بایگانی
گفتگوی تفضیلی حیات با منتجب نیا:
عشق به مرجعیت، عامل اصلی حرکت مردم در 15 خرداد بود
تهران- حیات
حجت الاسلام رسول منتجب نیا نماینده دور اول ، دوم و سوم مجلس شورای اسلامی و قائم مقام حزبی است که مشی خود را پیروی از خط امام (ره) می دانند. متن زیر حاصل گفتگوی حیات با ایشان درباره قیام 15 خرداد 1342 و نقش حضرت امام (ره) در برقراری جمهوری اسلامی ایران است.
اشاره: عشق خود به امام در دوران قبل از انقلاب را از راه دور می داند و می گوید: آن موقع ندیده عاشق ایشان بودم ولی بعد از انقلاب افتخارم نمایندگی حضرت امام در نهادهای مختلف از جمله شهربانی کل کشور است.
حیات: با توجه به اینکه به سالگرد قیام 15 خرداد نزدیک می شویم لطفا بفرمایید به نظر شما زمینه ها و علل وقوع چنین حرکتی از سوی مردم در آن سال چه بوده است؟
منتجب نیا: حضرت امام (ره) 15 خرداد را به عنوان یوم الله و روز فراموش نشدنی می دانند، 15 خرداد 42 سرآغاز نهضت اسلامی و روزی است که مردم با یک انگیزه خاص وارد صحنه شدند، انگیزه مردم در آن زمان انگیزه صد در صد دینی بود، حضرت امام (ره) و سایر علما و بزرگان، مردم را دعوت کرده بودند که نسبت به جنایات رژیم شاه به حیثیت اسلام و عزت مردم وارد می کند آگاهی کسب کنند و اعتراض کنند لذا در سراسر کشور علمای انقلابی و بزرگ در مساجد محوری برنامه داشتند و در شبی از هفته پیام ها و فرمایشات امام را به گوش مردم می رساندند.
من آن زمان در شیراز بودم، مرحوم آیت الله شهید دستغیب، مرحوم آیت الله شیخ بهاالدین محلاتی و دیگر علما مردم را هفته یک شب به مسجد جامع عتیق دعوت می کردند و جمع عظیمی از علما و هزاران نفر از مردم آنجا جمع می شدند و به نمایندگی از جمع علما استان آیت الله عبدالحسین دستغیب نیز منبرمی رفتند.
به خاطر دارم شب 15 خرداد آقای دستغیب مردم را دعوت کردند که فردا صبح زود در مسجد نو شیراز جمع شوند. فردا صبح وقتی جمعیت جمع شدند، اول خبر دستگیری آیت الله خمینی را آوردند بعد از آن خبر آمد که آیت الله محلاتی ، دستغیب و بسیاری از علما را شبانه دستگیر کرده اند، این مساله موجب شد که مردمی که آگاهتر بودند شروع به شعار دادن کردند و اولین بار در آنزمان گوش ما با "شعار مرگ بر شاه" آشنا شد و خیابان ها مالامال از جمعیت شد.
حیات: برخورد رژیم شاه با این قیام چگونه بود؟
منتجب نیا: مامورین هم ضمن استقرار در نقاط مختلف شهر آمادگی سرکوب مردم را داشتند.
بعد هم با پرتاب گاز اشک آور و تیراندازی هوایی و سپس زمینی سعی کردند جمیت را متفرق کنند که با اولین جنازه ای که روی زمین افتاد خون مردم به جوش آمد و مراکز فساد و مشروب فروشی ها و کاباره ها را از بین بردند و حرکت توفنده شان آغاز شد، رژیم شاه با برخورد شدید و کشتار وحشیانه ، تصور کرد که این نهضت را سرکوب کرده است، غافل از اینکه این تازه سرآغاز نهضت بود و اولین باری بود که دعوت علما با انگیزه معنوی یک قیام عمومی به وجود آورد به خصوص خون های پاک شهدا که بر زمین ریخته شد موجب استمرار حرکت شد.
