگی، خانوادهها و نهادهای آموزشی چرا که اطلاع و آگاهی از هر موضوعی زمینهساز کشش به سمت آن بوده و بدیهی است هنگامی که در مورد پدیدهای فاقد آگاهی باشیم نسبت به آن نیز هیچ انگیزه و گرایشی نخواهیم داشت لذا این آگاهی بخشی نیز برای تقویت رفتار مشارکتی مردم در این موضوع هم برای اطلاع از حقوق فردی و اجتماعی نسبت به آشنایی با تهدیدات دشمنان در حوزه مربوطه به طور قطع کارساز و مؤثر است.
-2 ایجاد ارتباط و تعامل متقابل از سوی سازمان بنیاد شهید و امور ایثارگران با جوانان به ویژه جوانان دانشگاهی و دانش آموزان و همچنین برگزاری نشستهای مشترک و تخصصی دورهای و حمایت از طریق پژوهشهای علمی و عملیاتی آنان و همچنین ایجاد تعامل سازنده با دیگر نهادهای آموزشی و پژوهشی و استفاده از ایدههای متخصصان و صاحب نظران در حوزهی دینی .
3- معرفی شهداء و ایثارگران میتواند به عنوان الگوهای راستین برای جوانان و نوجوانان باشد و چنانچه بخواهیم دربارهی مصادیق ایثار رزمندگان و جانبازان برای جوانان توضیح دهیم و ایثارگریهای آنان را به جوانان بشناسانیم باید با ساز و کارهای مناسب از جمله تبلیغات رسانهای، اختصاص بخشی از خطبههای نماز جمعه به معرفی آنان، استفاده از چهرههای علمی و فرهنگی مقبول و نافذ در گفتار و عمل برای معرفی آنان، اختصاص بخشی از محتوای متون درسی به این موارد و غیره که
آنان را در معرض نسل جوان قرار داده و با ایجاد یک محیط مناسب برای تماس و معاشرت متقابل می توانیم شاهد شکل گیری زنجیرهای همگون از گروههای مرجع تأثیرگذار و تأثیرپذیر در تعامل با یکدیگر در جهت تعمیق پیوندهای عمیق بین امت و الگوهای راستین و همچنین گسترش فرهنگ اصیل ایثار و شهادت باشیم.
-4 برگزاری همایشها، کنفرانسها و مسابقات علمی - پژوهشی در قالب فراخوان آثار در ابعاد مختلف فرهنگ ایثار و شهادت با همکاری بنیاد شهید، نهادهای فرهنگی و مذهبی، دانشگاهها، مدارس و صدا و سیما که علاوه بر جنبهی اطلاعاتی و آموزشی داشتن، میتواند با تجمع آثار و افکار مشوق طیف وسیعی در جهت اشاعه و زنده نگه داشتن دستاوردهای دفاع مقدس و انقلاب اسلامی، شهداء و ایثارگران باشد.
- 5 رسانههای جمعی به خصوص صدا و سیما به عنوان مهمترین کانالهای فرهنگ ساز، که هدایتگری روند کلی فرهنگ جامعه را بر عهده دارند میتوانند در احیاء، رونق، پیرایهزدایی و زمینه سازی هر چه بهتر این فرهنگ متعالی نقش تعیین کنندهای ایفا کنند، تردیدی نیست که رسانه جمعی در کنار سایر عوامل همچون خانواده، محیطهای آموزشی، کانونهای مذهبی و سایر بخشهای جامعه، نقش برجستهای در انتقال فرهنگ، جامعهپذیری و تعلیم و تربیت اجتماعی ایفا میکنند و علاوه بر بازتاب دادن فرهنگ جامعه، قدرت چشمگیری در راستای شکل دهی به عقاید و باورها، اطلاع رسانی و آگاهی بخشی بر عهده دارند،از این رو در جامعهی اسلامی یکی از رسالت های اصلی رسانهها، باید نشر فرهنگ ایثار و شهادت و پاسداری از آن باشد.
