به گزارش حیات ،«دستاوردهای مسکن مهر/ سرپناهی برای محرومین» یکی از عناوین امروز شبکه ایران را به خود اختصاص داده است. به گزارش حیات ‌متن کامل این مطلب به شرح زیر است : بدون روتوش/ سخن اول یکم. یکی از خصوصیات ما آدمها این است که ثابت کرده‌ایم بلدیم حتی پادشاه عریان را هم اگر دل مان بخواهد به طرفه العینی بدون جیره و مواجب با لباس پلوخوری ببینیم و یک شهر کف بزنیم و به به و چه چه بگوییم و دورش بگردیم که عجب پادشاه ژیگول و خوش تیپی داریم و اصلا هم به روی خودمان نیاوریم. هیچ‌کس صدایش را در نیاورد که هیچ؛ حتی برخی‌ها بلدند اینجور وقت‌ها با موبایل‌های‌شان فیلم بگیرند و مثل واقعه میدان کاج سعادت‌آباد یک جشن پتویی که یک نفر را به زمین انداخته‌اند و دارند می‌زنند را ثبت در خاطره‌ها هم بکنند و آخرش برای هم بلوتوث کنند. ظاهرا مشکل از جامعه‌پذیری و خلاء وجدان‌درد ماست که خیلی وقت‌ها ترجیح می دهد هم‌رنگ جماعت بشود تا اینکه بر ضد جماعت بشود و حرف حق بزند. دوم. رسانه یکی از کارویژه‌هایش رسا سخن گفتن است. حالا راست و دروغ و خوب و بدش هم برای رسانه خیلی فرقی نمی‌کند. مثل یک بلندگویی که برایش فرقی نمی کند صبح در فلان قطعه بهشت زهرا یک نفر در آن ناله برای اموات سر بدهد و بعد از ظهر منتقل اش کنند به فلان باغ خارج از شهر که خواننده‌ای در آن مراسم بزم و عروسی فرزند حاج آقا را گرم کند و خوشگل‌ها را ترغیب کند که برقصند. اینجور مواقع صرف نظر از اینکه رسانه دارد چه می‌گوید و در فضای بهشت زهرا حرف می‌زند یا در باغ خارج از شهر، ظاهرا به جز صاحب رسانه که گاهی اوقات صدای رسانه را آنقدر زیاد می‌کند که صدای هیچ‌کس به گوش هیچ‌کس نمی‌رسد، علی‌الظاهر رسانه بی‌گناه و بی‌طرف است. برای همین لازم است یک نفر وسط هیاهو بلند شود و صدای رسانه را ساکت کند تا معلوم شود دقیقا کی به کی است. درست مثل پدری که در وسط شلوغی و سر و صدای خانه باید چندین بار فریاد بزند تا به فرزندش بگوید کنترل را بردار و تلویزیون را کمش کن که سرمان رفت. اینجا مهم نیست تا قبلش تلویزیون حرف خوب می‌زده یا حرف بد؛ مهم سرسام گرفتن است که باید فکری برایش کرد. سوم. به‌خاطر وجدان و خصلت‌های ما آدم‌ها گویی قصه همیشه به یک بچه‌ی‌ خردسالی نیاز دارد که از وسط جمعیت بپرد بیرون و به ریش پادشاه و مردم یک شهر و کلی رسانه و عکاس و خبرنگار و فیلم‌بردار و وبلاگ‌نویس که صف کشیده اند، یک‌جا بخندد و فریاد عریانی پادشاه را سر بدهد. کسی چه می‌داند شاید چون آن بچه هم هنوز مثل بزرگ‌ترها بالغ نشده و فکر نان و زن و زندگی و بچه گرفتارش نکرده و از این اصول آدم‌های سیاسی کار‌ یاد نگرفته که زبان سرخ را باید در دهان سر سبزش نگه دارد، بلد نیست مثل بزرگترها لباس ژیگول پلوخوری پادشاه را بر تنش ببیند. ظاهرا لخت دیدن پادشاه آن‌قدر کار سختی است و هنر می‌خواهد که از عهده‌ی یک شهر آدم بزرگ برنمی‌آید. در این شهر مرد زیاد است، احتمالا لخت دیدن پادشاه مرد نمی‌خواهد، بچه‌‌هایی می‌خواهد که هنوز شهری نشده باشند. چهارم. در ۸ سالی که گذشت ماجراهای عجیب و غریبی رخ داد و چه بسیار موج‌هایی که رسانه‌ها را در نوردید. هروقت پدر خانه نهیب زد و حرف از کم کردن صدای تلویزیون زد که رسانه یک مقدار یواش‌تر حرف بزن تا معلوم شود در خانه