نکته جالب اینکه به یاد دارم بعد از 15 خرداد 42 حزب توده اطلاعیه ای صادر کرد که در آن حرکت مردم را یک حرکت کور و ناآگاهانه تفسیر کردند در حالیکه حرکت مردم آگاهانه و توام با شعور و انگیزه دینی و مبتنی بر عشق و علاقه مردم به مرجعیت دینی بوده و توانست سرآغاز نهضت اسلامی لقب بگیرد.
حیات: به نظر شما مهمترین ویژگی قیام 15 خرداد چه بود؟
منتجب نیا: بزرگترین شاخصه 15 خرداد انگیزه صد در صد دینی مردم بود که مردم براساس اعتقادشان و نه به لحاظ مسایل سیاسی، اقتصادی قیام کردند، ایمان مردم به مرجعیت بزرگترین شاخصه قیام 15 خرداد بود.
حیات: در بررسی روند حرکت حضرت امام (ره) در می یابیم که ایشان تا زمان زنده بودن آیت الله بروجردی خیلی صریح وارد مسایل سیاسی نمی شدند اما بعد از درگذشت ایشان حرکت امام شکل دیگری می گیرد علت این امر به نظر شما چیست؟
منتجب نیا: حضرت امام احترام فوق العاده ای به مرجعیت و رهبریت جامعه می گذاشتند و زمان حیات آیت الله بروجردی مرجع علی الاطلاق در شیعه به خصوص در ایران ایشان بودند ،حضرت امام هم به عنوان مجتهد مسلم و مدرس بزرگ حوزه قوم که خواص به ایشان توجه داشتند مطرح بودند ولی مرجعیت در اختیار آیت الله بروجردی بود.
لذا همه تلاش داشتند که این نقطه مرکزی تقویت شود و آیت الله بروجردی هم سیاست خاصی داشتند که با رژیم با عظمت و بزرگی برخورد می کردند. در عین حال سیاست و روحیات امام متفاوت بود. تا زمانیکه بحث مرجعیت امام مطرح می شود و ایشان مستقیما وارد عرصه می شوند و الا امام از سنین جوانی در سیاست بودند، و خانواده ایشان نیز به ظلم ستیزی و استکبار ستیزی معروف هستند.
حیات: با توجه به شرایط کشورمان در آنزمان هدف مردم از قیام و مبارزه چه بود، آیا فقط نفی رژیم شاه را در ذهن داشتند؟
منتجب نیا: اگرچه آگاهی مردم در سطح بالایی نبود، ولی وقتی می دیدند درشهری همه علما جمع می شوند و جنایت های رژیم و سخنان امام را بیان می کنند که نباید سکوت کرد و باید حرکت کرد آنها نیز قیام کردند ولی آن زمان هنوز بحث جمهوری اسلامی مطرح نبود.
حیات: از رهبران قیام در آن ایام چه کسانی را به خاطر دارید؟
منتجب نیا: در شیراز آیت الله دستغیب محور حرکت بودند، در قم مرحوم آیت الله ربانی شیرازی که مرد بسیار شجاعی بود. البته مراجع تقلید هم در این حرکت با امام همراهی داشتند.
حیات: دیدگاه شما به عنوان یک نوجوان 15 ساله در آن ایام نسبت به حضرت امام چگونه بود؟
منتجب نیا: من از سن 12 سالگی امام را تحت عنوان حاج آقا روح الله و توسط دوستانم می شناختم و از سال 40 به بعد که نوار سخنرانی های امام را می شندیم، عشقم نسبت به امام شعله کشید و بخاطر دارم از همان سن 12 سالگی با تشویق پدرم مقلد امام شدم.
البته زمانیکه من برای تحصیل به قم آمدم حضرت امام را به خارج از کشورتبعید کرده بودند ولی بیت امام که حضرت آیت الله پسندیده وکیل علی الاطلاق امام آنجا بودند محل انقلابیون تجمع بود و ما مقید بودیم هر روز که سر درس می رفتیم در مسیر یک چای در منزل امام می نوشیدیم.