در این باره مام خمینی(ره) با تشریح نقش رسانههای جمعی مانند رادیو، تلویزیون، مطبوعات، سینما ، تئاتر و غیره به عنوان دانشگاه عمومی یاد کرده است که باید در تمام سطح کشور گسترش یابد و مردم را متفکر و مبارز و دینی بار بیاورد چرا که همهی رسانهها به تناسب ماهیت، میزان نفوذ، ظرفیت امکانات، نوع پیام و مخاطب میتوانند نقش خویش را متناسب با انتظارات ایفا کنند و گامهای مؤثری در توسعه فرهنگ و ارزشهای انقلاب اسلامی و دفاع مقدس بردارند.
راهکارهایی که برای اشاعهی فرهنگ ایثار و شهادت با در نظر گرفتن نقش همهی این رسانهها میتوان ارائه داد به شرح ذیل است:
الف) فیلمها و سریالهای تلویزیونی: این رسانه به دلیل فراگیر بودنش میتواند از مؤثرترین عوامل گسترش فرهنگ ایثار و شهادت باشد که این امر مستلزم زمینههای فرهنگی و هنری بالایی است که علاوه بر جنبههای ظاهری باید در آنها به مفاهیم عمیقی همچون ایثار، شهادت، دلاوری، وطن دوستی، ایمان قوی شهداء و رزمندگان توجه کرد و از هر گونه برخورد سلیقهای و حزبی اجتناب نمود. همچنین تأمین بودجه، به کارگیری بازیگران مطرح و متعهد و ایجاد یک مرکز جهت ساخت فیلمهای سینمایی مرتبط با این موضوع میتواند راهگشا باشد.
ب) تئاتر: به عنوان نمایشی زنده و اجرای آن در مدارس، دانشگاهها، ادارات، کارخانجات، سایر سازمانهای خصوصی، مراکز نظامی و حتی در خود تلویزیون، با هدف نمایش و شناساندن مجاهدت های ایثارگران و شهداء به شکل عینی و ملموس.
ج) نشریات و کتب : در این زمینه باید خاطرات ، تجارب و اندیشه ها و وصایا ی شهداء و ایثارگران و رزمندگان با یک حرکت علمی - فرهنگی و با حمایت های معنوی و مالی از آنان در آثار مکتوب درج گردد . البته با یک تعامل سازنده بین نویسندگان این عرصه با خود ایثارگران که دارای تأثیر مطلوبی در این زمینه است . از جمله چاپ و انتشار این آثار گران بها در کتب و نشریات عمومی ، روزنامه ها ، مجلات ، کتب دانشگاهی و مدرسه ای و تولید سایر محصولات فرهنگی مناسب.
د) ایجاد یک بانک اطلاعاتی قوی دراین زمینه : برای دسترسی پژوهشگران عرصه ها ی مختلف دفاع مقدس به اطلاعات مورد نیاز از طریق ارائه کلیه ی اطلاعات در آن از قبیل : نام و رمز عملیات ها ، سوابق علمی و پژوهشی شهداء و ایثارگران ، وصایا ، خاطرات ، تاریخ و محل شهادت ، زندگی نامه و سایر آمار مربوط به دفاع مقدس که می تواند بعنوان یک مرکز مهم نشر ارزشها و دستاوردهای شهدا و ایثارگران کاملاً مؤثر باشد.
و) و سایر قالب های رایج رسانه ای با محوریت و اولویت اشاعه ی فرهنگ ایثار و شهادت از قبیل : پخش اخبار ، سخنرانی ، میز گرد های کارشناسی ، مصاحبه ، برنامه های مستند ، گزارش های تحلیلی ، کارتون ، زیر نویس های تبلیغاتی و ویدئو کلیپ ها، چاپ و نشر مقالات ، کاریکاتورها، تهیه ی پوستر و موسیقی ، سرودها، نوحه ها ، اشعار و غیره . اما نکته ای که در موفقیت عملی رسانه ها در ترویج این فرهنگ باید به آن توجه داشت ، رعایت عوامل ذیل می باشد ؛ مسئولیت پذیری، گستردگی پوشش و ایجاد ارتباط با گروه های مختلف مردم، درک وضعیت فرهنگی - اجتماعی جامعه ، توجه به نیازهای مخاطبان و برنامه ریزی دقیق در این راستا ، هماهنگی رسانه ها در عمل، تنوع در اشکال پیام و مداومت در القای آن، حذف پارازیتها و غیره.