چه خبر است، مانند ماجرای «خر برفت» مثنوی مولانا اصلی و فرعی کردن و هر نهیب دیگری را هرجوری که خواستیم آنقدر کشیدیم تا دقیقا هم‌قد همان کارهایی شود که داریم می‌کنیم. دقیقا مثل آن‌موقعی که یک نفر مسابقات گل کوچک برگزار می کرد در راستای منویات رهبری در سال اصلاح الگوی مصرف. ماهم هرکاری خواستیم کردیم و اسمش را یکبار گذاشتیم در راستای منویات رهبری مبنی بر علنی نکردن اختلافات، یکبار دیگر گذاشتیم در راستای توصیه رهبری مبنی بر عدم تهمت پراکنی، بار دیگر گذاشتیم در راستای تذکرات رهبری درباره عدم اعلام نام متهم قبل از اثبات جرم و … یکباره وجدان دردمان عود کرد و تصمیم گرفتیم چند سرفصل اصلی دعواها را از قبر بیرون بکشیم و در یک فضای آرام و دور از سر و صدا واکاوی کنیم رفتارهایی را که کردیم. تصمیم گرفتیم این کار را بدون روتوش انجام دهیم تا برای ثبت در تاریخ ناب‌تر بماند. بدون روتوش یعنی رویدادها را از عینک آدم‌هایی دیدن که هنوز کار سیاسی یا سیاسی‌کاری یاد نگرفته اند، به دور از هیاهو و سر و صدا، مانند بچه‌ی خردسال قصه تحت تاثیر جماعت یک شهر قرار نگرفتن. بدون روتوش یعنی فارغ از حاشیه‌ها دیدن یک تصویر واقعی. بدون روتوش در یک کلام یعنی لخت دیدن پادشاه. «تأمین مسکن متناسب با نیاز» از اولین اولویت‌های اقتصادی حضرت امام(ره) پس از وقوع انقلاب اسلامی بود که در پیام تشکیل بنیاد مستضعفان در تاریخ ۹ اسفند ۵۷ و پیام افتتاح حساب ۱۰۰ (تشکیل بنیاد مسکن انقلاب اسلامی) در تاریخ ۲۱ فروردین ۵۸ توسط ایشان مورد تأکید قرار گرفت و به دنبال آن در اصول ۳، ۳۱ و ۴۳ قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران تصریح شده است. به عنوان مثال؛ براساس اصل سی‌ویکم قانون اساسی «داشتن مسکن متناسب با نیاز، حق هر فرد و خانواده ایرانی» بوده و «دولت موظف است با رعایت اولویت برای آنها که نیازمند‌ترند بخصوص روستانشینان و کارگران زمینه اجرای این اصل را فراهم کند.». در راستای اجرای این اصول قانون اساسی و همچنین پاسخگویی به تقاضای انباشته مسکن طی ۵ دهة گذشته، برنامه مسکن مهر با تخصیص «زمین با هزینه صفر» (حذف قیمت زمین از قیمت تمام شده مسکن از طریق واگذاری زمین اجاره‌ای به متقاضیان)، «تسهیلات قرض الحسنه» و «تبدیل واسطه مالکیتی به مدیریتی» در فرآیند ساخت در دستور کارِ دولت‌ نهم و دهم قرار گرفت که فرصت خانه‌دار شدنِ نیازمندان واقعی مسکن شهری را با متوسط آورده‌ ۱۵ میلیون تومان در طول دورة ساخت ایجاد کرده است. اگر چنین فرصتی پیش روی این خانوارها قرار نمی‌گرفت؛ اولاً از حق خانه‌دار شدن محروم می‌شدند و ثانیاً آوردة ۱۵ میلیون تومانی ایشان در بخش تولید سرمایه‌گذاری نمی‌شد. بنابراین برنامه مسکن مهر علاوه‌بر آنکه فرصت خانه‌دار شدن را برای محرومین از مسکن در تمامی شهرها و روستاهای کشور بوجود آورد؛ از افزایش تقاضا در بازارهای مصرفی کاسته و نقدینگی خانوارها را به سمت تولید هدایت کرده است. رهبر معظم انقلاب گفته اند: «آن عدالتی که اسلام از ما خواسته است، با آن‌چه که امروز در جامعه‌ی ماست، فاصله‌ی زیادی دارد؛ اما حرکت به سمت عدالت اجتماعی متوقف نشد و ادامه پیدا کرد و روزبه‌روز شدیدتر شده است. امروز حرکت به سمت عدالت اجتماعی از سالهای قبل هم بیشتر است، از دوره‌های قبل