حیات: خاطره خاصی از دوران مبارزه علیه رژیم شاه دارید؟
بله، خاطرات بسیار است از سال 42 به بعد زندگی من یک حالت چریکی داشت و محال بود من ده روز در جایی سخنرانی کنم و بنده را دستگیر نکنند، سال 55 حضرت آیت الله پسندیده به من دستور دادند که باید در شهر خمین زادگاه امام نماز جمعه را برپا کنم و من از سال 55 نماز جمعه را شمشیر به دست در خمین اقامه کردم.
حیات: رژیم اجازه این کار را به شما می داد؟
منتجب نیا: اجازه که چه عرض کنم، هرگاه نماز جمعه را می خواندیم تحت محاصره تمام نیروهای نظامی، انتظامی و پلیس بودیم و تحت محاصره نماز جمعه را می خواندیم. از شهرهای دیگر مانند اراک، دلیجان، قم، الیگودرز، گلپایگان، محلات، خرم آباد برای اقامه نماز به خمین می آمدند و حتی آیت الله طاهری اصفهانی که خودشان در اصفهان نماز جمعه می خواندند هنگامیکه نمازشان را تعطیل کردند به اتفاق جمعیت زیادی به خمین می آمدند و نماز را می خواندند و عصر به اصفهان بر می گشتند.
حیات: خطبه های سیاسی نیز در نمازهایتان می خواندید؟
منتجب نیا: بله، نمازکاملا سیاسی بود، در غالب خطبه های نهج البلاغه، خطبه های امام حسین و ائمه به رژیم حمله می کردم. و دایما هم تا گرم فعالیت می شدم دستگیر می شدم.
حیات: تا چه مدت اقامه نماز جمعه در خمین ادامه داشت؟
منتجب نیا: تا پیروزی انقلاب نماز جمعه را ادامه دادیم.
حیات: به نظر شما خصوصیات اصلی امام که منجر به آغاز و پیروزی نهضت اسلامی شد، چه بود؟
منتجب نیا: شکی نیست که یکی از مهمترین عوامل موثر در پیروزی انقلاب اسلامی، شخصیت رهبر انقلاب بود و این شخصیت به دلیل جامعیت ایشان بود زیرا حضرت امام مرجع تقلید بود، یک عارف باالله و یک حکیم وارسته بود و شاگردان مهذبی را تربیت کرده بود که امام را به عنوان استاد اخلاق می شناختند در کنار همه اینها یک سیاستمدار به تمام معنا بود و یک سیاستمدار شجاع و نترس در عین حال دلسوز مردم بودند، انسانی با این ویژگی ها می تواند چنین نهضتی را هدایت و رهبری کند.
حیات: اگر بخواهید با تمام احساسی که نسبت به امام دارید، ایشان را در یک جمله معرفی کنید، چه می فرمایید؟
منتجب نیا: امام کاملترین انسان بعد از مقام عصمت و معصومین (ع) است.
حیات: در آخر اگر صحبت خاصی دارید که فکر می کنید باید گفته می شد و عنوان نشد، بفرمایید؟
منتجب نیا: باید امام را به عنوان یک فکر و فرهنگ و قانون انسان سازی بپذیریم ، جفای به امام است اگر ما ایشان را در حد یک مرجع تقلید ببینیم. لذا کسانی که به امام علاقه دارند باید ایشان را به عنوان و راه تکامل و وصول به حق تعالی بپذیرند و این معنا حاصل نمی شود مگر اینکه ما خودمان را در برابر آیینه تمام نمای امام قرار دهیم و از ایشان الگو بگیریم ، نه اینکه با استفاده از جملات امام کارهای خودمان را توجیه کنیم ،شایسته است همه کسانی که دل به حقیقت بسته اند این سرمایه عظیم الهی را که خدا نصیب انسان معاصر کرده قدر بدانند و راه او را دنبال کنند.
گفتگو از عباس کلاهدوز، جواد شادانلو
پایان پیام
ثبت کننده مطلب: 8
|
