رقابت غولهای نفتی در ثبت اختراع نانو
براساس گزارش جدید سایت «استت نانو»، کشور ایران به عنوان یکی از تولیدکنندگان اصلی نفت در خاورمیانه با بالاترین نرخ تولید علم نانو در منطقه در رتبه دوم تولید پتنت (ثبت اختراع) در خاورمیانه قرار دارد.
به گزارش حیات، سایت WWW.STATNANO.COM به تازگی گزارشی از روند نفوذ و تاثیرگذاری فناوری نانو در بخش نفت و گاز منتشر کرده و به بررسی آمار پتنتهای نانوی چند شرکت بزرگ نفتی جهان پرداخته است.در این گزارش برای تهیه فهرست شرکتهای برتر نفتی از سایت forbes و برای استخراج آمار پتنتهای این شرکتها از بانک داده Orbit استفاده شده است. فوربس یک شرکت فعال در بخش کسب و کار است که دارای اطلاعات ارزشمندی در حوزههای اقتصادی، مالی، صنعت و بازار است.فناوری نانو به عنوان یک فناوری بین رشتهیی در صنعت نفت و گاز نیز نفوذ یافته و توجه شرکتهای بزرگ این حوزه را جلب کرده است. صنعت نفت و گاز به عنوان یکی از کلیدیترین صنایع دنیا قلمداد میشوند و هرگونه توسعه در این حوزه اثرات محسوسی در دیگر بخشها دارد. پتنتها یکی از شاخصهای مهم در روند نفوذ و تاثیرگذاری فناوری نانو در بخش نفت و گاز تلقی میشوند. بر اساس این گزارش در بین 30 شرکت بزرگ نفتی که بیشترین پتنتهای مرتبط به فناوری نانو را بین سالهای 2003 تا 2013 در اداره ثبت اختراع امریکا و اروپا داشتهاند، 12 شرکت متعلق به ایالات متحده هستند و در مجموع نزدیک به 70 درصد از پتنتهای نانو در حوزه نفت و گاز در اختیار این شرکتهاست. از جمله این شرکتها ExxonMobil و Chevron هستند که به ترتیب با 865 و 503 پتنت، بالاترین تعداد پتنت ثبت شده را در حوزه فناوری نانو دارند. نکته دیگر حضور سه شرکت از ژاپن است که هیچ منابع نفتی و گازی ندارد، ولی با ثبت 175 پتنت نانویی حضوری جدی در این حوزه دارد.یکی از شاخصهای مطرح شده در این تحقیق نسبت پتنتهای نانو به کل پتنتهای ثبت شده بینالمللی است. این شاخص نقش فناوری نانو و تاثیر آن را در کل یافتههای یک شرکت نشان میدهد.طبق اطلاعات به دست آمده توسط سایت Statnano، بالاترین سهم پتنت نانو را پژوهشگاه صنعت نفت ایران (RIPI) با سهم 48.57 درصد داراست. گرچه این شرکت تنها 35 پتنت در بخش نفت دارد، اما تقریبا نیمی از این پتنتها به حوزه فناوری نانو مربوط میشوند. این موضوع در مورد Repsol-YPF اسپانیا نیز صدق میکند. رتبه دوم در میان 30 شرکت بزرگ نفتی را Repsol-YPF در اختیار دارد و 33.33 درصد از کل پتنتهای این شرکت به فناوری نانو مربوط میشود. شرکت China Pet &Chem (Sinopec) از چین نیز با 24.47 درصد سومین کشوری است که بیشترین نسبت پتنت نانو به کل پتنتها را داراست.از پنج شرکت اول این فهرست بیش از 10 درصد پتنتهای دو شرکت ExxonMobil و Chevron مربوط به حوزه فناوری نانو است و نشان میدهد که این دو شرکت هم از لحاظ تعداد پتنتهای ثبت کرده در فناوری نانو و هم از لحاظ نسبت پتنتهای نانو به کل پتنتها در جایگاه ویژهای قرار دارند.با توجه به اینکه خاورمیانه یکی از غنیترین حوزههای نفت و گاز در جهان است، در بخش دیگری از این گزارش روند ثبت پتنت در میان کشورهای این منطقه بررسی شده است. طبق آمار اعلام شده عربستان سعودی در مجموع 189 پتنت ثبت شده یا در حال ثبت در بخش فناوری نانو دارد. در میان کشورهای عربزبان نیز الجزایر، مصر و کویت از جمله کشورهایی هستند که در عرصه فناوری نانو با عربستان همکاری دارند. پس از عربستان، ایران و ترکیه در رتبه دوم قرار دارند. این در حالی است که تعداد مقالات علمی این کشور در حوزه فناوری نانو بسیار کمتر از ایران و ترکیه است. کشور ایران به عنوان یکی از تولیدکنندگان اصلی نفت در خاورمیانه با بالاترین نرخ تولید علم نانو در منطقه، در رتبه دوم این جدول قرار دارد و به نظر میرسد سه کشور عربستان، ایران و ترکیه بازیگران اصلی منطقه در تولید فناوری نانو هستند که در مجموع حدود 80 درصد تولید فناوری نانو در میان کشورهای خاورمیانه را در اختیار دارند.