هم بیشتر است. یکی از نمونه‌های مهم عدالت اجتماعی، تقسیم و توزیع متناسب فرصتهای کشور است. در نظام‌های غافل از حقیقت عدالت اجتماعی، بر روی طبقه‌ی خاصی تکیه می‌شود، بر روی مناطق خاصی از کشور تکیه می‌شود؛ اما در جمهوری اسلامی هرچه پیش می‌آئیم -تا امروز که سی و دو سال گذشته- این معنا را قوی‌تر می‌بینیم. روستاها در حوزه‌ی مراقبت قرار می‌گیرند، شهرهای دوردست در حوزه‌ی مراقبت قرار می‌گیرند. این همه مسکن‌سازی در روستاها، این همه جاده‌سازی به سمت شهرهای دور کشور و روستاها، راه‌های ارتباطی، ارتباطات گوناگون، نیروی برق، آب مناسب، تلفن، امکانات زندگی، اینها در سرتاسر کشور توزیع شده است.» رهبر معظم انقلاب، خطبه‌های نمازجمعه تهران[۱] ، ۸۹/۱۱/۱۵ «در زمینه‌ی خدمات اقتصادی، ده‌ها هزار خانه و مسکن ساخته شد و در اختیار مردم قرار گرفت. این آمارها، آمارهای بزرگی است؛ آمارهای مهمی است. مسکن روستائی ساخته شد، جاده‌ها ساخته شد، بزرگراه‌ها و آزادراه‌ها ساخته شد. این‌ها طلیعه‌ی دهه‌ی پیشرفت و عدالت است. ما گفتیم این دهه، «دهه‌ی پیشرفت و عدالت» خواهد بود؛ این طلیعه‌اش است.» رهبر معظم انقلاب، بیانات در حرم رضوی[۲] ، ۹۱/۱/۱ «خب، نقاط قوّتی وجود دارد؛ ضعف‌هائی هم وجود دارد. در جمع‌‌بندی نقاط قوّت و نقاط ضعف، وقتی ما نگاه می‌کنیم، ترجیح را به نقاط قوّت می‌دهیم؛ لیکن این معنایش این نیست که ما ضعف‌ها را نباید برطرف کنیم. خب، در طول این چند سال در کشور کارهای وسیع عمرانی انجام گرفته؛ بخصوص در مناطق دوردست، در بخش‌های مختلف؛ این‌ها واقعاً کارهای مهمی است؛ این یک رویکرد بسیار مهمی در حرکت دولت است.» رهبر معظم انقلاب، بیانات در دیدار رئیس‌جمهور و هیئت دولت[۳] ، ۹۱/۶/۲ مبانی قانونی لازم جهت اجرای این برنامه با هدف تولید مسکن برای دهک های در آمدی متوسط و پایین جامعه با پیشنهاد لایحه قانون ساماندهی و حمایت از تولید و عرضه مسکن از سوی دولت و تصویب آن در سال ۱۳۸۶ توسط مجلس شورای اسلامی فراهم گردید و از سال ۱۳۸۸ به صورت جدی فعال شد. برخی از آثار مهم و مثبت اجرای این طرح در دولت احمدی نژاد عبارتست از[۴]: الف- رونق اقتصادی صنایع مرتبط با مسکن و افزایش رشد اقتصادی پرداخت تسهیلات ساخت مسکن در قالب اجرای برنامه مسکن مهر به معنای ایجاد تقاضا در بیش از ۱۲۰ رشته فعالیت صنعتی پسین و پیشین وابسته بوده و باعث فعال شدنِ ظرفیت خالی صنایع و معادن وابسته و ایجاد واحدهای جدید تولید صنعتی شده است. برنامه مسکن مهر توانسته است سهم ۳ درصدی تولید صنعتی مسکن را به ۲۰ درصد افزایش دهد. در شرایط فعلی تقاضای ایجاد شده برای مصالح ساختمانی به‌واسطه تولید مسکن باعث رونق صنایع و معادن وابسته به این بخش شده است و این صنایع مشکلی در تولید و فروش محصول ندارند. در چند سال اخیر (از اواسط سال ۸۷ به بعد) شاخص گروه‌های وابسته به صنعت ساختمان در بورس همیشه صعودی بوده است.