تهران - حیاتپاسخ/ این سؤال خیلى عجیبى است. امریکاییها سالهاى متمادى است که در زمینه‌هاى علمى تلاش مى‌کنند. در آن سالهایى که امریکاییها در زمینه‌هاى علمى، آزادانه با امکانات ملى خودشان و امکاناتى که از کشورهاى دیگر به غارت مى‌بردند، دانشمند تربیت مى‌کردند و پیشرفت علمى مى‌نمودند، ملت ما در زیر یوغ رژیمى بوده که با ایجاد اختناق، با وابستگى، با فساد سیاسى و با فساد اخلاقى، اجازه نمى‌داده که دانشمند ایرانى حتّى فکر کند! توقّع دارید ما در این شرایط، در حدّ امریکا و پابه‌پاى امریکا پیش برویم؟ این توقّعى زیادى است. من این را شاید بار دیگرى هم گفته باشم که این جت هاى جنگنده‌اى که در زمان رژیم گذشته از امریکا خریدارى کرده بودند، اگر در قطعه‌اى از آنها - که هر قطعه، گاهى خودش متشکّل از دهها قطعه است - عیبى پیدا مى‌شد؛ یعنى یک قطعه ریز در یک مجموعه قطعه، اشکال پیدا کرده بود، امریکاییها اصلاً اجازه نمى‌دادند که عناصر فنّى نیروى هوایى ما، این قطعه بزرگ را باز کنند و عیب آن را بیابند و آن قطعه ریز را عوض کنند! فقط قطعه کامل - که گاهى متشکّل از دهها و گاهى صدها قطعه بود - سوار هواپیما مى‌شد، به امریکا مى‌رفت، عوض مى‌شد و برمى‌گشت! این‌گونه رفتار مى‌کردند. نه تعداد دانشجو، نه کیفیّت تحصیلى، نه میدان کار، نه روحیه پرورش و تحقیق و آموزش و پژوهش، در کشور وجود نداشت. در آن شرایط، شما توقّع دارید که ملت ایران پیشرفتى کرده باشد؟ [سال های بعد از انقلاب] چنین دوره‌هایى در خود داشته است؛ دوران درگیریها، دوران درس نخواندن، دوران تظاهرات و اعتصاب هایى که هر روز بر دانشگاه تحمیل مى‌شد. اثر اینها چیست؟ وقتى که دانشجو را از درس خواندن و باز بدارند، شما دلتان مى‌خواهد شکوفایى علمى مثل برق در محیط علمى کشور به وجود آید؟ بعد هم که جنگ تحمیلى و مشکلات آن بود. البته دانشگاهها باز شده بود، کلاسها برقرار شده بود؛ اما کشور مشغول جنگ بود. ما در حقیقت اگر بخواهیم این نوزده سال را غربال کنیم، ده سال از آن در نمى‌آید. در واقع بعد از پایان جنگ، ما توانستیم به دانشگاه رسیدگى کنیم. بنابراین سرعت پیشرفت علمى ده‌ساله ما به قدر سرعت علمى دویست‌ساله امریکا نیست؛ اما من مى‌خواهم به شما این را بگویم که دانشجوى ایرانى، با هوشمندى‌اش، با ایمانش، با احساس استقلالش، با احساس عزّتى که امروز در ملت ایران و بخصوص در جوانان و دانشجویان ما هست، اگر سى سال کار کند، امید هست که به قدر صد سالِ دیگران پیشرفت کند. بیانات در جلسه پرسش و پاسخ در دانشگاه تهران  ‌۱۳۷۷/۰۲/۲۲