6- اقدامات اجتماعی: به شکل گسترش نمادها و سمبلهای دفاع مقدس در قالب
الف ) توسعهی نمادها از طریق ساخت یادمانهای شهداء در مراکز مهم و اصلی شهرها و حتی مراکز آموزشی، بازنگری در تهیه پوسترها، کتیبهها و فضاسازی فرهنگی و تبلیغی(دیوار نویسی) در سطح شهرها باهمکاری شهرداریها و حتی در روستاهای پرجمعیت با تکیه بر جنبههای آگاهسازی دینی و معرفتی از شهداء، حفظ بخشی از آثار به جا مانده از دفاع مقدس، نامگذاری خیابانها، میادین، مدارس و دانشگاهها بنام شهداء و ایثارگران البته با در نظر گرفتن جامعه شناسی و روانشناسی تبلیغات.
ب) ایجاد نمایشگاه و موزهی دفاع مقدس برای تجمع و ارائه آثار مادی و معنوی بازگو کنندهی صحنه های مختلف از دفاع مقدس که به لحاظ عینی و ملموس بودن میتواند بسیار آموزنده و نتیجه بخش باشد.
از قبیل ارائهی تجهیزات نظامی رزمندگان، هنرهای دستی آنان، پیشانیبندها، عکس و پوستر، دست نوشتهها، کتب و اشعار، ساخت ماکت از صحنههای نبرد، نقشهی عملیاتها و بسیاری موارد دیگر.
7- فراهم نمودن زمینه اعزام قشرهای مختلفی از مردم خصوصاً جوانان برای بازدید از مناطق عملیاتی کشور در دوران دفاع مقدس در قالب کاروانهای راهیان نور و همچنین برنامهریزی برای دیدار با خانواده ی شهداء و ایثارگران برای انتقال تجارب و تحکیم پیوندهای دو سویه با همکاری بنیاد شهید، بنیاد حفظ آثار و نشر ارزشهای دفاع مقدس، مدارس، دانشگاهها و صدا سیما.
8- در عرصه ی ورزشی هم میتوان با اقداماتی همچون برگزاری جامها و مسابقات ورزشی مهم، تأسیس باشگاه و ورزشگاه با نام شهداء، ایثارگران و جانبازان و همینطور حمایتهای مالی و معنوی از تیمهای مختلف ورزشی جانبازان و ایثارگران جهت تداوم بخشی به یاد، نام و ارزشهای دفاع مقدس و رزمندگان آن عرصهها در میادین ورزشی اشاره نمود.
9- تلاشهای دیپلماتیک وسیاسی: در راستای نمایاندن مظلومیت ملت ایران و شهداء در جنگ تحمیلی هشت ساله به جهانیان با نقش آفرینی وزارت امور خارجه در این زمینه و یا اتخاذ تدابیری که هر ایرانی در خارج از کشور مبلغ و مروج فرهنگ دفاع مقدس و دلاوریهای شهداء و ایثارگران باشد و یا ایجاد بستر مناسب برای حضور خارجیان و مشاهدهی آثار به جا مانده از دفاع مقدس، مناطق جنگی و دیدار با ایثارگران در جهت توسعه ارزشهای دفاع مقدس در خارج از مرزها با همت رایزنان فرهنگی کشور در خارج با ارائه تسهیلات و دعوت از اشخاص حقیقی و حقوقی مطرح شود.
10 10- با توجه به اهداف جنگها و این که برخی از آنها حق طلبانه و در جهت و تأمین شرف و حیثیت افراد بشری هستند پس با این نگرش نمیتوان همهی آنها را نکوهش کرد که جنگ ایران با عراق نیز برای حفظ این آرمانها و کرامات انسانی بوده است حال با تبیین صحیح اهداف این جنگ که به وسیله ایثار و جان فشانی رزمندگان ایران در دفاع مقدس حاصل شده است، زمینه مناسبی برای ترویج این نوع فرهنگ که حافظ آرمانهای یک ملت است در بین مردم فراهم میشود.