در سطح کلان نیز رشد تولید ناخالص داخلی بدون نفت در سال ۸۹ نسبت به سال ۸۸ از ۳٫۷ به ۶٫۱ درصد و با احتساب نفت از ۳٫۳ به ۵٫۷ رسید که این افزایش رشد اقتصادی به دلیل اجرای برنامه مسکن مهر بوده و در سال ۹۰ و ۹۱ نیز تداوم داشته است. این رشد اقتصادی به‌واسطه هدایت بخشی از نقدینگی به این لوکوموتیو اقتصادی بوده که به صورت همزمان عدالت اقتصادی را افزایش داده است. ب- اشتغال‌زایی بالا و ارزان در بخش مسکن به‌ازای تولید هر ۱۰۰ متر مربع زیربنای مسکونی ۱٫۴۴ شغل مستقیم و ۱٫۰۰۸ شغل غیر مستقیم در یک سال ایجاد می‌شود. بنابراین در این بخش به ازای ۲۰ میلیون تومان سرمایه‌گذاری می‌توان یک شغل در یک سال ایجاد کرد که در مقایسه با سرمایه‌گذاری مورد نیاز برای اشتغال‌زایی در دیگر بخش‌های اقتصادی بسیار کمتر است. در سال ۸۹، یک میلیون و هفتصد هزار نفر و در سال۹۰، دو میلیون و صد هزار نفر به‌صورت مستقیم و غیر مستقیم بواسطه رونق مسکن مهر شهری و روستایی در پهنه جغرافیایی کشور مشغول به کار بودند. قابل ذکر است که عمده اشتغال ایجاد شده در این بخش برای مردان به عنوان سرپرست خانوار بوده است. ج- کنترل تورم بخش مسکن و تورم عمومی اجرای برنامه مسکن مهر سبب شده تا شاخص بهای مسکن، سوخت و روشنایی که طی سالیان گذشته همواره بالاتر از تورم عمومی بود، طی چند سال اخیر پایین‌تر از تورم عمومی قرار گیرد؛ این در حالی است که با توجه به هرم سنی جمعیتی کشور و تقاضاهای انباشته شده پیش‌بینی می‌شد که تورم دراین بخش نسبت به سال‌های قبل از آن بسیار بیشتر باشد. با این وجود برنامه مسکن مهر نه‌تنها مانع از افزایش شدید شاخص بهای بخش مسکن شد بلکه آن را پایین‌تر از شاخص بهای تورم عمومی قرار داد و در نتیجه؛ با توجه به نقش کلیدی بخش مسکن در سبد تورم عمومی (۲۸٫۶ درصد) مسکن مهر عملا به عنوان ضربه‌گیر و کنترل کننده این تورم هم عمل کرد. شایان ذکر است درصد قابل توجهی از افزایش این شاخص در سال ۹۰ به‌واسطه افزایش سهم سوخت و روشنایی با اجرای گام نخست طرح هدفمندی یارانه‌ها است که در نمودار زیر مشاهده می‌شود: د- افزایش قابل توجه تولید مسکن و جبران عقب‌ماندگی گذشته آمار متوسط تولید واحد مسکونی در سال ۱۳۷۵ تا ۱۳۸۵ بیانگر تولید سالیانه حدوداً ۵۰۰ هزار واحد مسکونی بوده است که در طی سال‌های ۱۳۸۵ تا ۱۳۹۰ به سالیانه حدود یک میلیون واحد مسکونی افزایش یافته است. علاوه بر این؛ بر اساس آمار سرشماری نفوس و مسکن کشور در ابتدای سال ۸۴ کشور با کمبود ۱٫۵ میلیون واحد مسکن (نسبت به تعداد خانوار) مواجه بوده است که با اجرای طرح مسکن مهر و حمایت های ویژه دولت؛ این کمبود به صورت کامل جبران شده و حتی تعداد واحدهای مسکونی از تعداد خانوار پیشی گرفت. بر اساس نتایج سرشماری نفوس و مسکن کشور در سال ۹۰ در مجموع ۲۱٫۶ میلیون واحد مسکونی به ثبت رسیده است ولی تنها ۲۱٫۲ میلیون خانوار در شهرها و روستاهای کشور وجود دارد. لازم به ذکر است بر طبق آمارهای ارائه شده توسط وزارت راه و شهرسازی[۵]؛ در طی سال‌های ۸۵ تا ۹۱ مجموعاً حدود ۴ میلیون واحد مسکونی در کشور در قالب برنامه مسکن مهر در دست احداث بوده است که از این میزان حدود یک میلیون و هشتصد و پنجاه هزار واحد مسکونی سهم روستاها و حدود دو میلیون و صد و پنجاه هزار واحد مسکونی سهم شهرها بوده است. از این تعداد واحد مسکونی در دست احداث تا پایان سال ۱۳۹۱ مجموعاً حدود یک میلیون و صد هزار واحد مسکونی شهری و حدود یک میلیون و پانصد هزار واحد مسکونی روستایی به بهره‌برداری رسیده و قرار است در سال ۱۳۹۲ نیز یک میلیون و پنجاه هزار واحد مسکونی شهری و دویست هزار واحد مسکونی روستایی به بهره‌برداری برسد.